baqoolin

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dareensi awgii sida ur iyo wixii la mid ah sanka labadiisa dul weynayn. Dh: sanbaloolin.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: baqooli.

(fal) cid kale, rar oo meel dheer u hayaami. Dh: boqooli, baqooli.

baqool¹: m.l Safar duhurkii la socdo; dhalandhool. la-mid: baqoolid.

baqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. la-mid: boqool².

f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. m.f.dh, baqoolid. la-mid: boqool.

(fal) waqti cadceeddu kulushahay soco oo ha hadhgalin hadhimada dabadeed. Sii boqool tuulladu way fogtahaye. Dh: dhalandhool.

baqool -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo qorax kulaylaha la socdo, casar iyo duhur inta u dhaxaysa. Baqoolaha hadhsimadii, hadii buqulka lagu dhaco.

m.f.dh eeg qooli.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la aqoolay ahaansho.

der. [adjective] divided (up), distributed

-aa: (adj) catered (keeyteridh) in good manner

(tilmaame) mid kala soocan.

aqoolan: (tilmaame) arrin si wanaagsan u agaasiman.

aqoolan: (tilmaame) mid meel ka dhaqaaqay.

de: divided (up), distributed

lx: aqoolan

pd: (aqoolnaa)

ps: adj-der

key: aqoolan

(Aqoolid-da)

Wax la wadaago qaybin, kala agaasimid; soorid; qorshayn

m.f.dh eeg aqool³. la-mid: aqool² (2).

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u agaasimid.

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) wax la wadaago qaybin; kala agaasimid. Dh: qorshayn, qaybqaybin, soorid.

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegniin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqooni. aqoonin: (tilmaame) garanin; fahmin.

m.l Socodka duhurkii la socdo. la-mid: baqoolid.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: baqooli.

(fal) xilli aan caadi ahayn socod u ambabixi. Ubadka meesha ka boqooli.

m.f.dh eeg baroori. la-mid: baroorsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale ka oohin.

m.l (daawo) eeg noole jirro dhaliye.

m.l (daaw.) eeg noole jirro dhaliye.

(Boqoolid-da)

Qorrax kulul ku socosho; dhalandhoolid; wirwirid.

m.dh la-mid: baqoolid.

m.l la-mid: baqoolin.

(Daloolin-ta)

Dalool u yeelid.

m.f.dh eeg dalooli. la-mid: duleelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel furu yeelid. Dh: daloolis.

m.dh la-mid: magoolid.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiilin oo baar cusub ka soo bixin.

-ka: (magac, lab, keli) baqoolid waqti cadceeddu kulushahay, socoshada hadhimada dabadeed. Sii boqoolitaan baad tihiin. Dh: dhalandhoolitaan.

m.l la-mid: baqoolin.

m.dh la-mid: baqoolin.

-ta: (magac, dhedig, keli) milay kulayle ah, cid kale socodsiin.

m.f.dh eeg dhaqsooli. la-mid: dhaqsoolis.

-ka: (magac, lab, keli) dareensi awgii sida ur iyo wixii la mid ah sanka labadiisa dul weynayn. Dh: sanbaloolis.

m. n. bromine

de: bromine {Eng}

lx: baroomiin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: baroomiin

(Barroosin-ka)

Bir culus oo ilko dhawr ah oo dib usoo laaban iyo dabo daloosha oo silsilad loogu xiro leh, oo maraakiibta iyo doonyaha badda loogu tuuro kolka la joojina hayo.

m.l Bir culus, afar ganood oo dib u laaban iyo dabo daloosha oo silsilad lagu xiro leh, oo maraakibta iyo doonyaha badda loogu rido kolka la joojinaayo. la-mid: barroosi.

m.l Bir culus, afar ganood oo dib u laaban iyo dabo daloosha oo silsilad lagu xiro leh, oo maraakibta iyo doonyaha badda loogu rido kolka la joojinaayo. la-mid: barroosi.

m. n. anchor

-ka: (n) anchor (angkar)

-ka: (magac, lab, keli) bir culus oo ilko soo laaban, daba daloosha iyo silsilad loogu xidho leh maraakiibta oo doonyaha badda loogu tuuro kolka la joojinayo.

de: anchor

lx: barroosin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: barroosin

(tilmaame) qof qorrax kulayl ah socda. Dh: dhalandhoolsan.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: baqoolsii.

(fal) eeg boqooli.

m.f.dh eeg fanqooji. la-mid: fanjooqin, fanjooqis, fanqoojin, fanqoojis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isku yaallay qayb ama in ka rujin.

-ka: (magac, lab, keli) socoshada hadhimada dabadeed. Boqoolitaan ha ha gelin adiga oo badhi cabbay Dh: dhalandhoolitaan.

(Aqoo-sha)

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

2. Gooraha wax la cuno middood.

3. Sooryo; qorshe.

4. Wadid, meelgeyn.

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

aqool²: m.dh 1. (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood. 2. la-mid: aqoolid.

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho.

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

aqool²: m.dh (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood.

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho. m.f.dh, aqoolid.

f. n. mealtime; distribution (of food)

aqool v. distribute; serve (food)

aqool m. n. day

-ay / aqooshay: (v) cater (kayter); provide food service for:

aqool: - [Pl. aqoolood] (n) day (dheey). Ex: Shan aqoolood wax ma cunin; I didn't eat forfive days

(fal) qorshe iyo qabanqaabo dhammayso oo meel ka soco. Minawarka quusaa hadduu Maarsay ka aqoolo.

aqool: (fal) cunto ama wax la mid ah, kala qaybqaybi oo kala qoqob; kala qarqoor oo kala googgoo.

aqool -ka: (magac, lab, keli) qabanqaabo iyo qorshe dhammayntii. Dh: maamul, agaasin.

aqool -ka: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya kala qaybin oo qayb u badin.

aqool -ka: (magac, lab, keli) meel ka socod; meel ka dhaqaaqid.

aqool -ka: (magac, lab, keli) goorta shaqooyinka la dhameeyo ee guryaha loo hoydo.

aqool -sha: (magac, dhedig, keli) milayada wax la cuno middood.

(Aqoon-ta)

Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: “Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay”.

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay.

f. n., [collective] knowledge, wisdom; science (of); culture

aqoon v.-inf: to know, recognize

aqoon v., neg., simple past tense: did not know

aqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

aqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

-ta: (n) knowledge (noolij) ~ cilmi, oqoon. -Syn; information, learning, erudition, lore.

Conoscenza

Knowledge

-ta: (magac, dhedig, keli) caqliga aadamaha wax ku cusub oo koriya, waxatrna leh. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Dh: garaad, kasmo, cilmi.

aqoon -ta: (magac, dhedig, keli) wax qof bartay oo uu ogaaday. Aqoon badan buu Cali teknoloojiyadda u leeyahay. Dh: fahan, garasho, kasmo, cilmi.

علم

(Booli-da)

Xoolo ama hanti kale oo la dhacay; xoolo xaaraan ah.

booli¹: m.dh.u Hanti qof lahaa oo qof kale si sharci darro ah u milkiyo.

booli²: f.g1 (-lyay, -liday; -lyi) Hanti qof lahaa, qof kale si sharci darro ah ku milkiyid.

m.dh.u Hanti qof lahaa oo qof kale si sharci darro ah u milkiyo.

f. n., [collective] fraud; stolen goods, loot; looted camels

booli v. rob, plunder, loot; appropriate

-da: (n) goods or property seized by fraud or theft; booty (buuti); loot (luut); spoils (ispooylis)

-ga: (magac, lab, keli) xoolo xaaraan ah oo cid kale laga dhacay Dh: boojimo.

-ka: (magac, lab, keli) meel muddo badan la deggaa ama dadku aad u dego oo shilin yeelatay. Dh: guricas.

f.g2 (-iyay, -isay) Suun ama xarig siriq u sameyn.

-ga: (magac, lab, keli) cid la garanyo, qof la yaqaanno. Siciid iguma cusbin, waa nin aqoonin ah. Dh: aqoonni.

(fal) sumal, laxda saaro.

asooli: (fal) hadhuudh iyo wax la mid ah, kala huf. Dh: asoori.

bąalin: m.f.dh eeg bąali². la-mid: bąalis.

/baabuun/baboons; (n) nooc daanyeerka ka mid ah oo waji balaaran iyo ilko dhaadheer leh oo ku nool Afrika.

/baabuun/ (n) daanjher wiing oo foolshey eey lyky aalaw.

(Bakool-ka)

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

pr. n., loc. Venus (the second planet)

Bakool pr. n., loc. Bakol [region in south west Somalia.]

m. n., [collective] red earth ~ soil

-ka: (magac, lab, keli) dhul ciid guduudan leh. Dhul dal badan oo bakool ah geela ku xerriya. Dh: gabiib, qorituur.

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

-ka: (magac, lab, keli) timaha aan adkayn laakiin bistana aan ahayn oo kolka ay qoyaanna kala fida kolka ay engegaanna soo urura.

balool -ka: (magac, lab, keli) ubaxa duurka. Geelu balool buu daaqay. Dh: bul.