baralaays

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bararaflayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg carqaladayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg barbarrayn. barbarraysii: (fal) labo dhinac oo tartamaya, kalama'adkaan ka dhig.

-ka: (magac, lab, keli) eeg barwaaqayn.

m.f.dh la-mid: farafarayn.

-ka: (magac, lab, keli) wax aanan ku khusayn, farala la gelid. Dh: farafarayn.

-ka: (magac, lab, keli) geed caleen madow leh oo aan gu' iyo jiilaal toona qallalin oo buuraha ka baxa.

m.l (-ooyin, m.l) (kiimika) Nooc kasta oo ka mid ah birdhafyada kubram-sink oo ilaa 50% tahay sink. Marka xaddiga sink la kordhiyaba, midabka birdhafku wuxuu iskula beddelaa sidan: dahabi-cas oo noqda dahabi; ilaa laga gaadho caddaan-qalimeed. Baraasyada si fudud ayaa loo sameeyaa, si wacanna way ugu adkaystaan daxalaysiga.

m.l (-ooyin, m.l) (kiim.) Nooc kasta oo ka mid ah birdhafyada kubram-sink oo ilaa 50% tahay sink. Marka xaddiga sink la kordhiyaba, midabka birdhafku wuxuu iskula beddelaa sidan: dahabi-cas oo noqda dahabi; ilaa laga gaadho caddaan-qalimeed. Baraasyada si fudud ayaa loo sameeyaa, si wacanna way ugu adkaystaan daxalaysiga.

alalaas¹: m.l 1. Mashxarad. 2. la-mid: alalaasid.

alalaas²: f.mg1 (-say, -stay) Mashxarad samayn.

m.l Mashxarad.

(fal) qayli adiga oo carrabka lulaya; samee codka alalaaska. Dh: dalamee, damalee.

alalaas -ka: (magac, lab, keli) codka iyo qaylada carrabka la adeegsado ee xilliga farxadda. Dh: dalamo, damalo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ararayn.

m.l Cayayaan yar, diqsiga u eg, kase weyn oo xoolaha qaniina geeluna ku dhukaamo. la-mid: baal¹ (4), baalcad² (2).

m.l Cayayaan yar, diqsiga u eg, kase weyn oo xoolaha qaniina geeluna ku dhukaamo. la-mid: baal¹: (4) , baalcad.

m.dh la-mid: belaayo.

f. n. misfortune, disaster, trouble

-balaayada: (n) a grave misfortune; disaster (di zaastar) ~ belaayo. -Syn: calamity, catastrophe, cataclysm

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo daran; wax aadamuhu ka cabsado oo dhan. Balaayo guul comman way diidday. Dh: belaayo, baas, dhib, halaag, basanbaas, hoog, hankaag. Li: barkhad, badhaadhe.

de: misfortune, disaster, trouble

lx: balaayo

pd: (/da)

ps: n6-f

see: belaayo

key: balaayo

m.l (-syo, m.dh) Nooc ka mid ah noocyada ashuumada waaweyn.

(fal) ka dhig baraf jaamud ah. Barafay biyaha. Dh: barafee, qabooji.

(fal) barako iyo khayr u yeel. Rabbiyaw noo barakay biyaha iyo baadkaba. Dh: barakee.

m.dh Nooc kabdaha ka mid ah oo lagu naqshadeeyay mayrax ama dun midabbo kala duwan leh.

-ta: (magac, dhedig, keli) ul xagga sare ka soo godan, dhabannadana looxsan oo geela lagu kaxeeyo. Dh: ul.

-ka: (magac, lab, keli) cunista qaadka.

barjays -ta: (magac, dhedig, keli) halka luquntu u ballaadhantahay ee laga gagabo, dhegta dabadeeda. Barjaystuu halgaad kaga dhuftey.

-ka: (magac, lab, keli) baslayn u dhaqaaqid.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

-ka: (magac, lab, keli) geed geedaha ku marma oo xooluhu cunaan. Daaraddayada laalays baa ka baxay.

-ka: (magac, lab, keli) saalo dhigis xoolaad. Geel ban jooga oo yamaarug daaqay, saalays badanaa.

saalays -ka: (magac, lab, keli) eeg saalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aaladayn.

-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

-da: (n) birds that can fly ~ haad

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baashayn.

(Barajis) N Hyalocystis popovii Verdc. Convolvulaceae.

N Hyalocystis viscosa Hall.F. Convolvulaceae.

S Ipomoea sinensis (Desr) Choisy. Convolvulaceae.

C Ipomoea garcheana Vatke. Convolvulaceae.

S Ipomoea tenuirostris Choisy. Convolvulaceae.

S Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) barraaqitaan u fadhiisad. Barraaqis foolxumaa ma duq dhacday baa! Dh: barraahis.

m.dh la-mid: baraarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo iyo dhereg. Dh: badhaadhis.

m.f.dh (jooloji) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

m.f.dh (jool.) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

Freezing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka wax aad u qabaw oo dhagax oo kale ah. Barafaynta biyaha ka daa. Dh: qaboojin.

(Barakayn-ta)

1. Barako u yeelid.

2. (Cunno, kd.) wax yar ka taabasho, ka cunid; sunnayn.

m.f.dh eeg barakee.

vl. n. act of blessing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka mid barakaysan.

de: act of blessing

lx: barakayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: barakayn

m.l (-byo, m.dh) Qof dawlad u wakiilatay in uu gobol xukumo.

m.l (-byo, m.dh) Qof dawlad u wakiilatay in uu gobol xukumo.

m. n. governor

-ka/ta: (n) [Pl. barasaabyo- da] governor (gavar ner); regional governor; premier

de: governor

lx: barasaab

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: barasaab

-ka: (magac, lab, keli) eeg calalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg Carabayn.

-ka: (magac, lab, keli) qallaxaynta awrku awr kale ku sameeyo. Darayayska yaanay awrtu isku bakhtiinine kala ilaali. Dh: darays, qallaxayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faallayn.

-ka: (magac, lab, keli) gacanta wax lagu qaato sida ul, bud, bakoorad iyo wixii la mid ah.

faralaab -ka: (magac, lab, keli) abaalgud yar oo qarsoodi lagu siiyo qof hawl qabtay.

(Gaallays-ta)

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

f. n. dagger

de: dagger (used in former times to kill infidels)

lx: gaallays

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: gaallays

-ka: (magac, lab, keli) eeg haramayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaallayn.

(Qalalaas-ka)

Degganaan iyo xasilloonaan la'aan; qalalab; qas; rabshad (ama qalalaase, qalalaaso).

m.l Degganaan iyo xasilooni la'aan. la-mid: qalalaase, qalalaaso.

m.l Degganaan iyo xasilooni la'aan. la-mid: qalalaase, qalalaaso.

v. disturb; riot

(fal) rabshad iyo deggenaansho la'aan ku abuur. Ninka dalka qalalaas is yidhaa ha la iska qabto. Dh: rabbish, arbush.

de: disturb; riot

lx: qalalaas

pd: (qalalaasay)

ps: v1=

key: qalalaas

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaramayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg taallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xarakayn.

(Hararai) S, May? Flueggea virosa (Willd) Voigt. Euphorbiaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) barafle noqosho; baraf gadid. Baraflaynta dad badan baa ka faa'iiday.

-ha: (magac, lab, keli) mid barako iyo doobir leh. Barakaale nebigii la boqree, xaqa noo bildhaanshayow.

barakaale: magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu reerka barwaaqo iyo biiro u horseedo.

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Hanti yar iimaansasho. 2. (f.g) Hanti yar tashiilasho. 3. (f.mg) Cid barako ka doonasho. 4. (f.mg) Sadaqo la bixid.

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Hanti yar iimaansasho. 2. (f.g) Hanti yar tashiilasho. 3. (f.mg) Cid barako ka doonasho. 4. (f.mg) Sadaqo la bixid. m.f.dh, barakaysasho.

(fal) barako iyo khayr ka raadi. Awliyada ka barakayso.

-ka: (magac, lab, keli) turub haadka socda haad aan ahayn, bartirayn.

m.dh Haweenay aan karin ereyada qaarkood sida loogu dhawaaqo.

m.dh Haweenay aan karin ereyada qaarkood sida loogu dhawaaqo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadalhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maraabayn.

-ga: (magac, lab, keli) dhib qof ku dhacday ku farxid; ku digasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere shubnaya shanqarta ka baxda oo soo noqnoqda. Balalaxlaynta biyaha waxaraha oomman yaanay ku qamaamin.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax baraare ku jira ahaansho.

der. [adjective] prosperous; content, happy

(tilmaame) nimcaysan oo nabad iyo caano ku jira. Annagoo baraaraysan ayay dagaalladii sokeeye dhaceen. Dh: badhaadhaysan.

de: prosperous; content, happy

lx: baraaraysan

pd: (baraaraysnaa)

ps: adj-der

key: baraaraysan

-ta: (magac, dhedig, keli) sanqadha sidii wax baadad leh oo kolba dhinac u duulaya samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barqamaalidda xoolaha barqinkii. Barqamaalis maleh xoolahaan baadka soo cunine.

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Meel barwaaqo ka dhigasho. 2. Barwaaqo helid.

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Meel barwaaqo ka dhigasho. 2. Barwaaqo helid. m.f.dh, barwaaqaysasho.

(fal) meel nimco iyo barwaaqo buuxdo ka dhigo. Dhulkaaga barwaaqayso.