baqtijiid

(Baqtiyid-da)

(xoolo) iyadoo aan la birayn dhimasho; geeryoomid; (ama bakhtiyid).

m.f.dh eeg baqti². la-mid: bakhtiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) neef isaga oon la biraynin dhinta oo cadkiisu noqdo xaaraan. Baqtiyidda ka ilaali laxda bugta. Dh: bakhtiyid.

-ga: (magac, lab, keli) ilmo hooyadii oo dhimatay oo meyd ah naaskeeda jaqa. Dh: baqti-hiig.

-ka: (magac, lab, keli) isa soo jiidashada ka dhexaysa xaynatamka dareeraha ee qaabka dhibcaha u yeela dareere khafiif iyo dhumuc yar isku darsaday.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo xaaraan ah ama booli cunid. Dh: bakhticunid.

m.f.dh eeg baqtiquf². la-mid: bakhtiqufid.

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Nafley, nafta ka goyn. 2. Nal, raadiye, dab iyo wixi lamida damin. 3. Nafley xannaano darreyn. 4. Xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo nafbaxaya gawrici waayid. la-mid: bakhtii, bakhtiiji, baqtiiji.

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Nafley, nafta ka goyn. 2. Nal, raadiye, dab iyo wixi lamida damin. 3. Nafley xannaano darreyn. 4. Xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo nafbaxaya gawrici waayid. m.f.dh, baqtiin. la-mid: bakhtii, bakhtiiji, baqtiiji.

v. let ~ allow to die; put out ~ extinguish (fire, light)

-yey / say: (n) 1. put to death; kill (ki) dil. 2. put out [a fire, for example]; extinguish (iki sting-guwiish) dami, bakhtii. 3. make someone hungry; starve (istaarv) Ex: ninkii carruutii wuu baqtiiyey; the man has starved the children

(fal) wax nool nafta ka goo. Dh: dil.

baqtii: (fal) dab ama wax kale oo shidan, demi. Nalka bakhtii. Li: daar, shid.

de: let ~ allow to die; put out ~ extinguish (fire, light)

lx: baqtii

pd: (baqtiiyey)

ps: v2a=tr

key: baqtii

(Baqtiin-ta)

Baqti ka dhigid; dilid; (ama bakhtiin).

m.f.dh eeg baqtii. la-mid: bakhtiijiin, bakhtiin, baqtiijiin, baqtiijis.

vl. n. killing; extinguishing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigidda wax bakhtiyay.

baqtiin -ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigidda wax demay. Bakhtiista badan ka ilaaliya tiriigga.

de: killing; extinguishing

lx: baqtiin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: baqtiin

m.l la-mid: baqtiin.

-ka: (magac, lab, keli) noole, wax bakhtiyay ka dhigiddiis. Bakhtiiska ayuu dalxawgu ku ba'as yahay. Li: noolayn.

baqtiis-ka: (magac, lab, keli) wax shidan demintiis. Nalka baqtiiska badan ka daa. Li: daaris, shidis. Dh: demin.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: baqtii.

(fal) 'dugaag' noole, gaar ahaan neef xoola ah dilo. Sidii haramcad lax bakhtiistoo xuuxda kugu haya. Dh: bakhtiiso.

baqtiiso: (fal) dab, tiriig ama nal shidan ama baxaya denso ama madoobayso. Bakhtiiso nalka oo barbarka midig u seexo. Dh: bakhtiiso.

m.dh la-mid: baqtiin.

m.dh la-mid: baqtiin.

-ka: (magac, lab, keli) noole, wax bakhtiyay ka dhigasho. Baqtiisadka guduudanaha waad ka gaadhi lahayd haddaad ordi lahayd. Dh: bakhtiisad.

baqtiisad -ka: (magac, lab, keli) dab, tiriig ama nal shidan ama baxaya damid. Dh: densad, baqtiisad.

m. n. selfish person, egoist

de: selfish person, egoist

lx: bartijire

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: bartijire

-ka: (magac, lab, keli) qof cid kali wax siiso. Nacfijiid iyo naasjid midna ma haltaga la'a.

m.f.dh eeg naqtiin².

-da: (magac, dhedig, keli) wax horay loo maray dib ugu noqosho. Naqtiimidda Qur ́aanku xifdigay xoojisaa.

m.dh la-mid: baqtijiidid.

m.dh la-mid: baqtijiidid.

m.f.dh eeg baahitir². la-mid: baahitir¹.

-da: (magac, dhedig, keli) shey, qof ama koox wax tebaysa oo laga bi'iyo tabashada iyo baahida wax u haysa.

-ga: (magac, lab, keli) ilmo hooyadii oo meyd ah naaskeeda jaqa. Dh: baqtihiig.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bakhticunis.

m.f.dh eeg baynibax².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baynibbax.

-da: (magac, dhedig, keli) reermiyinnimo iyo galtinnimo ka bixi. Dh: ilbixid.

m.f.dh eeg haftibbax². la-mid: haftabbixid.

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar ay laba kooxoox kala jiitaan xadhig oo ta wax jiidataayi badiso. Dh: xarigjiid.

-da: (magac, dhedig, keli) ruux buka oo sakaraadku hayo dhimashadiisa ka dhursugid. Naf kuma hadhine waa bakhtidhawrid. Dh: baqti-dhawrid.

(fal) (ka ~) cabsi geli, baqdin ku rid. Ka baqsii oo libaax baa bawdka soo galay ku dheh. Dh: cabsii.

(Bariid-ka)

Geed yar oo la beero iyo iniino uu dhalo oo budo leh oo la cuno (ama bariis).

m.l la-mid: bariis.

m. n., (mass n.): rice

-ka; (n) rice (raays) ~ bariis

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo la beero oo bixiya badar ama midho yaryar oo cadcad, ahna cuntada ugu caansan ee la cuno. Bariid na cuntaye badawsanidaa. Dh: bariis.

a: bariis

de: rice

lx: bariid

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: bariid

m.l la-mid: batiikh.

(Batig) S Cucumis melon L. Cucurbitaceae.

(Biciid-ka)

Ugaarta waaweyn oo Afrika jaad ka mid ah: wuxuu lee yahay geeso dheerdheer oo toostoosan oo dib u jeeda.

m.l Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah, leh midab dacar ah, geeso dhaadheer oo toosan, bogcad iyo labo diillimood oo madow oo dhinacyada ku yaal.

m.l Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah, leh midab dacar ah, geeso dhaadheer oo toosan, bogcad iyo labo diillimood oo madow oo dhinacyada ku yaal.

m. n. oryx (African antelope)

-ka: (n) male oryx (oorikis); buck (bak)

-ka: (magacwadareed) ugaadh weyn ee Afrika ku nool nooc ka mid ah. Waxay leedahay geeso dhaadhdheer oo toostoosan oo dib u jeeda oo ay dumarku murjinka dhigaha iyo udbaha qodinka loogu qodo daab uga dhigtaa.

biciid -ka: (magac, lab, keli) dhedigga ugaadha guud ahaan loo yaqaan biciid.

de: oryx (African antelope)

lx: biciid

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: biciid

name-m honorable, glorious

m.f.dh eeg aftir².

-da: (magac, dhedig, keli) sharaabkii iyo cuntadii aftirka qaadasho. Dh: aftirasho.

m.f.dh eeg aftax².

-da: (magac, dhedig, keli) salaad horey. loogu addimay oo xilligeedii la joogo isu kicin; jamac u wada kicitaanka salaadda. Dh: iqaamid.

m.f.dh eeg badi². la-mid: badin, badis.

-ka: (magac, lab, keli) cabsi qabid. Baqniin baa ka muuqda ciidan soo baxsaday.

baqniin-ka: (magac, lab, keli) baqitaanka caanaha. Baqniin caanageel loogama cabsi qabo.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cabsi gelin, baqdin ku rid. Dh: cabsii.

-ka: (magac, lab, keli) (ka ~) cabsi gelin, baqdin ku ridid. Dh: cabsii.

de: dead animal Not slaughtered according to Muslim law, hence not permitted as food

hm: 1

lx: baqti

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: baqti_1

de: die naturally (of an animal)

hm: 2

lx: baqti

pd: (baqtiyey)

ps: v2a=

key: baqti_2

(Batiikh-a)

Geed sida qaraha faalala oo yeesha miro waaweyn oo cillaan ah oo la cuno.

m.l Geed sida qaraha u faalala oo yeesha miro waaweyn oo cillaan ah oo la cunno. la-mid: batiiq.

m.l Geed sida qaraha u faalala oo yeesha miro waaweyn oo cillaan ah oo la cunno. la-mid: batiiq.

m. n. melon species, cantaloupe

-a: (n) cantaloupe, also cantaloup (kan telowp); a kind of melon (melan)

-a: (magac, lab, keli) qajaar khudaarta macan ka mid ah kolka uu weynaado, oo bislaado inta la jeexo hoosta laga cuno. Dh: bartiikh.

bw: Arabic

de: melon sp., cantaloupe

lx: batiikh

pd: (-a)

ps: n2-m-enum

key: batiikh

m.f.dh eeg bawis². la-mid: bawis¹.

m.f.dh eeg bayid.

(Canjiid-da)

Summad xoolaha lagu dhigo.

m.dh (-dyo, m.l) Summad alif dheer ah oo xoolaha daanka looga dhigo.

m.dh (-dyo, m.l) Summad alif dheer ah oo xoolaha daanka looga dhigo.

f. n. brand (as on animals)

-da: (magac, dhedig, keli) summad xoolaha lagu dhigo oo sanka ilaa luqunta halkeeda hoose lagaga dhigo.

cf: gawl ~ gowl, hayl

de: brand (as on animals)

lx: canjiid

pd: (-da)

ps: n2-f

key: canjiid

m.f.dh eeg catir². la-mid: catirayn, cartirid.

-da: (magac, dhedig, keli) weel la culay, cidaad marmarin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax buda ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax buda ka dhigid. m.f.dh, daqiijin.

v. grind (into flour), pulverize

-yey / say: (v) make powder, grind (garaayndh)

(fal) walax adag, budo ka dhig. Daqiiji hadhuudhka. Dh: shiid.

bw: Arabic

cf: daqiiq

de: grind (into flour), pulverize

lx: daqiiji

pd: (daqiijiyey)

ps: v2a=tr

key: daqiiji

(Fatihid-da)

Wax badan oo meel ku wada jira, isku mar, qubid ama daadin. (ka fatihid) ka qubid, ka daadin; (ku fatihid) ku qubid; ka buuxin.

m.f.dh eeg fatah². la-mid: fatah¹.

-da: (magac, dhedig, keli) buux dhaafid. Biyaha fatihidda ka ilaali. Dh: qubasho, fatahid.