baraanburid

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

(Buraanbur-ka)

Cayaar hees iyo reeme lagu tumo oo haweenka.

m. n. poem (Somali poetry sung only by women)

buraanbur v. recite poetry, sing a poem

-ka: (n) [Pl. buraanburo-da] poetry (powetari); composed and sing by women

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar aad u da weyn oo u gaar ah haweenka oo leh gabayo iyo geeraarro la iskuna caayo, ammaano, faansho ama la isku guubaabiyo. Qalabka loo qaato ama lagu tumo, waxaa ka mid ah durbaan labada dhinac la iska taago la kala yidhaahdo Jabuu iyo Dallad.

(Baraarugid-da)

Hurdo ka kicid; soojeedid; digtoonaansho.

m.f.dh eeg baraarug³. la-mid: baraarug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo ka kicid, ka toosid. Dh: baraarugow.

baraarugid-da: (magac, dhedig, keli) soo jeedidda dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

(Ballanfurid-da)

Ballan la dhigtay ka bixid; ballanbaajin.

m.f.dh eeg ballanfur². la-mid: ballanfur¹, ballabfuryo.

cf: gabay

de: poem (Somali poetry sung only by women)

hm: 1

lx: buraanbur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: buraanbur_1

de: recite poetry, sing a poem

hm: 2

lx: buraanbur

pd: (buraanburay)

ps: v1=

key: buraanbur_2

-da: (magac, dhedig, keli) eeg busaanbus.

m.dh la-mid: garangarid.

m.dh la-mid: garangarid.

m.dh la-mid: hiraahirid.

-ka: (magac, lab, keli) god ka mid ah gododka suugaanta ku baraanburis.

(Laba'aabburid-da)

Si laba'aabbur ah, u buuxin.

m.f.dh eeg laba'aabbur². la-mid: laba'aabbur¹ (3).

(Baaraandegid-da)

Arrin ka salgaarid; aad u baarid; ka bogasho; hubin.

m.f.dh eeg baraandeg². la-mid: baaraandeg¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hubsasho qotodheer oo dhan xun iyo dhan fiicanba la fiiriyo, inta aan hawsha lagu dhaqaaqin. Baaraandegid la'aan talo kuma barbaarto.

(Bannaanbixid-da)

Bannaanbax samayn; banbixid; dibadbixid.

-da: (magac, dhedig, keli) isu soo bixid ballaadhan; cabasho ama taageero isugu soo bixid. Dh: muddaharaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg cadh-burburid.

m.dh la-mid: dhadaanbiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) weel iyo daboolkii, si laba'aabudh ah oo farsamaysan, u buuxin.

(Aabburid-da)

Weel dabool saarid; daboolid; furayn.

m.f.dh eeg aabbur².

-da: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, dabool afka kaga adkayn.

-da: (magac, dheddig, keli) nooc fangaha ka mid ah oo aan la cunin. Dh: baraabuf.

m.f.dh eeg baraari. la-mid: baraaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo nimcad samayn. Qof walba baraarin naftiisa wuu u ordaa. Dh: badhaadhin.

m.dh la-mid: baraarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo iyo dhereg. Dh: badhaadhis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg barambaro.

m.dh la-mid: dardarid.

(Burburid-da)

Burbur noqosho; jajabid.

m.f.dh eeg burbur². la-mid: bururid.

-da: (magac, dhedig, keli) kala jajabid, kala daadad sida dhisme ama maamul. Burburidda shirka boqorkaa sababay.

burburid-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar la dheelayo ama wacdi iyo wax sheeg diini ah ama qasiido nebi ammaan ah ku qiirood. Burburid buu ku dhowaaday sheekhu. Dh: jibbood, muxubbood.

(Garaabid-da)

Qof wax sameeyey, arrinta ama sababta ku jiiddey, inaan laga fursan karin oo ay garti ahayd aqoonsasho, u qirid; marmarsiinyo aqbalid.

m.f.dh eeg garow².

Attenuazione

Mitigation

-da: (magac, dhedig, keli) «u» qofkii lala mormaayay oo la fahamsiiyo in uu isagu xaq ku joogo. Garaabid lagama helo xaqa qofkii diiddan oo dhan.

m.f.dh eeg karaar³.

-da: (magac, dhedig, keli) xawli ku socod.

m.f.dh eeg qaraab².

m.f.dh eeg qaraar².

-da: (magac, dhedig, keli) iska soo taagid, xamili waayid. Shaqo badan iyo mishaar yarayaa qaraaridda keenay: Dh: diidid. Li: oggolaan.

(Taraarid-da)

Xoog ku dhexmarid; jibaaxid; dardarid; abraarid; jiirid.

m.f.dh eeg taraar². la-mid: taraar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) xoog ku dhexmarid. Dh: jibaaxid, dardarid, abraarid, jiidhid.

m.f.dh eeg waraab². la-mid: waraab¹.

m.f.dh eeg xarąar².

-da: (magac, dhedig, keli) shaah, bun, Jaad, sigaar iyo wax la mid ah u baahasho oo caajis iyo hamaahsi badan yeelasho. Dh: hamuumid.

xaraarid -da: (magac, dhedig, keli) wax xadhaadhay oo balalooday noqosho. Dh: xadhaadhid.

(Abaabulid-da)

Arrin isku duwid; hagaajin; qabanqaabin; dumid (col).

m.f.dh eeg abaabul². la-mid: abaabul¹.

-da: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada hawl ujeeddo leh oo soo socota. Dh: qabanqaabo. abaabulis -ta: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada iyo ururinta dad iyo duunyo lagu fulinayo qorshe ujeeddooyin leh. Dh: abaabulid.

m.dh la-mid: unuunufid.

-da: (magac, dhedig, keli) baab horey la isugu dhigay furid oo burin; fal ama sixir hore qof loogu qabtay rogid. Dh: sixirfurid

m.l Baro badan oo isugu jira midabbo kala duwan.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin. m.f.dh, baraarujin.

v. wake up, rouse, awaken someone

-yey -say: (v) 1. make someone awake; wake up ~ toosi. 2. make someone conscious

(fal) hurdada ka toosi cid kale. Baraaruji beesha colbaa soo galaye.

baraaruji: (fal) cid kale, digtooni iyo feejigni geli, ruux baraarugsan ka dhig. Ku baraarujiya dadka halista nadaafad darradu leedahay. Dh: wacyigeli.

de: wake up, rouse, awaken s.o.

lx: baraaruji

pd: (baraarujiyey)

ps: v2a=tr

key: baraaruji

-da: (magac, dhedig, keli) goobtii aad degganayd ka tegid.

barabixid -da: (magac, dhedig, keli) culayska dareeraha ay guuriso walax badhsalalaysa ama tu degtay oo muquursan.

(Baranbara-da)

Cayayaan madow ama guduud-madow ah oo leh baalal jiidan, lugo dheerdheer iyo geeso aad u miiqan; waxay ku badan tahay jikada, kortagga iyo meelaha aan nadiifka ahayn.

f. n. cockroach

baranbaro: n. turkey

baranbarada: (n) [ Pl. baranbarooyin-ka] roach (roowj); cockroach (kako roowj)

-da: (magac, dhedig, keli) eeg barambaro.

de: cockroach

lx: baranbaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: baranbaro

صُرْصُورٍ، جُدْجُد

(Barbaarid-da)

Barbaar noqosho; korid.

m.f.dh eeg barbaar³. la-mid: barbaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqosho; barbaar noqosho. Dh: hanaqaadid, korid.

-da: (magac, dhedig, keli) ka baxid ballan ama wacad cid aad wada dhigateen. Barifurid bahdayda hawga baqin. Dh: badhifurid.

buraambur¹: m.l (-rro, m.dh) Ciyaar hees iyo reeme lagu tumo oo ay haweenku ciyaaraan. 2. Nooc maansada ka mid ah oo ay haweenku tiriyaan.

buraambur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Buraambur tirin. 2. Buraambur ciyaarid.

buraambur¹: m.l (-rro, m.dh) Ciyaar hees iyo reeme lagu tumo oo ay haweenku ciyaaraan. 2. Nooc maansada ka mid ah oo ay haweenku tiriyaan.

buraambur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Buraambur tirin. 2. Buraambur ciyaarid. m.f.dh, buraamburid.

-ka: (magac, lab, keli) god godadka suugaanta ka mid ah oo dumarku caan ku yihiin. Haddaan buraanburi lahaa waxan odhan lahaa: wax la bartoon bisin lahayn barako yeelan waa.

-da: (magac, dhedig, keli) neef ugub ah laylyid. Dh: jarabarid, agabarid.

m.dh 1. Badar, budo iyo jariir u kala saarid. 2. Badar qashin ka saarid. 3. la-mid: kuraankur.

-ta: (magac, dhedig, keli) badar, budo iyo jariir u kala saarid.

karaankur-ta: (magac, dhedig, keli) badar qashin ka saarid.

m.f.dh eeg raadgur². la-mid: raadgur¹ (1,2).

Tracing

-da: (magac, dhedig, keli) raad dabasocosho oo halkuu maraba ka dabamarid. Raadgurid baadi waa lagu helaa. Dh: raadgoobid.

(Balanbalid-da)

Hoogid; bi'id; luufluufid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baraarug.

-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo ka toosid.

baraarugis -ta: (magac, dhedig, keli) soo jeedidista dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

(Baraarujin-ta)

Hurdo ka kicin; wax xusuusin; qof digtoon ka dhigid.