bar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bar
1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.
2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.
bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: Lacagta bar i sii; badh.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daaw.) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal. m.f.dh, barid.
bar4 f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho. m.f.dh, barid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Bacaad xeelli
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bar
v. teach
bar v. introduce someone
bar v. fail to fill up
bar v. halve, cut into half
bar m. n., num: half
bar [feminine] n. speck, speckle, spot, mark stain
bar [feminine] n. livestock
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bar
/baar/ bars, barring, barred; (n) 1. makhaayad (wax laga cabbo/laga cuno). e.g. He drinks at the bar every night.(n) 2. gabal ama cad bir ama wax kale ah oo fidsan. e.g. a bar of chocolate (n) 3. ood ama wax albaab oo kale ah. e.g. The window was protected by iron bars.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bar
-ta: (n) spot (ispot), mole (mowl), fleck (faleek), speck (ispaak) gaashi, dhibic-bar-wasakheed -ka: (n) stain mark (isteeyn maark)
bar: -ta: (n) half (haaf) ~ nus. Ex: laba iyo bar; two and half
bar: -ay/tay: (v) lessen or reduce by half; halve (haav)
-kala bar -ay/ tay: (v) divide (di veeydh); something into two equal parts
bar: ay tay: (v) teach (tiij); instruct (iinis-tarakt), educate (eju- keeyt); train (tareeyn); school (iskuul) waxbar. Ex: bar haddaad taqaan ama baro haddaadan aqoon; teach if you know or learn if you don't.
is bar -ay/tay: (v) -is teach yourself (tiij yoor salaf)
bar: -ay -tay: (v) introduce (intara duus); make acquainted. Ex: Cali saaxiibkiis buuna baray; Ali introduced us to his friend
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Bar
Metà; mezzo
Half
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bar
/baar/ (n) 1. gabal yer oo fidsyn. A bar of soap. 2. gabal bir dheer eh. An iron bar. 3. baar, biibity (muqaayi). 4. ood amy ilbeeb. (v) 5. reebow, oothow
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bar
s.m. - baar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bar
(fal) cid kale wax u dhig oo cashir sii; wax bar oo aqoon u biiri. Bar ama barro.
bar: (fal) «is~» dad aan is aqoon isbar. Barbaarta beesha is bar odayaasha.
bar-ka: (magac, lab, keli) eeg badh.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) calaamad ka duwan jidhka intiisa kale. Dhal shabeel bar lagama waayo. Dh: gaashi.
bar-ta: (magac, dhedig, keli) hoyga ama deegaanka qofku degganyahay.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) unkadka ugu yar ee joomatariga. Bar iyo bar waxay noqdaan xarriiq. Dh: dhibic.
bar -ta: (magac, lab, keli) hantida nool ee la dhaqdo. Bartii yaqaan bari uma korodho. Dh: xoolo, duunyo. bar -ta: (magac, lab, keli) meel si gaar ah loo tilmaamayo oo gaar u qaydan. Dh: goob.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) xagga xisaabta, waa fikrad sheegta meel aan lahayn aadimo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bar
بُقْعَة، نصف
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaran
(Aaran-ka)
1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.
2. Doog iyo barwaaqo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ababid
(Ababid-da)
Yaraanta iyo korriimada hore, wax ku barasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Akademiye
(Akademiya-ha)
1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.
2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Allabbari
(Allabbari-ga)
Eebbe wax-ka-bari; Ilaah-bari; Rabbi-bari; Eebbe-tuug: duceysi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aqoon
(Aqoon-ta)
Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aqoonsasho
(Aqoonsasha-da)
Aqoon u yeelasho; barasho; ogaansho; garasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Astaad
(Astaad-ka)
Bare, macallin (ama ustaad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Astaan
(Astaan-ta)
Wax laysku soo sooco (bar, haar, daqar); summad; tilmaan; asto; calaamo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Asyab
(Asyab-ka)
Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada woqooyi-bari; wajiine.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baawasiir
(Baawasiir-ka)
Barar iyo nabarro xanuun iyo cuncun badan oo malawadka afkiisu yeesho, badanaana dhiig ka yimaado; (ama baabusiir).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baaxadsoore
(Baaxadsoora-ha)
Meesha baaxadda bartankeeda ah; wax fidsan oo ballaaran wadaagihiisa; dhex; bartame.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badho
(Badha-da)
1. Neef baaqimo ah: caano yar
2. Dhex. kalabbar, bartan, bartame; wadaage.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badweyn
(Badweyn-ta)
1. Bad weyn oo xeebta ka fog.
2. Badda qaybaheeda waaweyn oo shanta ah, mid ka mid ah (Badweynta Atlaantik, Badweynta Deggan, Dadweynta Hindi, Badweyn-Barafta Woqooyi iyo Badweyn-Barafta Koofure).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bakaal
(Bakaal-ka)
1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.
2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).
3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balalo
(Balala-da)
1. Geedo waabaayo leh.
2. Xoolo ceel la keeno, iyadoo aan yeel loo sidin oo dabadeed baryo lagu waraabsho.
3. Bilaw; unug.
4. Cudur xoolaha ku dhaca.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balanbaallis
(Balanbaallis-ta)
Cayayaan afar baal oo waaweyn oo xardhan oo qurux badan leh; baalley-baro; babbisjinni.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Banaaxi
(Banaaxi-ga)
Cida lo'da siiba kolkay dararto oo ay barwaaqaysan tahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baqas
(Baqas-ka)
Hodantooyo; baraare; barwaaqo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baraar
1. (Baraar-ka) Dhasha idaha; naylo.
2. (Baraar-ta) a) Afeef. b) (lo') geeso rogan; weji ballaaran; baaji.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baraarug
(Baraarug-ga)
1. Hurdo ka kac; soojeed; digtoonaan.
(Baraarug-ta)
2. Dugaagad bir ama maar ah; jinjimmo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baar
1. (Baar-ka) a) Geedka madixiisa kore oo laamuhu ka baxaan. b) (geel) Timaha kuruska korkiisa ka baxa. c)* Meel lagu iibsho waxyaalaha la cabbo, badanaa taagnaan baa wax lagu cabbaa.
2. (Baar-ta) Geed jaadad badan ah oo dhulka kulul ka baxa: wuxuu leeyahay dhex dheer oo aan lamo lahayn, madaxana wuxuu ku lee yahay caleemo aad u waaweyn oo dheerdheer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baar
baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-kaeriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.
baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.
baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: “Hilibkii wuu baarey”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baar
baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-ka-eriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.
baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.
baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: Hilibkii wuu baarey. m.f.dh, baarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baar
v. examine, inspect, investigate, analyze; search
baar v. not sell out, be leftover
baar m. n. tip, peak, upper part of something
baar m. n., (mass n.): eyelashes; hair on the hump of a camel's back
baar m. n. bar, pub, night club
baar [feminine] n., [collective] palm tree species
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
BAAR
Commelina sp. nov. 20
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BAAR
(Bar) C, S, 0g, NFD Hyphaene benadirensis Becc. Palmae.
S, NFD Hyphaene coriacea Gaertn. Palmae.
C,S Commelina albescens Hassk. Commelinaceae.
C Aneilema obbiadense Chiov. Commelinaceae.
C Commelina imberbis Hassk. Commelinaceae.
S Commelina benghalensis L. Commelinaceae.
S Commelina forskalaei Vahl. Commelinaceae.
S Commelina difusa Burm. F. Commelinaceae.
N Commelina boissierana C.B.Cl. Commelinaceae.
N Cyanotis somaliensis C.B.Cl. Commelinaceae.
S Albuca asclepiadea Chiov. Liliaceae.
May Ledobouria somaliensis (Bak). Liliaceae.
N Aloe abyssinica Lam. Liliaceae.
N Dipcadi filamentosum Medic. Liliaceae.
S Drimia paolii Chiov. Liliaceae.
S Gloriosa simplex L. Liliaceae.
N Crinum schimperi K.Schum. Amaryllidaceae.
May Scadoxus multiflorus (Martyn) Raf. Amaryllidaceae.
S Burnatia enneandra Micheli. Alismataceae.
N Craterostigma plantagineum Hochst. Scrophulariaceae.
S Dactyloctenium aegyptiacum (L) Willd. Gramineae.
N Juncus punctorius L.F. Juncaceae.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Baar
nickname; name-f tip, peak; lit: high caste. Syn: Baarre
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baar
-ka: (n) 1. mane (meyn); Ex: sida timaha ka baxa tunka faraska iyo libaaxa; such as the mane of the horse and the male lion. 2. eyelash (aay laash) isha baalkeed
baar -ka: (n) summit (sam mit); the highest point or part; the top fiinta, dusha
baar -ta: (n) palm (paam); Ex: geedka baarta; palm tree
baar -ka: (n) restaurant (res taroont), or nightclub (naayt-kalaab) ~ makhaayad
baar -ay/tay: (v) 1. check (jeek); search (seerji); seek (siik)~ raadi, baadh. 2. examine (ig zaamin); investigate (in-vesti-geeyt). Ex: arrintaan waxaa baaray booliska; this case was investigated by the police
baar -ay / tay: (v) become stale or spoiled; not fresh ~ baarixi noqday
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baar
(fal) wax dahsoon ama aan la ogayn, doondoon. Dh: baadh.
baar: magac loo baxsho gabadh qurux iyo dhalaalba isku darsatay oo loogu magacdaray caleenta qoyan ama jilicsan ee geedka xilliga ay cusub tahay, waxa kale oo loo bixiyaa gabadh quruxdeeda uu dherer weheliyo.
baar -ka: (magac, lab, keli) curdinka sare ee geedka. Bardihii ku yiil isha Baydhabo, intuu gun iyo baar baxay, caleemuhu ballaadheen, baxarsaaf la moodyey. Dh: curub, laanyalax, yurub Li: jirrid.
baar -ka: (magac, lab, keli) geed caleen balballaadhan leh oo u dhalan eg yahay timirta. Waa geed dhala midho buurbuuran oo qoonne layiraahdo ay caruurta yaryar na cunaan. Dh: geedqoonne, geedbaar, bahaash.
baar -ka: (magac, lab, keli) maqaaxi yar oo buunka, khamrada iyo wixii la mid ah laga cabbo.
baar -ka: (magac, lab, keli) saynta iyo dhogorta ka baxda kuruska geela, ama faraska giirkiisa. Baarka ayaan ka jaray kuruskii awrka.
baar -ta: (magac, dhedig, keli) geedgaab xashaashuqa ka mid ah oo ka baxa carisyada caleentiisuna bal balaadhan tahay. Waa geed xilli roobaadka soo baxa oo inta caleentiisa la maleego laga dhaliyo dhaacaan madow oo boogaha lagu dhayo. Burdad ubaxa baar iyo uneexo, bagas ku fuuraaga.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
baar
هُدْبٍ، رَمْشِ، ذِرْوَةَ، ذُرْوَةَ
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bara
s.f. - naxash, nacash.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bare
(Bara-ha)
Qof lab oo dadka wax bara; macallin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bare
m.l (-rayaal, m.l/dh) Qof aqoon u leh habka dadka wax loo baro, kuna shaqeeya; macallin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bare
m.l (-rayaal, m.l/dh) Qof aqoon u leh habka dadka wax loo baro, kuna shaqeeya; macallin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bare
m. n. teacher, trainer
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bare
/beer/barer, barest, bares;(adj) 1. qaawan.(adj) 2. maran. e.g. His room was bare. e.g. bare feet ~ (cago caddaan).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bare
baraha: (n) [Pl. barayaal - barayaasha] teacher (tii jar) ~ macallin
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bare
/beer/ (adj) 1. dharraamyng, arrathyng. He went walking in his bare feet. 2. eber/eper (wal ingky jerny). 3. heerhaang (walaaghy lyng baahanaayi amy muhiim eh). (v) 4. feethow (haruub ku qaathow).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bare
-ha: (magac, lab, keli) cidda aqoon u gudbisa cid kale ee sida wax loo qoro ama loo akhriyo bara dadka kale. Baraha buuga ka yareeya. Dh: macallin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bare
de: teacher, trainer
lx: bare
pd: (/ha)
ps: n7-m
syn: macallin, ustaad
key: bare
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bare
أستاذ
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bare
a., qaawan.
bare: v.tr., qaawi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bari
1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.
2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bari
bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.
bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.
bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bari
bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.
bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.
bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Bari
pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bari
v. beg, entreat, implore, request a favor, pray
bari: v. break (of day)
bari: pr. n., loc. east
bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bari
-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East
bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)
bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune
bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bari
(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.
bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.
bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.
bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.
bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bari
دبر، شرق
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bark
Jidhif
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bark
/baark/barks, barking, barked; (v) 1. cida eeyga (qaylada eeyga) e.g. The dog barked at the security guard. (n) 2. golofta dhirta (diirka dhirta).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bark
/baark/ (n) 1. qaylythy eeyky. 2. geedky jhiliftiis (qoloftis, diirshey).
/bark/ (v) eey haang ing qayliyow.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bark
n., (rind of a tree) diir, -ki; 2nd bark used for making ropes, dhub, -ki, maydhax, -di; producing red dye, asal, -ki.
bark, v.tr., (take off the bark) diil, diir.
bark, v.i., (to bay) ci' or ci.
barking, n., ci', -di.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
barm
n., (yeast) khamiir, -ki.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
barn
/barn/barns; (n) bakhaar lugu xafido miraha iyo cuntada xoolaha oo beer ku dhex taal.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
barn
/baarn/ (n) bakaar, goroor, moory amy meel misgeethy amy balky ly giliyaw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baro
(Bara-da)
1. Kobta la deggan yahay oo la bartay iyo iyada iyo nafleyda isasaamayskooda.
2. Aqal; hooy; guri.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baro
baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.
baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: “Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baro
baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.
baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay. m.f.dh, barasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baro
v. learn; study
baro: [feminine] n. familiar environment, home
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baro
-bartay / baratay: (v) gain knowledge or skill through experience or study (ista li); learn (leen)
-u baro: (v) get used to
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baro
(fal) wax dhigo; aqoon dhigo. Wax baro oo wax dhaqo haddaad waano laba dhaadday. Dh: dhigo.
baro-da: (magac, dhedig, keli) meel la dego. Allahayoow badhaadhaha, ha ka dhigin baroor dumar iyo barada meyd yaal. Dh: hoy, guri.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bayr
(Bayr-ta)
Iin maanka iyo muruqyada ku dhacda oo wax aan la hubsan lala boodo ama laga dido ama laga cararo; salaaf; biinan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bayr
bayr¹: m.l 1. Nuxurka hadal, dood iyo wixi lamida ku saleysanyahay. 2. la-mid: bayrid.
bayr²: m.dh Iin maanka iyo muruqyada nafleyda ku dhaca oo keenta in laga dido ama laga boodo wax aan la hubsan; salaaf; biinan.
bayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax toos u socda dhan u weecasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bayr
bayr¹: m.l Nuxurka hadal, dood iyo wixi lamida ku saleysanyahay.
bayr²: m.dh Iin maanka iyo muruqyada nafleyda ku dhaca oo keenta in laga dido ama laga boodo wax aan la hubsan; salaaf; biinan.
bayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax toos u socda dhan u weecasho. m.f.dh, bayrid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bayr
f. n. (adj.): impatience, sensitivity, touchiness; unfriendly ~ untame (animal); nervous ~ touchy (person)
bayr v. divert, turn aside, move, change direction
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bayr
-ay/tay: (v) move aside or turn direction ~ baydh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bayr
(fal) tooskaad u socotay ka leexo. Isgoyska markaad gaadhid jidka ka bayr oo qorraxsin u kac. Dh: baydh.
bayr-ta: (magac, dhedig, keli) neefka didmada badan ee aan usha lala gaadhin. Baal jiid rag wow daran yahee, bayr aan ugu yeelo. Li: kalsami.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bear
/beer/bore, borne; (n) 1. oorso, xayawaan weyn oo dhogor badan (badanaa laga helo dhulka qaboobaha) (v) 2. meel ka qaadid oo meel kale geyn (soo qaadid). e.g. They bear their goods to market in baskets. (v) 3. culaysin (wax culays ku dara wax kale) (v) 4. ka muuqdo (calaamad meel ka muuqata). e.g. The letter bears his signature. (v) 5. u leexo (u weeco) (v) 6. maskaxda ku hay (ha hilmaamin). e.g. Bear in mind that you must be back by dawn.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bear
/beer/ (n) 1. dughaag wiing oo buul leh. (v) 2. gegsythow, atkaaysythow, haayow, hamilow, sabarow. He cannot bear the pain any more. 3. wal dhalow. The date tree bears fruit.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bear
v.tr., (carry) qaad, sid; (bring forth) dal, bixi, yeelo.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
boar
/boor/ (n) kerkerry (doonfaar).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
boar
n., doofaar, -ki, doofaar lab, doofaarki lab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ar
u.j la-mid: waryaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
ba
-ba
Erey ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: aniguba waa aqaan; saddexduba ha yimaadeen;
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ba
(-ba) qr. 1. (naxwe) Qurub lagu adkeeyo diidmada. Tusaale: Waxba ma aha. 2. (naxwe) Mid kasta; wax kasta. Tusaale: Nimba si ayuu u qaatay. 3. (naxwe) In badan. Tusaale: Wuxuu doonaba wuu ka helayaa. 4. Xataa. Tusaale: Aniguba (ama amba) waan arkay. 5. (naxwe) Eray ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: Aniguba waa aqaan; Markiiba wuu tegay; Kaasba qaad; Maba dhiibayo; Wuxuu sugaba galabtii buu iska tegay.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ba
(suffix) used to emphasize the meaning of the adverbial words. Ex: mar [time] - marwalba [always], bil [month] —bilwalba [monthly or each month]
ba: (suffix): no (now)----- na. Ex: wax [thing] — waxba [nothing]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba
(-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo xoojiya diidmada. Aniga iyo Cali, waxba la nama siin.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo la macno ah 'kaste' ama 'walba'. Hadal la yidhi, ninba si u qaaday.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabaha oo wax badan sheega. Waxaad doontoba waan ku siin.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo la macno ah 'xataa'. Caasha uun ma ahee, aniguba waan maqlay.
ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo weedha qaybaheega xidhiidhiya. Waxaan albaabkiisa fadhiyaba, ugu danbayn waa la iga furay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aar
(Aar-ka)
1. Libaax weyn oo lab.
2. Aan biqin; geesi.
3. Aarsi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid. m.f.dh, aarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aar
vl. n., [collective] revenge, vengeance
aar m. n. adult male lion; brave man
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Aar
nickname; name-m adult male lion; revenge, vengeance. Lit: very brave man
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aar
-ka: (n) 1. brave (bareeyv) ~ geesi. 2. (n) male lion (laayon) ~ libaax —u aar -ay / tay: (v) avenge (a-veenji); seek or take vengeance for another person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Aar
magac ka mid ah kuwa libaaxa oo loo baxsho wiil la rajaynayo in uu sidiisa geesi noqdo.