Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

baqool¹: m.l Safar duhurkii la socdo; dhalandhool. la-mid: baqoolid.

2

baqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. la-mid: boqool².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. m.f.dh, baqoolid. la-mid: boqool.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waqti cadceeddu kulushahay soco oo ha hadhgalin hadhimada dabadeed. Sii boqool tuulladu way fogtahaye. Dh: dhalandhool.

2

baqool -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo qorax kulaylaha la socdo, casar iyo duhur inta u dhaxaysa. Baqoolaha hadhsimadii, hadii buqulka lagu dhaco.

waa la naqliyay ✓

m.l Socodka duhurkii la socdo. la-mid: baqoolid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, duhur socodsiin. la-mid: baqoolsii, boqooli, boqoolsii.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh 1. (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood. 2. la-mid: aqoolid.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho. m.f.dh, aqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. mealtime; distribution (of food)

2

aqool v. distribute; serve (food)

3

aqool m. n. day

waa la naqliyay ✓

1

-ay / aqooshay: (v) cater (kayter); provide food service for:

2

aqool: - [Pl. aqoolood] (n) day (dheey). Ex: Shan aqoolood wax ma cunin; I didn't eat forfive days

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qorshe iyo qabanqaabo dhammayso oo meel ka soco. Minawarka quusaa hadduu Maarsay ka aqoolo.

2

aqool: (fal) cunto ama wax la mid ah, kala qaybqaybi oo kala qoqob; kala qarqoor oo kala googgoo.

3

aqool -ka: (magac, lab, keli) qabanqaabo iyo qorshe dhammayntii. Dh: maamul, agaasin.

4

aqool -ka: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya kala qaybin oo qayb u badin.

5

aqool -ka: (magac, lab, keli) meel ka socod; meel ka dhaqaaqid.

6

aqool -ka: (magac, lab, keli) goorta shaqooyinka la dhameeyo ee guryaha loo hoydo.

7

aqool -sha: (magac, dhedig, keli) milayada wax la cuno middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakool-ka)

2

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

3

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

1

pr. n., loc. Venus (the second planet)

2

Bakool pr. n., loc. Bakol [region in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] red earth ~ soil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ciid guduudan leh. Dhul dal badan oo bakool ah geela ku xerriya. Dh: gabiib, qorituur.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timaha aan adkayn laakiin bistana aan ahayn oo kolka ay qoyaanna kala fida kolka ay engegaanna soo urura.

2

balool -ka: (magac, lab, keli) ubaxa duurka. Geelu balool buu daaqay. Dh: bul.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqool-ka)

2

Qorrax kulul ku socod; dhalandhool; wirwir.

waa la naqliyay ✓

1

boqool¹: m.l la-mid: baqoolid.

2

boqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) la-mid: baqool².

waa la naqliyay ✓

v. be exhausted from walking in the overhead sun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soco hadhimada dabadeed. Markay gadeeyeen ba way boqooleen. Dh: dhalandhool.

2

boqool -ka: (magac, lab, keli) qorrax kulayl ku socod hadhimada dabadeed. Boqoolka innaga oo seexannaa innoo dhaanta qorrax kulayl. Dh: dhalandhool. Dh: hayaan, geeddi.

waa la naqliyay ✓

1

de: be exhausted from walking in the overhead sun

2

lx: boqool

3

pd: (boqoolay)

4

ps: v1=

5

key: boqool

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: baqooli.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baqoolin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baqoolin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baqoolid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baqoolin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baqoolin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: baqoolsii.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baqoolin.

waa la naqliyay ✓

1

dhalandhool¹: m.l Socodka la socdo waqtiga qorraxdu kulushahay; baqool. la-mid: dhalandhoolid.

2

dhalandhool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Qorrax kulul ku socosho; baqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

m.l Socodka la socdo waqtiga qorraxdu kulushahay; baqool.

2

dhalandhool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Qorrax kulul ku socosho; baqoolid. m.f.dh, dhalandhoolid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baqool². la-mid: baqool¹, baqoole, boqool¹, boqoole, boqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hayaamid meel dheer loo guuro. Reeruhu jiilaalkii baqoolid bay u hayaamaan. Dh: guurid, hayaamid, dalandoolid.

2

baqoolid -da: (magac, dhedig, keli) qorraxda oo kulul socdaalid. Baqoolidda maalinkasta hadhimada dabadeed ha iska daayo. Dh: dhalandhoolid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baqooli. la-mid: baqoolis, baqoolsiin, baqoolsiin, boqoolin, boqool.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, meel dheer u hayaamin oo u rarid. Hadday abaari jirto baqoolinta xooluhu waa lama huraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baqoolin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroola-ha)

2

Magac kalluun.

waa la naqliyay ✓

m.l Noocyada kalluunka jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Noocyada kalluunka jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. fish species

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad kalluun ah, jaad mallay ah. Baroole baddii ka soo baxay, barbaar ugu qayli leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: fish sp.

2

lx: baroole

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: baroole

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal m.l/dh) Nin madaxa bidaar ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal m.l/dh) Nin madaxa bidaar ku leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. bald person

waa la naqliyay ✓

1

de: bald person

2

lx: basoole

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: bidaarle

6

key: basoole

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Baansiin. 2. Saliid qaali ah, laga qodo dhulka, loo adeegsado shidaalka matoorrada oo marka la sifeeyo laga helo nafto, baansiin, gaas iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Baansiin. 2. Saliid qaali ah, laga qodo dhulka, loo adeegsado shidaalka matoorrada oo marka la sifeeyo laga helo nafto, baansiin, gaas iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): gasoline, petrol

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) petrol (petrool); gasoline; petroleum

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareere dabiici ah oo dhulka hoostiisa laga soo saaro oo shidaal ahaan loo isticmaalo waxyaale kale oo badanna laga sameeyo. Sucuudigu wuxu soo saaraa batrool badan. Dh: gaas, shidaal.

waa la naqliyay ✓

1

a: betrool {Eng}

2

de: gasoline, petrol

3

lx: batrool

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-mass

6

key: batrool

waa la naqliyay ✓

m.l Socod la socdo waqtiga qorraxdu aad u kulushahay. la-mid: baqoolid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: baqooli.

waa la naqliyay ✓

(fal) xilli aan caadi ahayn socod u ambabixi. Ubadka meesha ka boqooli.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: “Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday. m.f.dh, aqood.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garo; fahan.

2

aqoo: (fal) (u ~) wax aad diiddanayd qir; cid kale u garawso.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqa-da)

2

Saamayska wax cabsi lihi keeno; cabsi; carar; (ama baqe).

waa la naqliyay ✓

1

baqo¹: m.l la-mid: baqasho.

2

baqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Ka b.: baqdin awgeed meel lagu sugnaa ka tegid; wax ka cabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Ka b.: baqdin awgeed meel lagu sugnaa ka tegid; wax ka cabsasho. m.f.dh, baqasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. fear for oneself; flee from danger

2

baqo: vl. n. fear, flight from danger

waa la naqliyay ✓

-baqday / baqatay: (v) 1. become afraid; frighten (faraayten) run away, as from trouble or danger; flee (filii)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cabsi iyo argaggax qaad. Budcadda bannaanka joogtaan ka baqayaa. Dh: cabso.

2

baqo: (fal) goob aad degganayd ama joogtay cabsi uga guur; geeddi cabsi ku jirto guur. Beeshii xalay ba way baqatay. Dh: carar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. boolal / boolasha] bolt (boolt); screw (iskuruu) (bool-screw)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir adag oo maraaro leh. daaddada ama raaska gala ee ku dhexwareega ee tanbuurka ama hogoska shaaggu ku jiro gaariga ku haya. Laba bool baa ka baxay gaariga.

waa la naqliyay ✓

1

(Qool-ka)

2

1. Suun ama xarig il leh oo maqasha iyo wixii la mid ah, surka lagaga xiro ama loo geliyo; mareeg.

3

2. Kan eyga.

4

3. Ul weyn.

5

4. Kuul.

waa la naqliyay ✓

1

qool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

2

qool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Suun ama xarig siriq u samayn. 2. Cid khayaameyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. halter, collar, neck piece; promise, pledge, word, commitment, truce

2

qool v. put a halter ~ collar on; make a noose for

3

qool m. n. large stick ~ club

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) collar (kal'ar); a restraining rope or chain put around the neck of an animal

2

qool -ka: (n) trab (taraab) ~ dabin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig qoorta u geli.

2

qool -ka: (magac, lab, keli) kuul dahab ah ama macdan kale ah oo ay dumarku qoorta ku xidhaan. Dh: kuul.

3

qool -ka: (magac, lab, keli) xadhig yar oo qoorta lagaga xidho naylaha iyo waxaraha yaryar. Waxarta yar qoolka geli.

4

qool -ka: (magac, lab, keli) suunka eyga goorta loo geliyo

5

qool -ka: (magac, lab, keli) eeg gaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Agool-ka)

2

1. Hollobta timaha salkooda ka dhalata.

3

2. Astayn, calaamayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m. n. dandruff; mark, stain

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dandruff (daanduruf); scurf (iskeerf)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hollobta salka timaha ku dhalata. Dh: toxob.

2

agool -ka: (magac, lab, keli) astaynta jaangooyo

waa la naqliyay ✓

1

de: dandruff; mark, stain

2

lx: agool

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: agool

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)

waa la naqliyay ✓

(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shey dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geedka duurka laamihiisa oo jil lagu marriimo. Badanaa aqalka ayaa lagu kala ilaxidhaa. Abeeso alool ku duuban baan dilay. Wa: aloollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat of woven cane (also used as a curtain)

2

lx: alool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: alool

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

1

imperative v., sg. know it!, recognize (someone)!

2

aqood v. know, recognize

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) recognize (rekegnaayz); know or identify

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhimasho, gaajo iyo harraad aawadood.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoon-ta)

2

Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: “Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay”.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] knowledge, wisdom; science (of); culture

2

aqoon v.-inf: to know, recognize

3

aqoon v., neg., simple past tense: did not know

4

aqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

5

aqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) knowledge (noolij) ~ cilmi, oqoon. -Syn; information, learning, erudition, lore.

waa la naqliyay ✓