baraari — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baraare siin (Eebbe).

waa la naqliyay ✓

1

(Barari) S Cissus aphylla Chiov. Vitaceae.

2

S Cissus quinquagularis Chiov. Vitaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraar⁴.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baraari. la-mid: baraaris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo nimcad samayn. Qof walba baraarin naftiisa wuu u ordaa. Dh: badhaadhin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baraarin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo iyo dhereg. Dh: badhaadhis.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barbaar ka dhigid. 2. Jir, garaad, anshax iyo wixi lamida ee ubad, dhisid; korin; tababbarid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barbaar ka dhigid. 2. Jir, garaad, anshax iyo wixi lamida ee ubad, dhisid; korin; tababbarid. m.f.dh, barbaarin.

waa la naqliyay ✓

v. rear, raise, bring up; tame

waa la naqliyay ✓

-yey/ say: (v) raise (reeyz); bring up; rear (ri-yer); foster (foos- ter). Ex: aabbahay baa isoo barbaariyey; my father has raised me

waa la naqliyay ✓

1

(fal) barbaar ka dhig. Si wanaagsan u babaari carruurta. Dh: kori.

2

barbaari: (fal) «ku ~» dhaqan ku soo kori, ku tababbar. Diinta islaamka ku babaari carruurta.

waa la naqliyay ✓

1

de: rear, raise, bring up; tame

2

lx: barbaari

3

pd: (barbaariyey)

4

ps: v2a=

5

key: barbaari

waa la naqliyay ✓

m.dh Wadiiqo yar oo u dhexeysa laba dhisme, laba beerood, ama laba xero iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wadiiqo yar oo u dhexeysa laba dhisme, laba beerood, ama laba xero iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baraar-ka) Dhasha idaha; naylo.

2

2. (Baraar-ta) a) Afeef. b) (lo') geeso rogan; weji ballaaran; baaji.

waa la naqliyay ✓

1

baraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Naylo waaweyn oo aan dhibaato mudanayn haddii naaska hooyada ay waayaan. 2. Meesha markabka loogu xiro borosinka.

2

baraar²: m.dh Neef lo' ah oo leh geeso labada dhinac u kala rogan; sheexo.

3

baraar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan. m.f.dh baraarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lamb, young sheep

2

baraar: [feminine] n., [collective] cattle species (with twisted horns and a wide face)

3

baraar: v. prosper; be content

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) lambs (laamis); the babies of sheep

2

baraar: -ay / tay: (v) prosper (paroos per); be fortunate or successful

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg badhaadh.

2

baraar -ka: (magacwadareed) maqasha idaha ee caana nuugga ah, aan weli laga gudhan ee reer joogga ah. Baraar iduu noqdaa.

3

baraar -ta: (magac, dhedig, keli) hadal laga sii hordego intii hadhow eedi ka iman lahayd. Hadalka hortiiba baraar dhigtay. Dh: afeef, shuruud.

4

baraar -ta: (magac, dhedig, keli) sida lo'da qaarkeed geeso rogan leh iyo weji ballaadhan. Dh: baaji.

waa la naqliyay ✓

Bir baraar kore iyo mid hoose leh ee la saaro birta la xariiqayo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid. m.f.dh, bararin.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax bararsan ka dhig; xanuuni oo barar u yeel. Shawdh ku barari.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg balaadhi.

waa la naqliyay ✓

(Banari) S Gloriosa superba L. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Nolol barwaaqo, caafimaad iyo nabadgalyo leh. la-mid: baraaro.

waa la naqliyay ✓

m.l Nolol barwaaqo, caafimaad iyo nabadgalyo leh. la-mid: baraaro.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] prosperity, well-being

waa la naqliyay ✓

(Barare) May Asparagus africanus Lam. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

-baraaraha: (n) the condition of being prosperous; prosperity (paroos periti)~ baraaro, nimco

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo, wanaag iyo nabad. Dh: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

1

a: baraaro

2

de: prosperity, well-being

3

lx: baraare

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m-abs

6

key: baraare

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baraare.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nabad iyo caano; wanaag iyo barwaaqo. Dh: wanaag, badhaadho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dadka tuugtuug; hadba qof bari oo isu mar in badan. Barbari dadka bal inay wax ku siiyaan.

2

barbari: (fal) (is ~) is barbari, dhinac isu badi. Isbarbari yaan lagu jiidhine.

3

barbari -da: (magac, dhedig, keli) geedgaab kulul, khudradda ka mid ah, lagu geedeeyo cuntada, leh iniinyo yaryar oo afka ku guba. Barbare ninkii beerta bay gubtaa. Dh: qaji, basbaas.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qurjad xumi. Dh: sinyari, lafyari, jidhyari, saryari.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. sailors

waa la naqliyay ✓

1

de: sailors

2

lx: baxaari

3

pd: (-da)

4

ps: n8-f-pl

5

key: baxaari

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof suuxay ahaansho. Tusaale: “Far garaarisa baa laga waayay”.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof suuxay ahaansho. Tusaale: Far garaarisa baa laga waayay. m.f.dh, garaarin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax badin. 2. Xowli kordhin.

waa la naqliyay ✓

(fal) baabuur iyo wax la mid ah, xawli ku kaxee. Karaari gaadhiga oo kadarta ka saar. Dh: taraari.

waa la naqliyay ✓

(Marari) N Clerodendrum mycricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

waa la naqliyay ✓

(fal) caleen ka dhergi. Dibiga qaraari ha kaa fadhiistee.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel godan oo dhulka ah kusii daa si uu isku rogrogo ama u taraaro. Dh: giraangiri.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ryay, -riday; -ryi) Wax ruxid ama jiljilid (gilgilid).

waa la naqliyay ✓

v. shake

waa la naqliyay ✓

1

(fal) rux; gilgil, walaaq.

2

waraari: (fal) haan iyo wax la mid ah, cul adigoon biyo marin iyo qoyaan toona. Haanta qori waraari. Dh: cul, cug.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gilgil; rux

2

de: shake

3

initial: w

4

lx: waraari

5

pd: (waraaryay / waraariday)

6

ps: v1=tr

7

key: waraari

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof buka ama dhaawac ah baanin. 2. la-mid: kharaari. Wax qaraar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. make bitter ~ sour

waa la naqliyay ✓

1

(fal) khadhaadh ka dhig. Bunka adkee oo xaraari. Dh: qadhaadhee.

2

xaraari: (fal) wax sumaysan dawo sunta ka fadhaxda sii. Dh: balalatir, xadhaadhi.

3

xaraari: (fal) cunto lagu xadhaadho sii oo wax balalooday ka dhig. Dh: xadhaadhi.

waa la naqliyay ✓

1

a: kharaari

2

de: make bitter ~ sour

3

initial: x

4

lx: xaraari

5

pd: (xaraariyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: xaraari

waa la naqliyay ✓

(fal) barwaaqo iyo liibaan gaadhsii. Badhaadhi Allahayow maatida baradu ka xumataay. Dh: baraari, barwaaqee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan gaadhsiin; barwaaqo iyo ladnaansho gaadhsiin. Badhaadhin ma helo ninkii caasiyee beenshay Nebigiiye. Dh: baraarin, barwaaqayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin. m.f.dh, baraarujin.

waa la naqliyay ✓

v. wake up, rouse, awaken someone

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) 1. make someone awake; wake up ~ toosi. 2. make someone conscious

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdada ka toosi cid kale. Baraaruji beesha colbaa soo galaye.

2

baraaruji: (fal) cid kale, digtooni iyo feejigni geli, ruux baraarugsan ka dhig. Ku baraarujiya dadka halista nadaafad darradu leedahay. Dh: wacyigeli.

waa la naqliyay ✓

1

de: wake up, rouse, awaken s.o.

2

lx: baraaruji

3

pd: (baraarujiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: baraaruji

waa la naqliyay ✓

1

(Barbaarid-da)

2

Barbaar noqosho; korid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barbaar³. la-mid: barbaaris.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqosho; barbaar noqosho. Dh: hanaqaadid, korid.

waa la naqliyay ✓

1

(Barbaarin-ta)

2

Barbaar ka dhigid; korin; laylyid; tababbarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barbaari.

waa la naqliyay ✓

vl. n. youth training

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) taking care of children or a child during the early stages of life; raising; education (eji- keey-shin) rabbeyn

waa la naqliyay ✓

1

de: youth training

2

lx: barbaarin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn0-f

5

key: barbaarin

waa la naqliyay ✓

تربية

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: barbaarid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqod. Dh: hanaqaadis, koris.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid. m.f.dh, ballaarin.

waa la naqliyay ✓

v. widen, broaden, enlarge

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (n) expand (ikis pandh); make greater in size, volume, quantity, or scope; enlarge, widen, broaden ~ ballaadhi. Ex: hawadu way ballaarataa markii la kulluleeyo [kulayliyo]; air expands when heated

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg balaadhi.

waa la naqliyay ✓

1

a: ballaadhi

2

de: widen, broaden, enlarge

3

lx: ballaari

4

pd: (ballaariyey)

5

ps: v2a=

6

key: ballaari

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhexidh kuraygu ku xidhaan oo ka samaysan xadhko maydhax ka soohan iyo dun midabbo kala duwan leh, qalimo iyo udba'udbayn leh oo aad u qurux badan. Baraadhi labagalley ah ayuu xidhan-yahay. Dh: baraandhi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) fadhi aan jiilnayn oo hambash ah. Baraahsi duq daalaa lagu ogaa. Dh: barraahsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Barajis) N Hyalocystis popovii Verdc. Convolvulaceae.

2

N Hyalocystis viscosa Hall.F. Convolvulaceae.

3

S Ipomoea sinensis (Desr) Choisy. Convolvulaceae.

4

C Ipomoea garcheana Vatke. Convolvulaceae.

5

S Ipomoea tenuirostris Choisy. Convolvulaceae.

6

S Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w Nooc ka mid ah ruuxaanta dadka ku dhacdo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w Nooc ka mid ah ruuxaanta dadka ku dhacdo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) barraaqitaan u fadhiisad. Barraaqis foolxumaa ma duq dhacday baa! Dh: barraahis.

waa la naqliyay ✓

1

cf: nayl

2

de: lamb, young sheep

3

hm: 1

4

lx: baraar

5

pd: (-ka)

6

ps: n1-m; n5-m

7

key: baraar_1

waa la naqliyay ✓

1

de: cattle sp. (with twisted horns and a wide face)

2

hm: 2

3

lx: baraar

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-col

6

key: baraar_2

waa la naqliyay ✓

1

de: prosper; be content

2

hm: 3

3

lx: baraar

4

pd: (baraaray)

5

ps: v1=intr

6

key: baraar_3

waa la naqliyay ✓

1

(Baraarug-ga)

2

1. Hurdo ka kac; soojeed; digtoonaan.

3

(Baraarug-ta)

4

2. Dugaagad bir ama maar ah; jinjimmo.

waa la naqliyay ✓

1

baraarug¹: m.l 1. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah oo arrin loo yeesho. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh oo hurdo looga koco. la-mid: baraarugid.

2

baraarug²: m.dh (-go, m.l) Dugaagad bir ama maar ah oo carruurta gacanta ama lugta loogu xiro si ayan hurdada uga soo sasin.

3

baraarug³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof iskiis hurdo uga kicid. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh hurdo ugu kicid. 3. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah arrin u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

baraarug¹: m.l 1. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah oo arrin loo yeesho. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh oo hurdo looga koco.

2

baraarug²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof iskiis hurdo uga kicid. 2. Si aan caadi ahayn oo dhaqsi leh hurdo ugu kicid. 3. Dareen iyo feejignaan dheeraad ah arrin u yeelasho. m.f.dh, baraarugid.

waa la naqliyay ✓

1

v. awaken with a start; realize suddenly; be alert

2

baraarug: vl. n. startled awakening, sudden realization, alertness

3

baraarug: n. bracelet of iron ~ copper (for children)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. awaken (a weeyk); wake up. Ex: habeenbarkii baan soo baraarugay; I was awakened the middle of the night. 2. become alert

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ruux dareenkiisu soo jeeda oo og waxa hareerihiisa ka dhacaya iyo waxa soo socda og noqo. Dadkan soo baraarugay, badowyahow dib haw celin. Dh: digtoonow, feejignow.

2

baraarug: (fal) hurdo ka kac, ka toos adiga oo aan ka dhergin. Cidii libaaxaan ku soo baraarugay.

3

baraarug -ga: (magac, lab, keli) hurdo ka toosid.

4

baraarug-ga: (magac, lab, keli) ogaanshaha waxa hareerahaaga ka dhacaya iyo waxa soo socda. Baraarug uma laha waxa jira. Dh: digtooni, feejigo.

5

baraarug-ta: (magac, dhedig, keli) duub wareegsan oo maar ama ka sameysan oo ubadka looga xidho cadanyada iyo isha; jijin ka mid ah waxyaabaha ay dumarku qurux ahaan ugu xidhaan gacmaha.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) labo shey oo la isbarbar dhigayo, la isku dhoweyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: bedertami.

waa la naqliyay ✓