baratan — Macnaha & Turjumaada

1

baratan¹: m.l la-mid: bedertan¹.

2

baratan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: bedertan².

waa la naqliyay ✓

- baratamay/baratantay: (v) compete (kam piit); contest (kon test) ~ baretan, tartan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tartan orod ah oo dhexmara laba qof iyo ka badan. Baratankii yaa badiyey?

waa la naqliyay ✓

1

(Bartan-ka)

2

Bartame.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bartame.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. center, middle

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) middle (midhel); center (sentar) ~ bartame-ha

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg bartame.

2

bartan: (falkaabe) halkan; goobtan; halkankada.

waa la naqliyay ✓

1

a: bartame, badhtan

2

de: center, middle

3

lx: bartan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-loc

6

key: bartan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Meel jirka ka mid ah, wax bararay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Meel jirka ka mid ah, wax bararay ahaansho. m.f.dh, bararnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] swollen, puffed up

waa la naqliyay ✓

-bararnaa / bararnay (adj) swollen (iswoolan); distend d. Ex: gacan bararsan; a swoller arm ~ hurgunsan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel barar leh oo xanuun awgii la buuran. Meel bararan lama gubo. Dh: bararsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: swollen, puffed up

2

lx: bararan

3

pd: (bararnaa)

4

ps: adj-der

5

key: bararan

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: barid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tartan orod oo labo ama wax ka badan dhexmara. Baritanka 21km ayaa Jabuuti lagu qabtaa. Dh: boroton, baratan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baratan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax orod ku tartansiin. la-mid: baratami, baratansii, bedertansii, beretami.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bedertami. la-mid: baratamin, baratansiin, baratansiis, bedertansiin.

waa la naqliyay ✓

1

bedertan¹: m.l Tartansiinta wax orod lagu tartansiiyo. la-mid: baratan¹, beretan¹.

2

bedertan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax orod ku tartamid. la-mid: baratan², beretan².

waa la naqliyay ✓

1

jikaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Muran lagu diido xaqiiqo jirta; asaraar; canaad. 2. (-rro, m.dh) Baratan huuriyo lagu tartamo.

2

jikaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Xaqiiq jirta ka murmid. 2. Ku j.: Qof inuu wax sameeyo ku khasbid.

waa la naqliyay ✓

1

tartan¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) 1. Baratan. 2. T.ka suugaanta; t.ka gabayada.

2

tartan²: m.l (-ammo/-anno, m.dh) (baayoloji) Isdhexgal ka dhex dhaca laba ama in ka badan oo noole, tiro dad ama jinsiyo, kuwaas oo wadaaga ilo degaameed. Marka ilaha wax laga helayaa yaraadaan. Tartanku waa quwad muhiim ah marka laga hadlayo tadawurka. Tusaale: “Dhirtu way dheeraadaan si ay ugu tartamaan ilayska qorraxda”.

3

tartan³: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La t.: cid, cid kale la baratamid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax orod ku tartansiin. m.f.dh, bedertamin. la-mid: baratami, baratansii, bedertansii, beretami.

waa la naqliyay ✓

1

bedertan¹: m.l Tartansiinta wax orod lagu tartansiiyo. la-mid: baratan, beretan.

2

bedertan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax orod ku tartamid. m.f.dh, bedertamid. la-mid: baratan, beretan.

waa la naqliyay ✓

1

jikaar¹: m.l (-rro, n. f.) 1. Muran lagu diido xaqiiqo jirta; asaraar; canaad. 2. (-rro, m.dh) Baratan huuriyo lagu tartamo.

2

jikaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Xaqiiq jirta ka murmid. 2. Ku j.: Qof inuu wax sameeyo ku khasbid. m.f.dh, jikaarid.

waa la naqliyay ✓

1

tartan¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) 1. Baratan. 2. T.ka suugaanta; t.ka gabayada.

2

tartan²: m.l (-ammo/-anno, m.dh) (baay.) Isdhexgal ka dhex dhaca laba ama in ka badan oo noole, tiro dad ama jinsiyo, kuwaas oo wadaaga ilo degaameed. Marka ilaha wax laga helayaa yaraadaan. Tartanku waa quwad muhiim ah marka laga hadlayo tadawurka. Tusaale: Dhirtu way dheeraadaan si ay ugu tartamaan ilayska qorraxda.

3

tartan³: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La t.: cid, cid kale la baratamid. m.f.dh, tartamid.

waa la naqliyay ✓

/kompatishan/ (n) tartan (baratan).

waa la naqliyay ✓

/kontest/ (n) 1. loollan (baratan) (v) 2. loollamid (baratamid).

waa la naqliyay ✓

/skoor/ (n) 1. dhibco, gool (buundada ciyaaraha ama baratan kale). (n) 2. laxan muusiko oo qoran (laxan muusiko dejin) 3. xagatin (jeexdin)(v) 4. guuleysi (foosid) (n) 5. aasaaska ama sababta arin loo cuskado 6. labaatan (labaatameeyo).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) competition (kom-piti-shin)-, contest (kon-test); tournament (tor-na-ment) ~ baratan, tartan

waa la naqliyay ✓

1

-tartamay / tartantay: (v) race (reeys); compete (kompiit); contest (kon test) ~ baretan

2

tartan -ka: (n) competition (kom-piti-shin); contest (kon-test); tournament (toor-no-ment) ~ baratan

3

la tartan -tartamay / tartantay: (v) compete with; stand against; go against

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hummaag khiyaali ah oo an jirin, laakiin dadka Soomaalidu caadaysteen in ay isku ladhaan oo ay isku labeeyaan. Aniga iyo aafaan ayaa baratannay. Dh: eefaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel u kala badin; tartan samayn oo wax u borotomid. Baratamiddu waa hab lagu kala badiyo. Dh: baratan, borotomid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr, doobta soo rid.

2

barood-da: (magac, dhedig, keli) doobta awrta.

3

barood-da: (magac, dhedig, keli) baratan ama isu bixid tartan.

4

barood -da: (magac, dhedig, keli) dhibic ka midab duwan, ballaca ay ku taal.

5

barood -ka: (magac, lab, keli) sakaraadka xoolaha ee nafkadhawrka ah, gaar ahaan geela. Baroodadda big caanood hadii biidna laga waayo.

6

barood -ka: (magac, lab, keli) xadhkaha codka ee hunguriga mara. Xabeebta waxa keena cillad uu baroodku yeesho.

7

barood -ka: (magac, lab, keli) eeg ba'naan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) midabka fardaha oo caddaan madow ku jiro ah. Faras baroor leh baa baratan lagu galaa.

2

baroor -ka: (magac, lab, keli) midabbo badan oo isku dhafan, sida kuwa balambaalista qaarkeed.

3

baroor -ta: (magac, dhedig, keli) oohin qaylo iyo afkalaqaad ah. Hooyo madigeed weyday baroori waa u hanti. Dh: oohin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bedertamin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dad ama wax kale baratan u samayn. Barataminta awrta waxa ka fiican ta fardaha. Dh: baratansiin.

waa la naqliyay ✓

1

barbartan¹: m.l la-mid: barbardhac¹.

2

barbartan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Isku barbar dhicid; kalaggurasho; kala badin waayid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Isku barbar dhicid; kalaggurasho; kala badin waayid. m.f.dh, barbartamid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gurmaddhac; barbardhac. Ciyaartii waxay ku dhammatay barbartan ay labada kooxood barbartameen.

waa la naqliyay ✓

1

(Babactan-ka)

2

Dagaal aan dhab ahayn tabihi muujin; tartan; garmaame; loollan; laacdan; cayaar.

waa la naqliyay ✓

1

babactan¹: m.l la-mid: babactamid.

2

babactan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ciyaaro fudud sida legdin, orod iyo wixi lamida ku tartamid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ciyaaro fudud sida legdin, orod iyo wixi lamida ku tartamid. m.f.dh, babactamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. wrestle, compete

2

babactan vl. n. wrestling, competition

waa la naqliyay ✓

-babactamay/babactantay: (v) wrestle (res sel); contend or struggle ~ lagdan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dagaal beenbee ah muujin. Dh: dhoollatus, goolaaftan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh (jooloji) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh (jool.) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

waa la naqliyay ✓

Freezing

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka wax aad u qabaw oo dhagax oo kale ah. Barafaynta biyaha ka daa. Dh: qaboojin.

waa la naqliyay ✓

1

(Barakayn-ta)

2

1. Barako u yeelid.

3

2. (Cunno, kd.) wax yar ka taabasho, ka cunid; sunnayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barakee.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of blessing

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka mid barakaysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of blessing

2

lx: barakayn

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: barakayn

waa la naqliyay ✓

Barar leh; barartay; kabrarsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax barar leh ahaansho (meel jirka ka mid ah).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax barar leh ahaansho (meel jirka ka mid ah). m.f.dh, bararsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] swollen

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel barar iyo caabuq leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: swollen

2

lx: bararsan

3

pd: (bararsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: bararsan

waa la naqliyay ✓

-baratamaha: (n) [Pl. baratamayaal] contender (konteendher); contestant; competitor tartame

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: bedertami.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: dardaran².

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waxbaritaan, u dhigitaanka cashir. Baritaanka Soomaaliga berri baa la bilaabi.

2

baritaan -ka: (magac, lab, keli) (is ~) isbaritaanka dad aan is aqoonin.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax barraxa yaalla oo aan qarsoonayn ama aan xannibnayn. Alaabtu way barraxan tahay.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) tusmeeya wax aan waxb alaga reebin. Dh: asalanba, abda, abadan.

waa la naqliyay ✓

1

(Caraatan-ka)

2

Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiican yihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisan yahay baa dishey; yooyootan.

waa la naqliyay ✓

1

caraatan¹: m.l Kaftan suugaaneed cay ah oon laga caroon oo wiilasha iyo gabdhaha isdhaafsata; yooyootan. la-mid: caraatamid.

2

caraatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Kaftan suugaantiisu sarreyso laba dhallinyaro (wiil iyo gabar) ama ka badan isdhaafsasho.

waa la naqliyay ✓

1

caraatan¹: m.l Kaftan suugaaneed cay ah oon laga caroon oo wiilasha iyo gabdhaha isdhaafsata; yooyootan.

2

caraatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Kaftan suugaantiisu sarreyso laba dhallinyaro (wiil iyo gabar) ama ka badan isdhaafsasho. m.f.dh, caraatamid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. game in which boys and girls exchange playful insults

2

caraatan v. play insult word game

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar ciyaarihii hore ka mid ah oo wiilal iyo gabdho ba suugaan la isku caayi jiray, aanse cadho iyo aano lahayn. Suugaan golekafuul ah ayay ku dhisnaan jirtey. Dh: yooyootan.

waa la naqliyay ✓

1

(Sharatan-ka)

2

Sharad la dhigto oo lagu kala adkaado.

waa la naqliyay ✓

1

sharatan¹: m.l 1. Sharad la isu dhigto. 2. la-mid: sharatamid. la-mid: shiratan¹.

2

sharatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Sharad isu dhigasho. la-mid: shiratan².

waa la naqliyay ✓

sharatan¹: m.l Sharad la isu dhigto. la-mid: shiratan. sharatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Sharad isu dhigasho. m.f.dh, sharatamid. la-mid: shiratan.

waa la naqliyay ✓

v. bet, wager

waa la naqliyay ✓

-sharatamay I sharatantay: (v) make a bet with; bet on

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg sharatamid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: bet, wager

3

initial: s

4

lx: sharatan

5

nt: sharatan (ka) [vn-m]; rw: sharad + -tan

6

pd: (sharatamay)

7

ps: v1=intr

8

key: sharatan

waa la naqliyay ✓

Bar maqan yahay; aan buuxin; kala baran; nus ah.

waa la naqliyay ✓

1

baran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax weel ku jira, bar noqosho.

2

baran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax weel ku jira, bar ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] partial, incomplete; halved

waa la naqliyay ✓

(adj) partial or incomplete; half (haaf); halved ~ badhan. Ex: koob baran; half cup

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) laba u kala qaybsan oo badh ah. Joonyaddu way kala baran tahay. Dh: badhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: partial, incomplete; halved

2

lx: baran

3

ps: adj-der

4

key: baran

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la baabay; mid la falay. Dh: falan, sixran, qataaran, maran.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. you ... not,

waa la naqliyay ✓

(v) you....not.. Ex: adigoo xaagaas leh, baadan shaqaysanayn; you are strong and you don't work

waa la naqliyay ✓

1

de: you ... not + [FOCUS] = baa + aad + aan

2

lx: baadan

3

pd: (baanad)

4

ps: focus + vpro + neg

5

xe: Although you are a Somali, dont you drink camel milk?

6

xv: Ma adigoo Soomaali ah, baadan caano geel cabbin?

7

key: baadan

waa la naqliyay ✓

1

1. Wax u baahi qaba.

2

2. Gaajaysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax baahi hayso ahaansho (nafley). 2. U b.: wax wax u mucurtaysan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax baahi hayso ahaansho (nafley). 2. U b.: wax wax u mucurtaysan ahaansho. m.f.dh, baahnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hungry; needy, in need

waa la naqliyay ✓

-baahnaa / baahnayd: (adj) hungry (haangari); needy (niidi) ~ gaajoonaya, gaajaysan. u baahan: need (niidh); want (want); ~ rabid. Ex: maxaad u baahan tahay? what do you need?

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof ama shey wax baahi u qaba sida dhuuni, dhar, caafimaad ama wax kale. Waan baahanahay bakhti looma cuno.

waa la naqliyay ✓

1

de: hungry; needy, in need

2

lx: baahan

3

pd: (baahnaa)

4

ps: adj-der

5

key: baahan

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. I ... not,

waa la naqliyay ✓

(v) it is the one I didn't... Ex: Ali baanan arag; Ali is one I didn't see

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... not + [FOCUS] = baa + aan (neg) + aan (vpro)

2

lx: baanan

3

ps: focus + vpro + neg

4

xe: Ali is the only one I did not see.

5

xv: Cali keliya baanan arkin.

6

key: baanan

waa la naqliyay ✓