baqticun

-ka: (magac, lab, keli) cunitaan aan waxba ka xaaraan ahayn. Bakhticun beerka xaydha leh bartay bilaasha laguma karo. Dh: boolicun.

(Baqtiin-ta)

Baqti ka dhigid; dilid; (ama bakhtiin).

m.f.dh eeg baqtii. la-mid: bakhtiijiin, bakhtiin, baqtiijiin, baqtiijis.

vl. n. killing; extinguishing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigidda wax bakhtiyay.

baqtiin -ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigidda wax demay. Bakhtiista badan ka ilaaliya tiriigga.

de: killing; extinguishing

lx: baqtiin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: baqtiin

baqtiquf¹: m.l B. ah: qof aan ka xishoon in uu sheego waxyaabaha xun. la-mid: bakhtiquf¹.

baqtiquf²: f.g1 (-fay, -ftay) Qof waxyaabo xun oo laga xishoodo sheegid. la-mid: bakhtiquf².

m.l B. ah: qof aan ka xishoon in uu sheego waxyaabaha xun. la-mid: bakhtiquf.

-ha: (magac, lab, keli) qofka xaaraan iyo xalaal kala jeclayn; qofka aan waxba u aabboyeelin. Dh: xaraancune, booliquute.

m.l Duqsi waaweyn, leh midab qurxoon oo buluug ama cagaar ah oo laga helo meelaha waxa qurmay yaaliin. la-mid: bakhtifuul.

m.dh la-mid: baqtiin.

(tilmaame) wax aan noolayn; wax dhintay.

baqtiisan: (tilmaame) dab ama wax la mid ah oo aan shidnayn; dab iyo wax la mid oo densan ahaan. Dh: densan. Li: daaran.

(adv) sometime (sam taaym)

-da: (magac, dhedig, keli) cunid aan waxba ka xaaraan ahayn, waxba ka caagganayn. Bakhticunid gobi ma geydo. Dh: boolicunid. bakhticunis -ta: (magac, dhedig, keli) xaaraan iyo booli cunitaan. Dh: bakhticunid.

(Baqti-ga)

Wax aan la gowricin oo iska dhintay; aan la birayn; (ama bakhti).

baqti¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Nafley iyadoon la birayn nafbaxday. 2. Nafley nafbaxday oo quruntay. la-mid: bakhti¹.

baqti²: f.mg1 (-iyay, -iday, -iyi) Nafley, iyadoon la gawracin nafbixid. la-mid: bakhti².

baqti¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Nafley iyadoon la birayn nafbaxday. 2. Nafley nafbaxday oo quruntay. la-mid: bakhti.

baqti²: f.mg1 (-iyay, -iday, -iyi) Nafley, iyadoon la gawracin nafbixid. m.f.dh, baqtiyid. la-mid: bakhti.

m. n. dead animal

baqti: v. die naturally (of an animal)

-ga: (n) one who has died, especially an animal; dead (dheedh) ~ bakhti-ga

(fal) dhimo oo nafta waa. Dh: bakhti.

baqti -ga: (magac, lab, keli) geeri iyo nafwaayid. Dh: bakhti.

(Baqdin-ta)

Wax waxyeelladood laga yaabo, waxa aragtidooda ama maqalkoodu nafleyda ku dhaliyaan; naxdin; cabsi.

m.dh Dareen geesinnimo la'aaneed oo xasillooni darro iyo welwel leh oo ku dhasha nafleyda marka ay dareento inay nafteeda halis ku jirto; cabsi.

vl. n. fear

-ta: (n) a condition or sensation of fear; alarm; fright (faraayt); cowardice (kaawa dis); timidity (timiditi) ~ cabsasho, fulaynimo

-ta: (magac, dhedig, keli) cabsi la dareemo marka aad didsantahay. Baqdinta badan jooji balaayo kuma hayso.

de: fear

lx: baqdin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: baqdin

vl. n. fright, fear

a: baqdin

de: fright, fear

lx: baqnin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: baqnin

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Nafley, nafta ka goyn. 2. Nal, raadiye, dab iyo wixi lamida damin. 3. Nafley xannaano darreyn. 4. Xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo nafbaxaya gawrici waayid. la-mid: bakhtii, bakhtiiji, baqtiiji.

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Nafley, nafta ka goyn. 2. Nal, raadiye, dab iyo wixi lamida damin. 3. Nafley xannaano darreyn. 4. Xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo nafbaxaya gawrici waayid. m.f.dh, baqtiin. la-mid: bakhtii, bakhtiiji, baqtiiji.

v. let ~ allow to die; put out ~ extinguish (fire, light)

-yey / say: (n) 1. put to death; kill (ki) dil. 2. put out [a fire, for example]; extinguish (iki sting-guwiish) dami, bakhtii. 3. make someone hungry; starve (istaarv) Ex: ninkii carruutii wuu baqtiiyey; the man has starved the children

(fal) wax nool nafta ka goo. Dh: dil.

baqtii: (fal) dab ama wax kale oo shidan, demi. Nalka bakhtii. Li: daar, shid.

de: let ~ allow to die; put out ~ extinguish (fire, light)

lx: baqtii

pd: (baqtiiyey)

ps: v2a=tr

key: baqtii

(Baytin-ta)

1. Baadi iyo wax lumay war ku saabsan soo ogaansho, dabadeedna sheegid.

m.f.dh eeg bayti. la-mid: baytis.

vl. n. information about a lost thing ~ animal

-ta: (magac, dhedig, keli) baadi ama wax lumay soo ogaanshaha halka uu jiro, dabadeed na sheegid. Dh: yaboohin.

baytin -ta: (magac, dhedig, keli) gabay qof ama dhowr afmaal ay ka qaybqaataan oo meel fagaare ah laga soo jeediyo. Dh: bayting.

baytin-ta: (magac, dhedig, keli) gabay lo'da weli ku jirta xeradeeda lagu ammaano, looguna duceeyo. Dadka hiddahaa aqoonta u leh waxay aamminsan yihiin in lo'du dhegaysato oo ay jeclaysato ka dibna caano badan laga helo. Dh: bayting.

de: information about a lost thing or animal

lx: baytin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: baytin

-ka: (magac, lab, keli) cabsi qabid. Baqniin baa ka muuqda ciidan soo baxsaday.

baqniin-ka: (magac, lab, keli) baqitaanka caanaha. Baqniin caanageel loogama cabsi qabo.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cabsi gelin, baqdin ku rid. Dh: cabsii.

de: dead animal Not slaughtered according to Muslim law, hence not permitted as food

hm: 1

lx: baqti

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: baqti_1

de: die naturally (of an animal)

hm: 2

lx: baqti

pd: (baqtiyey)

ps: v2a=

key: baqti_2

m.l la-mid: baqtiin.

-ka: (magac, lab, keli) noole, wax bakhtiyay ka dhigiddiis. Bakhtiiska ayuu dalxawgu ku ba'as yahay. Li: noolayn.

baqtiis-ka: (magac, lab, keli) wax shidan demintiis. Nalka baqtiiska badan ka daa. Li: daaris, shidis. Dh: demin.

(Naqtiin-ka)

1. Wax hor loo bartay oo la dhammeeyey, oo kol kale lagu noqdo.

2. Qofka wax uu hor u bartay ku noqda ee aan horujeedka ahayn.

naqtiin¹: m.l 1. Dib u so bilaabidda quraan, duruus iyo wixi lamida oo hore loo dhammeeyey. 2. N. ah: qof dhammeeyey quraan, duruus iyo wixi lamida oo mar labaad soo bilaaba. la-mid: naqtiimo.

naqtiin²: f.mg1 (-imay, -intay) Qur'aan dhammeeyay mar labaad ku noqosho.

m.l 1. Dib u so bilaabidda quraan, duruus iyo wixi lamida oo hore loo dhammeeyey. 2. N. ah: qof dhammeeyey quraan, duruus iyo wixi lamida oo mar labaad soo bilaaba. la-mid: naqtiimo.

m. n. repetition, review

-naqtiimay / naqtiintay: (v) repetition, especially the Koranic repetition

(fal) dib u akhri wax aad horay u soo baratay.

naqtiin -ka: (magac, lab, keli) dib u akhrinta wax horay loo maray.

naqtiin -ka: (magac, lab, keli) arday ku jira marxaladda ku soo celinta quraanka.

de: repetition, review

lx: naqtiin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: naqtiin

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: baqtii.

(fal) 'dugaag' noole, gaar ahaan neef xoola ah dilo. Sidii haramcad lax bakhtiistoo xuuxda kugu haya. Dh: bakhtiiso.

baqtiiso: (fal) dab, tiriig ama nal shidan ama baxaya denso ama madoobayso. Bakhtiiso nalka oo barbarka midig u seexo. Dh: bakhtiiso.

(Baqtiyid-da)

(xoolo) iyadoo aan la birayn dhimasho; geeryoomid; (ama bakhtiyid).

m.f.dh eeg baqti². la-mid: bakhtiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) neef isaga oon la biraynin dhinta oo cadkiisu noqdo xaaraan. Baqtiyidda ka ilaali laxda bugta. Dh: bakhtiyid.

m.l (-nno, m.dh) Qof hanti booli ah ku dhaqma. la-mid: boolicune, booliquute.

-ka: (magac, lab, keli) xaaraan cunid oo quudad.

-ka: (magac, lab, keli) qofka buuriga canka dhiga, waxa kale oo lagu magacaaba ninka sigaarka aad u cabba. Dh: buuricune.

-caqlixumaa / caqlixumayd: (adj) stupid (istuu-pidh); dumb (dam); unwise (an-waays); obtuse (ob-tuus); dull (dhal) ~ caqligaab, doqon

-ta: (magac, dhedig, keli) iyadoo naq lagoostay mid kale ku guurid. Naqkicinta xooluhu way ku baraarshishiyaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hore loo sameeyay ku rogaalcelin; dib ugu noqosho.

m.f.dh eeg baqtiquf². la-mid: bakhtiqufid.

/biyuutishan/ (n) qofka dadka qurxiya

-ta: (magac, dhedig, keli) waqtiga oo la isku dhaafiyo wax aan manaafacaad lahayn. Dh: waqtilumis.

bakhtiquf¹: m.l la-mid: baqtiquf¹.

bakhtiquf²: f.g1 (-fay, -ftay) la-mid: baqtiquf².

-ga: (magac, lab, keli) ilmo hooyadii oo dhimatay oo meyd ah naaskeeda jaqa. Dh: baqti-hiig.

m.dh la-mid: baqtiin.

-ka: (magac, lab, keli) noole, wax bakhtiyay ka dhigasho. Baqtiisadka guduudanaha waad ka gaadhi lahayd haddaad ordi lahayd. Dh: bakhtiisad.

baqtiisad -ka: (magac, lab, keli) dab, tiriig ama nal shidan ama baxaya damid. Dh: densad, baqtiisad.

baqtijiid¹: m.l Qof saqajaan ah oo aan waxba ka xishoon. la-mid: bakhtijiid¹.

baqtijiid²: f.g1 (-day, -dday) Qof si dhaqanka iyo anshaxa ka baxsan u dilid. la-mid: bakhtijiid².

m.l Qof saqajaan ah oo aan waxba ka xishoon. la-mid: bakhtijiid.

-ha: (magac, lab, keli) dagaal inta nool daaye baqtiga la gawraco. Labada ciidan dagaal baqtiqale ah ayaa ka dhex dhacay.

baqtiqale-ha: (magac, lab, keli) qof xun oo meydka qudhbaxay jarjara. Askarigu inuu baqtiqale noqdo maahee waa inuu xeerka dagaalka ilaaliyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, qaxooti ka dhigid oo dhulkoogii ka caymadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) turub dhigid wax nooc ahaan ka duwan waxa badka yaalla.

m.f.dh eeg bartiree.

f.mg1 (-cmay, -cantay; -cmi) Wax la bashiiciyey noqosho. la-mid: bishiican.

(tilmaame) wax in yar furan. Albaabka oo yar bashiican ayuusoo jiidhay tuuggu.

(Bashiicin-ta)

Albaab ama wax la mid ah oo xiran, furid yar ee aan wah laga siin, furid (ama bishiicin).

m.f.dh eeg bashiici. la-mid: bishiicin.

-ta: (magac, dhedig, keli) in yar dabool ka qaadid sida albaab, furid yar. Bashiicinna u ma bannaana.

/biyuutiful/ (adj) qurxoon (qurux badan)

/biyuutiful/ (adj) suurud bathang.

a., baxsan, quruxsan, qurux badan, qurux wanaagsan.

m.l la-mid: boolicun.

-ha: (magac, lab, keli) qofka buuriga fuuda ama canka dhiga. Buuricune maradiisaa daldaloosha.

m.f.dh eeg naqtiimi. la-mid: naqtiimis.

particule, n.f. - wax yaryar; in aad iyo aad u yar.

tacticien, adj. et n. - aqoonyahanka xeeladaha dagaalka

n. phr., time: this time, currently, now

de: this time, currently, now

initial: w

lx: waqtigaan

ps: np-time

key: waqtigaan

(Baqti'afuuf-ka)

Soo noolaan iyadoo dhimasho lagu dhowaadey; (ama bakhti'afuuf).

v. resuscitate, bring back to life

(fal) Awood Eebbe, qof dhimasho qarka u saaran ama loo huray, noolee. Dh: bakhti'afuuf.

baqti'afuuf -ka: (magac, lab, keli) Awood Eebbe, qof dhimasho qarka u saaran ama loo huray, noolayn. Dh: bakhti'afuuf.

de: resuscitate, bring back to life

lx: baqti'afuuf

pd: (baqti'afuufay)

ps: v1=

key: baqti'afuuf

baqti-afuuf¹: m.l 1. Diqsi waaweynoo aan laga waayin meesha baqti yaal. 2. B. ah: qof wax aan qiimo lahayn bunbuuniya. la-mid: bakhtiafuuf¹.

baqti-afuuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Wax aan qiimo lahaayn buunbuunin. 2. Nafley aad u liidata taakulo dheerad ah siin si ay u noolato. la-mid: bakhti-afuuf².

baqti-afuuf¹: m.l 1. Diqsi waaweynoo aan laga waayin meesha baqti yaal. 2. B. ah: qof wax aan qiimo lahayn bunbuuniya. la-mid: bakhti-afuuf.

baqti-afuuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Wax aan qiimo lahaayn buunbuunin. 2. Nafley aad u liidata taakulo dheerad ah siin si ay u noolato. m.f.dh, baqti-afuufid. la-mid: bakhti-afuuf.