baraarujin — Macnaha & Turjumaada

1

(Baraarujin-ta)

2

Hurdo ka kicin; wax xusuusin; qof digtoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraaruji. la-mid: baraarujis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax soo jeeda ka dhigid. Baraarujin bay beelaha ka dhex wadaan. Dh: wacyigelin.

2

baraarujin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale digtooni gelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin. m.f.dh, baraarujin.

waa la naqliyay ✓

v. wake up, rouse, awaken someone

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) 1. make someone awake; wake up ~ toosi. 2. make someone conscious

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdada ka toosi cid kale. Baraaruji beesha colbaa soo galaye.

2

baraaruji: (fal) cid kale, digtooni iyo feejigni geli, ruux baraarugsan ka dhig. Ku baraarujiya dadka halista nadaafad darradu leedahay. Dh: wacyigeli.

waa la naqliyay ✓

1

de: wake up, rouse, awaken s.o.

2

lx: baraaruji

3

pd: (baraarujiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: baraaruji

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baraarujin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baraarujin.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid soo jeeda oo aan hurdin.

2

baraarujisan: (tilmaame) mid wacyi qaba oo aan dagnayn. Dad baraarujisan baad rabtaa inaad sirto. Dh: digtoon, feejigan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraari. la-mid: baraaris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo nimcad samayn. Qof walba baraarin naftiisa wuu u ordaa. Dh: badhaadhin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraarugid-da)

2

Hurdo ka kicid; soojeedid; digtoonaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraarug³. la-mid: baraarug¹.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo ka kicid, ka toosid. Dh: baraarugow.

2

baraarugid-da: (magac, dhedig, keli) soo jeedidda dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo ka toosid.

2

baraarugis -ta: (magac, dhedig, keli) soo jeedidista dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kicin-ka) Isbeddelka daruuraha iyo hawada gala kolka xilliga roobku bilaabana hayo; kacaan.

2

2. (Kicin-ta) a) Kor u qaadid; joojin; istaajin. b) Hurdo ka toosin. c) Dad badan baraarujin, si ay kacaan u sameeyaan. d) Erey qoran akhriyid, ku dhawaaqid.

waa la naqliyay ✓

/aajateyt/agitates, agitating, agitated;(v) 1. kicin ama baraarujin shacuurta dadweynaha. e.g. He is going to agitate for better conditions for prisoners. 2. isku buugqid; isku dhex yaacid ama welwel ku abuurid. e.g. I don't like to agitate him at this moment.

waa la naqliyay ✓

/alaarm/alarms, alarming, alarmed; (n) 1. qaylo ama shanqar digniin ama baraarujin leh. e.g. The sound of the fire alarm disturbed her. 2. feejignaan welwel leh. e.g. She looked alarmed after the fire.

waa la naqliyay ✓

/poynt awt/ (v) 1. tusid (farta | ku fiiqid) 2. ku baraarujin (caddayn ama soo bannaan-dhigid).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xanuun, dhib ama naxdin darteed indhahaaga lilmo ha ka soo daadato. Biyaha oo harraad gubahayoo, gal u arooraaya. Geeridoon wax dilin oo ninkii go'ay u booyeysa. Dh: ooy.

2

boy: (fal) erey lagu tilmaamo dibiga oo loola jeedo: kala durki faaggagga. Dibiga boy dheh.

3

boy -ga: (magac, lab, keli) tumbaakhada ama buuriga afka la gasho, kolka ay xumaato ee baraarujin laga waayo.

4

boy-ga: (magac, lab, keli) wiilka doobbiilaha ah ee dharka kaawiyadeeya.

5

boy-ga: (magac, lab, keli) meesha u dhaxaysa labada faag, abuurka lagu saydho oo dib loo mariyo marashida, qiyaasana marba intaad shinniyaysay. Shinnida ku saydh boyga.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wargelin ama sii sheegid wax dhici doona iyadoo halis soo socota, cid lagu baraarujinayo. Dh: ogeysiis.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab kala jaadjaad ah oo gaadiidka lagu rakibo oo baraarujinta iyo wixii la mid ah loo adeegsado.

2

hoon -ka: (magac, lab, keli) dhawaaqa iyo codka uu hoonku bixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) is khilaafid iyo is maandhaafid. Isqabasho meesha ma taallo ee kala joogsada.

2

isqabasho -da: (magac, dhedig, keli) is celin oo qaladka isu baraarujin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waqti kaliileed oo cirka dhawdahay. Kicinkii onkaday di'iddiisu curashaduu dhibica eeraanshay.

2

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaale ahaan baabi'in, ganacsi socday baabi'in.

3

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) baraarujinta dad badan si ay u kacaan. Dh: baraarujin, kacdoon. Li: dejin.

4

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) erey ama wax qoran akhriyid ama ku dhawaaqid. Dh: akhrin.

5

kicin-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hurdo ka toosin. Dh: toosin. Li: seexin.

6

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) kor u qaadid ama sare u joojin ama u istaajin. Dh: istaajin, joojin. Li: fadhiisin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baraarujin xis ahaan; saaxi ka dhigid. Dawo saaxisiin ah, ha la siiyo sii uu u kaco.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baraarujin oo ra'yilcaamka dadka xamaasad ku abuurid. Wacyigelinta bushada ku dadaala.

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) erey lagu yidhaahdo qof lab oo wax lagu baraarujinayo ama loo tilmaamayo. War kaalay ila qabo hawsha. Dh: waryaa, waar.

2

war: (fal) dhar ama wax la mid ah baaci oo cadceedda u dhig. Ruumiga qoyan war. Dh: wadh.

3

war-ka: (magac, lab, keli) xog ku saabsan dhacdo cusub oo in la ogaado la rabo; wax aan hor loo oggayn oo laysu sheego ama la helo; waxyaabaad cusub oo dhowaan dhacay siiba kuwa raadyayaasha, telefiishannada, iyo wixii la mid ah, ay sheegaan amay qoraan wargeysyadu. War la helaa, talo la helaa. War la qabaa xiiso ma leh. Dh: akhbaar W: warar.

4

war-ta: (magac, dhedig, keli) meel gacani qoddo oo biyo-qabad noqda oo dad iyo duunyaba ku arooraan. Dh: har. Wa: waro

waa la naqliyay ✓

1

piquer, v. - daloolin.

2

piquer avec une aiguille - irbad lagu mudo.

3

faire un piqûre - is mudid; is irbadayn.

4

piquer à la machine à coudre - harqaan tolid.

5

exciter - baraarujin.

6

irriter, offenser - ku cadhayn; ka xanaajin.

7

piquer des deux - cidhbaynta faraska si uu u ordo.

8

se piquer = se fâcher - cadhooda; irbad ama qodax marka ay mudo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cid kale hurdo ka toosin. Dh: baraarujin.

2

baraarujitaan -ka: (magac, lab, keli) cid kale digtooni gelin.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan hurdeysneyn; hurdo ka kacay oo ay ka ba'day.

2

2. Soo jeeda oo aan la dagi karin; digtoon; feeyig.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax baraarugay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax baraarugay ahaansho. m.f.dh, baraarugsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] awake, alert

waa la naqliyay ✓

-aa/ ayd: (adj) not in a state of sleep; awake (a weeyk); aware (aweer) -Syn: cognizant, conscious, sensible, alert, watchful, vigilant

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof aan hurdin oo indhaha kala haya ama soo jeeda. Odayga oo baraarugsan buu waraabuhu soo dhacay.

2

baraarugsan: (tilmaame) qof wacyi qaba oo wax kala og, dunida la socda. Bulsho baraarugsan cadowgeed ma jebiyo. Dh: digtoon, feejigan.

waa la naqliyay ✓

1

de: awake, alert

2

lx: baraarugsan

3

pd: (baraarugsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: baraarugsan

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ka shaqayn colaad dhexdhexaadinteed.

2

araarin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo sii daajin inta aanay ceelka tegin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baraare siin (Eebbe).

waa la naqliyay ✓

1

(Barari) S Cissus aphylla Chiov. Vitaceae.

2

S Cissus quinquagularis Chiov. Vitaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barari.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun ama nabar wax barariya. Bararinta maxaa keenaya?

waa la naqliyay ✓

1

(Barajis) N Hyalocystis popovii Verdc. Convolvulaceae.

2

N Hyalocystis viscosa Hall.F. Convolvulaceae.

3

S Ipomoea sinensis (Desr) Choisy. Convolvulaceae.

4

C Ipomoea garcheana Vatke. Convolvulaceae.

5

S Ipomoea tenuirostris Choisy. Convolvulaceae.

6

S Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w Nooc ka mid ah ruuxaanta dadka ku dhacdo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w Nooc ka mid ah ruuxaanta dadka ku dhacdo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraar⁴.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baraarin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo iyo dhereg. Dh: badhaadhis.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraarug-ga)

2

1. Hurdo ka kac; soojeed; digtoonaan.

3

(Baraarug-ta)

4

2. Dugaagad bir ama maar ah; jinjimmo.

waa la naqliyay ✓

1

baraarug¹: m.l 1. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah oo arrin loo yeesho. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh oo hurdo looga koco. la-mid: baraarugid.

2

baraarug²: m.dh (-go, m.l) Dugaagad bir ama maar ah oo carruurta gacanta ama lugta loogu xiro si ayan hurdada uga soo sasin.

3

baraarug³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof iskiis hurdo uga kicid. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh hurdo ugu kicid. 3. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah arrin u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

baraarug¹: m.l 1. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah oo arrin loo yeesho. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh oo hurdo looga koco.

2

baraarug²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof iskiis hurdo uga kicid. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh hurdo ugu kicid. 3. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah arrin u yeelasho. m.f.dh, baraarugid.

waa la naqliyay ✓

1

v. awaken with a start; realize suddenly; be alert

2

baraarug: vl. n. startled awakening, sudden realization, alertness

3

baraarug: n. bracelet of iron ~ copper (for children)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. awaken (a weeyk); wake up. Ex: habeenbarkii baan soo baraarugay; I was awakened the middle of the night. 2. become alert

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ruux dareenkiisu soo jeeda oo og waxa hareerihiisa ka dhacaya iyo waxa soo socda og noqo. Dadkan soo baraarugay, badowyahow dib haw celin. Dh: digtoonow, feejignow.

2

baraarug: (fal) hurdo ka kac, ka toos adiga oo aan ka dhergin. Cidii libaaxaan ku soo baraarugay.

3

baraarug -ga: (magac, lab, keli) hurdo ka toosid.

4

baraarug-ga: (magac, lab, keli) ogaanshaha waxa hareerahaaga ka dhacaya iyo waxa soo socda. Baraarug uma laha waxa jira. Dh: digtooni, feejigo.

5

baraarug-ta: (magac, dhedig, keli) duub wareegsan oo maar ama ka sameysan oo ubadka looga xidho cadanyada iyo isha; jijin ka mid ah waxyaabaha ay dumarku qurux ahaan ugu xidhaan gacmaha.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac marin; barbar u leexin.

2

barbarin -ta: (magac, dhedig, keli) «is» dhinac isu badin. Isbarbarin ku qaad foosta.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isku dhejisan, kala dillaacin ama kala furid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg garaari.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg karaari. la-mid: karaaris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) karaar u yeelid. Dh: taraarin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaraarin-ta)

2

Xaraar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg xaraari. la-mid: kharaarin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto uu ku xadhaadho siin. Dh: xadhaadhin.

2

xaraarin -ta: (magac, dhedig, keli) khadhaadh ka dhigid. Dh: xaraaris.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. evil spirits

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) burkaanno badan.

waa la naqliyay ✓

1

de: evil spirits (according to Yemeni-Somali tradition)

2

lx: baraakiin

3

pd: (-ta)

4

ps: n8-f-pl

5

key: baraakiin

waa la naqliyay ✓

1

(Barbaarin-ta)

2

Barbaar ka dhigid; korin; laylyid; tababbarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barbaari.

waa la naqliyay ✓

vl. n. youth training

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) taking care of children or a child during the early stages of life; raising; education (eji- keey-shin) rabbeyn

waa la naqliyay ✓

1

de: youth training

2

lx: barbaarin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn0-f

5

key: barbaarin

waa la naqliyay ✓

تربية

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barraaji.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog ah u kala qarradhin; wax duuban oo asturan itaal ku kala bannayn.

2

barraajin -ta: (magac, dhedig, keli) dubka buuryada dib u celin oo koborta ilmaha soo saarid. Dh: barrajin.

waa la naqliyay ✓

1

de: awaken with a start; realize suddenly; be alert

2

hm: 1

3

lx: baraarug

4

pd: (baraarugay)

5

ps: v1=intr

6

key: baraarug_1

waa la naqliyay ✓

1

de: startled awakening, sudden realization, alertness

2

hm: 2

3

lx: baraarug

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m

6

key: baraarug_2

waa la naqliyay ✓

1

de: bracelet of iron or copper (for children)

2

hm: 3

3

lx: baraarug

4

pd: (-ta)

5

ps: n -f

6

key: baraarug_3

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baraarug.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xawligiisu sii kordhaayo ka dhigid. Dh: karaarin.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh eeg taraarsii.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) walax dardarsiin oo jibaaxin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaraarugid-da)

2

Sakaraadid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaraarug².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig keli) xanuun iyo laxaw la labarogmasho; sakaraadid oo xanuun la rafasho Dh: sakaraadid, sankaraadid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hurdo ka toositaan, ka kicitaan. Baraarugitaan ka hor lama kicin karo waa nin hurda weyn.

2

baraarugitaan -ka: (magac, lab, keli) baraarugid oo wax kasta ogaal u yeelasho. Dh: digtoonaad, feejignaad.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog wax ku qaadid, wax gacanta lagu hayo xoog ku qaadid; xoog iyo jujuub wax kaga qaadid. Dh: faramaroojis, boob.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) daanshadaanshood iyo tamashlayn. Dh: baarbaarrid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tirinta buraanburka. Dh: buraanburid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baraanburid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax baraare ku jira ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] prosperous; content, happy

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) nimcaysan oo nabad iyo caano ku jira. Annagoo baraaraysan ayay dagaalladii sokeeye dhaceen. Dh: badhaadhaysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: prosperous; content, happy

2

lx: baraaraysan

3

pd: (baraaraysnaa)

4

ps: adj-der

5

key: baraaraysan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhaadhitaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bedertamin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jejebinta walax isku taallay oo baaba' ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareenkaaga soo jeedi oo feejignow. Baraarugsanaw qayrkaa wax la qaybso. Dh: digtoonow.

2

baraarugsanaw: (fal) qof baraarugsan oo soojeeda ahaw; ka kac hurdada oo ha seexan. Baraarugsanaw inta geela la soo lisayo.

waa la naqliyay ✓