baraarugis — Macnaha & Turjumaada

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo ka toosid.

2

baraarugis -ta: (magac, dhedig, keli) soo jeedidista dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraarugid-da)

2

Hurdo ka kicid; soojeedid; digtoonaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraarug³. la-mid: baraarug¹.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo ka kicid, ka toosid. Dh: baraarugow.

2

baraarugid-da: (magac, dhedig, keli) soo jeedidda dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baraarujin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baraarujin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baraarin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo iyo dhereg. Dh: badhaadhis.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraarug-ga)

2

1. Hurdo ka kac; soojeed; digtoonaan.

3

(Baraarug-ta)

4

2. Dugaagad bir ama maar ah; jinjimmo.

waa la naqliyay ✓

1

baraarug¹: m.l 1. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah oo arrin loo yeesho. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh oo hurdo looga koco. la-mid: baraarugid.

2

baraarug²: m.dh (-go, m.l) Dugaagad bir ama maar ah oo carruurta gacanta ama lugta loogu xiro si ayan hurdada uga soo sasin.

3

baraarug³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof iskiis hurdo uga kicid. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh hurdo ugu kicid. 3. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah arrin u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

baraarug¹: m.l 1. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah oo arrin loo yeesho. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh oo hurdo looga koco.

2

baraarug²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof iskiis hurdo uga kicid. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh hurdo ugu kicid. 3. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah arrin u yeelasho. m.f.dh, baraarugid.

waa la naqliyay ✓

1

v. awaken with a start; realize suddenly; be alert

2

baraarug: vl. n. startled awakening, sudden realization, alertness

3

baraarug: n. bracelet of iron ~ copper (for children)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. awaken (a weeyk); wake up. Ex: habeenbarkii baan soo baraarugay; I was awakened the middle of the night. 2. become alert

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ruux dareenkiisu soo jeeda oo og waxa hareerihiisa ka dhacaya iyo waxa soo socda og noqo. Dadkan soo baraarugay, badowyahow dib haw celin. Dh: digtoonow, feejignow.

2

baraarug: (fal) hurdo ka kac, ka toos adiga oo aan ka dhergin. Cidii libaaxaan ku soo baraarugay.

3

baraarug -ga: (magac, lab, keli) hurdo ka toosid.

4

baraarug-ga: (magac, lab, keli) ogaanshaha waxa hareerahaaga ka dhacaya iyo waxa soo socda. Baraarug uma laha waxa jira. Dh: digtooni, feejigo.

5

baraarug-ta: (magac, dhedig, keli) duub wareegsan oo maar ama ka sameysan oo ubadka looga xidho cadanyada iyo isha; jijin ka mid ah waxyaabaha ay dumarku qurux ahaan ugu xidhaan gacmaha.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin. m.f.dh, baraarujin.

waa la naqliyay ✓

v. wake up, rouse, awaken someone

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) 1. make someone awake; wake up ~ toosi. 2. make someone conscious

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdada ka toosi cid kale. Baraaruji beesha colbaa soo galaye.

2

baraaruji: (fal) cid kale, digtooni iyo feejigni geli, ruux baraarugsan ka dhig. Ku baraarujiya dadka halista nadaafad darradu leedahay. Dh: wacyigeli.

waa la naqliyay ✓

1

de: wake up, rouse, awaken s.o.

2

lx: baraaruji

3

pd: (baraarujiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: baraaruji

waa la naqliyay ✓

1

de: awaken with a start; realize suddenly; be alert

2

hm: 1

3

lx: baraarug

4

pd: (baraarugay)

5

ps: v1=intr

6

key: baraarug_1

waa la naqliyay ✓

1

de: startled awakening, sudden realization, alertness

2

hm: 2

3

lx: baraarug

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m

6

key: baraarug_2

waa la naqliyay ✓

1

de: bracelet of iron or copper (for children)

2

hm: 3

3

lx: baraarug

4

pd: (-ta)

5

ps: n -f

6

key: baraarug_3

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baraarug.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraarujin-ta)

2

Hurdo ka kicin; wax xusuusin; qof digtoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraaruji. la-mid: baraarujis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax soo jeeda ka dhigid. Baraarujin bay beelaha ka dhex wadaan. Dh: wacyigelin.

2

baraarujin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale digtooni gelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaraarugid-da)

2

Sakaraadid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaraarug².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig keli) xanuun iyo laxaw la labarogmasho; sakaraadid oo xanuun la rafasho Dh: sakaraadid, sankaraadid.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid soo jeeda oo aan hurdin.

2

baraarujisan: (tilmaame) mid wacyi qaba oo aan dagnayn. Dad baraarujisan baad rabtaa inaad sirto. Dh: digtoon, feejigan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baraanburid.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan hurdeysneyn; hurdo ka kacay oo ay ka ba'day.

2

2. Soo jeeda oo aan la dagi karin; digtoon; feeyig.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax baraarugay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax baraarugay ahaansho. m.f.dh, baraarugsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] awake, alert

waa la naqliyay ✓

-aa/ ayd: (adj) not in a state of sleep; awake (a weeyk); aware (aweer) -Syn: cognizant, conscious, sensible, alert, watchful, vigilant

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof aan hurdin oo indhaha kala haya ama soo jeeda. Odayga oo baraarugsan buu waraabuhu soo dhacay.

2

baraarugsan: (tilmaame) qof wacyi qaba oo wax kala og, dunida la socda. Bulsho baraarugsan cadowgeed ma jebiyo. Dh: digtoon, feejigan.

waa la naqliyay ✓

1

de: awake, alert

2

lx: baraarugsan

3

pd: (baraarugsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: baraarugsan

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baraare siin (Eebbe).

waa la naqliyay ✓

1

(Barari) S Cissus aphylla Chiov. Vitaceae.

2

S Cissus quinquagularis Chiov. Vitaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciir in caano dhay ah lagu daray.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bararid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baarug.

waa la naqliyay ✓

1

(Barajis) N Hyalocystis popovii Verdc. Convolvulaceae.

2

N Hyalocystis viscosa Hall.F. Convolvulaceae.

3

S Ipomoea sinensis (Desr) Choisy. Convolvulaceae.

4

C Ipomoea garcheana Vatke. Convolvulaceae.

5

S Ipomoea tenuirostris Choisy. Convolvulaceae.

6

S Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) barraaqitaan u fadhiisad. Barraaqis foolxumaa ma duq dhacday baa! Dh: barraahis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraar⁴.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraari. la-mid: baraaris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo nimcad samayn. Qof walba baraarin naftiisa wuu u ordaa. Dh: badhaadhin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg barbarin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: karaarin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig; keli) eeg xaraarin.

2

xaraaris-ta: (magac, dhedig, keli) wax caleen ku sumoobay noqosho. Dh: xadhaadhis, xadhaadhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaraarug-ga)

2

Qof naf xuni ku jirto; nafkadhawr; sakaraad.

waa la naqliyay ✓

1

xaraarug¹: m.l Qof naf xumi ku jirto; nafkadhowr; sakaraad.

2

xaraarug²: f.mg1 (-gay, -gtay) Nafley sakaraadid.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof naf xumi ku jirto; nafkadhowr; sakaraad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dying person

2

xaraarug v. be near death, be in critical condition

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sakaraad nogo. Kelidaa xaraarug oo dadka ha dhibin.

2

xaraarug-ga: (magac, lab, keli) sakaraad naf ka eeg ah. Odayga xaraarug ma hayo xanuunse wuu qabaa. Dh: sankaraad, sakaraad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: barbaarid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqod. Dh: hanaqaadis, koris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) barbararitaan yeelasho. Barbararista boogta biyahaa ugu wacan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg carrarrogid.

waa la naqliyay ✓

1

de: dying person

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xaraarug

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: xaraarug_1

waa la naqliyay ✓

1

de: be near death, be in critical condition

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xaraarug

5

pd: (xaraarugay)

6

ps: v1=intr

7

key: xaraarug_2

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hurdo ka toositaan, ka kicitaan. Baraarugitaan ka hor lama kicin karo waa nin hurda weyn.

2

baraarugitaan -ka: (magac, lab, keli) baraarugid oo wax kasta ogaal u yeelasho. Dh: digtoonaad, feejignaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Barar-kuris) N,C Corchorus depressus (L)C.Chr. Tiliaceae.

2

N Corchorus trilocularis L. Tiliaceae.

3

May, S, NFD Ficus vasta Forsk. Moraceae.

4

N Euphorbia granulata Forsk. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

baraarshishi¹: m.l 1. Sabeen asooshay iyadoo aan gaarin da'dii ay ku rimi lahayd. 2. la-mid: baraarshishiyid.

2

baraarshishi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Sabeen iyadoo aan gaarin da'dii ay ku rimi lahayd asoolid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sabeen da' yar oo iyadoon gaadhin xilligii ay ku curan lahayd curatay. Baraarshishi ka ilaali sabeenaha.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg barbardhigid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baarbaarrid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tirinta buraanburka. Dh: buraanburid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bedertamin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cayaargudid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hantaatuqin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareenkaaga soo jeedi oo feejignow. Baraarugsanaw qayrkaa wax la qaybso. Dh: digtoonow.

2

baraarugsanaw: (fal) qof baraarugsan oo soojeeda ahaw; ka kac hurdada oo ha seexan. Baraarugsanaw inta geela la soo lisayo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cid kale hurdo ka toosin. Dh: baraarujin.

2

baraarujitaan -ka: (magac, lab, keli) cid kale digtooni gelin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ka shaqayn colaad dhexdhexaadinteed.

2

araarin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo sii daajin inta aanay ceelka tegin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg arrumin.

waa la naqliyay ✓

1

pr. n., loc. Paris

2

Baariis pr. n., [feminine] Paris

waa la naqliyay ✓

(n) Paris (peeris); the capital and largest city of France

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg balaadhi.

waa la naqliyay ✓

(Banari) S Gloriosa superba L. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Nolol barwaaqo, caafimaad iyo nabadgalyo leh. la-mid: baraaro.

waa la naqliyay ✓

m.l Nolol barwaaqo, caafimaad iyo nabadgalyo leh. la-mid: baraaro.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] prosperity, well-being

waa la naqliyay ✓

(Barare) May Asparagus africanus Lam. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

-baraaraha: (n) the condition of being prosperous; prosperity (paroos periti)~ baraaro, nimco

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo, wanaag iyo nabad. Dh: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

1

a: baraaro

2

de: prosperity, well-being

3

lx: baraare

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m-abs

6

key: baraare

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baraare.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nabad iyo caano; wanaag iyo barwaaqo. Dh: wanaag, badhaadho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bararid-da)

2

Barar yeelasho; kabrarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barar².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) barar yeelasho oo soo buurnaansho cudur ama nabar awgii. Bararidda waxa ugu wacan nabarkan cusub.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barari.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun ama nabar wax barariya. Bararinta maxaa keenaya?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dadka tuugtuug; hadba qof bari oo isu mar in badan. Barbari dadka bal inay wax ku siiyaan.

2

barbari: (fal) (is ~) is barbari, dhinac isu badi. Isbarbari yaan lagu jiidhine.

3

barbari -da: (magac, dhedig, keli) geedgaab kulul, khudradda ka mid ah, lagu geedeeyo cuntada, leh iniinyo yaryar oo afka ku guba. Barbare ninkii beerta bay gubtaa. Dh: qaji, basbaas.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qurjad xumi. Dh: sinyari, lafyari, jidhyari, saryari.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. sailors

waa la naqliyay ✓