baqdin — Macnaha & Turjumaada

1

(Baqdin-ta)

2

Wax waxyeelladood laga yaabo, waxa aragtidooda ama maqalkoodu nafleyda ku dhaliyaan; naxdin; cabsi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dareen geesinnimo la'aaneed oo xasillooni darro iyo welwel leh oo ku dhasha nafleyda marka ay dareento inay nafteeda halis ku jirto; cabsi.

waa la naqliyay ✓

vl. n. fear

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a condition or sensation of fear; alarm; fright (faraayt); cowardice (kaawa dis); timidity (timiditi) ~ cabsasho, fulaynimo

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cabsi la dareemo marka aad didsantahay. Baqdinta badan jooji balaayo kuma hayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: fear

2

lx: baqdin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn2-f

5

key: baqdin

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

Aumento

2

Increase

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax intiisii hore laga kordhiyo. Badinta xoolaha, cid walba way jeceshahay. Dh: kordhin. Li: yarayn.

2

badin -ta: (magac, dhedig, keli) tartan iyo loollan ku guulaysashadiisa; guusha oo kaa raacda goob tartan. Dh: qaadid, guul.

waa la naqliyay ✓

vl. n. fright, fear

waa la naqliyay ✓

1

a: baqdin

2

de: fright, fear

3

lx: baqnin

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: baqnin

waa la naqliyay ✓

vl. n. growth, act of growing

waa la naqliyay ✓

1

de: growth, act of growing

2

lx: baxdin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: baxdin

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baydi.

waa la naqliyay ✓

vl. pron. you [plural.],

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) neef la heeryay- nayo bayda ku xidhid. Cayminta iyo baydintaba wiilku wuu karaa.

2

baydin-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo hodan ka dhigid. Ilaahaybaa baydin la waydiisataa.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayeydin

2

de: you [plural] + [FOCUS] = baa + aydin

3

lx: baydin

4

pd: (beydin)

5

ps: focus + vpro

6

key: baydin

waa la naqliyay ✓

1

(Alaalabbaq-a)

2

Biqid aan aqoon ku dhisnayn; baqdin qalo keento; malabbaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Biqid-da)

2

Baqdini gelid; cabsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Boohin-ta)

2

Baqdin weyn ama naxdin ama wax kale saamayskood muujin, inta badan qaylo iyo ilmo indhaha ka timaaddaa weheshaan; (ama oohin).

waa la naqliyay ✓

1

(Calool'adayg-ga)

2

Baqdin la'aan; kelya'adayg; geesinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Carar-ka)

2

1. Orod baqdini ku jirto; baxsad; roor; fakad.

3

2. Dhiin dhirta laga sameeyo oo wax lagu midabeeyo; asal, aglool.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuqdadayn-ta)

2

Cuqdad gelin; baqdin ku abuurid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiirri-da)

2

Cabsi la'aan; baqdin la'aan; geesinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Didid-da)

2

Wadajir u yaacid, baqdin ama cabsi darteed.

waa la naqliyay ✓

1

Hoh!

2

Erey yaabka iyo baqdinta iyo xanuunku ay dadka ka soo saaraan; Hohey! Caku! Hah!

waa la naqliyay ✓

1

Erey tixda ulajeeddooyin badan oo kala gaar ah u yeela; wuxuu badanaa muujiyaa: meel laga dhaqaaqay, meel laga yimid ama laga soojeedey, wax kala go'ay ama kala durkay, wax la isu foodinayo ama la simayo, kd. (Balcad buu ka yimid; alif-ka-ya'; qalin buu jeebkiisa ka soo baxshey; ceelku aqalka waa ka fog yahay; arrinta wax ka qabo; Marka waxaa ka weyn Xamar; magaaladii qofna waa aan ka garan waayey; baqdin baa ilmaha ka dhawaajisay: afar labo ka gooya: wiilka beenta ka daaya; ...) kolka shaqal aan loo dhexayni ka hormaro, wuxuu noqdaa -ga; (sida: Guuleed iga weyn; naga taga).

2

-ka — (naxwe) Labada qobod oo dhabta ah (kan kale waa -ta oo qodbaha kale ka farcamaan, midkood; waxaa ka farcama -ga, -ha, -a; wuxuu raacaa magacyada lab oo ku dhammaada B, D, F, L, N, R, S (Sh).

waa la naqliyay ✓

1

(Naxdin-ta)

2

Cabsi ama dareen weyn oo lala urugoodo, lala uurxumaado; saamayska baqdinta iyo dareenka xun.

waa la naqliyay ✓

1

(Oohin-ta)

2

Baqdin weyn ama naxdin ama wax kale saamayskood muujin, oo inta badan qaylo iyo ilmo indhaha ka timaaddaa weheshaan; (ama boohin).

waa la naqliyay ✓

1

(Qala-da)

2

Qofkii dal aan dalkiisa ahayn taga ama dad aan dadkiisa ahayn ama uusan aqoon u taga, baqdinta yar oo u diidda inuu dheeho jeeruu cid ka barto oo ku qalaggooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sakati-da)

2

Baqdin yar; keyrkeyr; wadnafug.

waa la naqliyay ✓

1

(Sakatiyid-da)

2

Baqdin yari gelid, iska garasho; keyrkeyrid.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadnafug-ta)

2

Wadnaha oo si xoog badan u boodbooda, naxdin ama baqdin darteed; (ama wadnafow).

waa la naqliyay ✓

1

alaalabbaq¹: m.l 1. Baqdi aan aqoon ku dhisnay; baqdin qalo keento. 2. la-mid: alaabbiqid.

2

alaalabbaq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) Cabsi kaddaray ah dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

alabbas¹: m.l 1. Orod aan caadi ahayn oo baqdini ku jirto. 2. la-mid: alabbasid.

2

alabbas²: f.mg1 (-say, -stay) Orod aan caadi ahayn oo baqdin ku jirto samayn.

waa la naqliyay ✓

1

baq¹: m.l 1. Caano xumaaday oo aan la dhammi karin. 2. la-mid: biqid.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg abaadi. la-mid: abaadsiin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) goofinta wax jiray iyo baabi'intiisa. Abaadinta beerta, anaa kugu dhaafay. Dh: goofin, baabi'in.

2

abaadin -ta: (magac, dhedig, keli) waarinta wax jira iyo raajintiisa. Abaadinta uunka, Allaa iska diiday.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaydin-ta)

2

1. Carruur, caanaha ay hooyada ka nuugaan, ka gooyn.

3

2. Caano aan kuwa hooyo ahayn (oo xoolaad) carruur siin oo ku korin.

4

3. Carruurta lafteeda.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.kh A. ah: ilmo yar oo naaska hooyo aan nuugin.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.kh A. ah: ilmo yar oo naaska hooyo aan nuugin.

waa la naqliyay ✓

m. n. child abandoned by his mother; baby that has been weaned

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a young mammal that has been abandoned by it's mother; weaned (wiinid)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ilmo caananuug ah; carruurta cunista hadda uun baranaysa.

2

abaydin -ka: (magac, lab, keli) ilma caananuug ah naaska ka gudhin; naas ka deyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: child abandoned by his mother; baby that has been weaned

2

lx: abaydin

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: n2-m; n1-f

5

key: abaydin

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) bad deggan; bad fadhida oo aan kacsanayn. Baadino ayay ahayd baddu maanta.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) u hiloobidda iyo xiisaha wax kuu qabta. Baldhin baa ii haysa, Burco inaan tago.

waa la naqliyay ✓

/booldhing/ (adj) bidaar galid (timo-bidid).

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cabsi qabid. Baqniin baa ka muuqda ciidan soo baxsaday.

2

baqniin-ka: (magac, lab, keli) baqitaanka caanaha. Baqniin caanageel loogama cabsi qabo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cabsi gelin, baqdin ku rid. Dh: cabsii.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqtiin-ta)

2

Baqti ka dhigid; dilid; (ama bakhtiin).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baqtii. la-mid: bakhtiijiin, bakhtiin, baqtiijiin, baqtiijis.

waa la naqliyay ✓

vl. n. killing; extinguishing

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigidda wax bakhtiyay.

2

baqtiin -ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigidda wax demay. Bakhtiista badan ka ilaaliya tiriigga.

waa la naqliyay ✓

1

de: killing; extinguishing

2

lx: baqtiin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn2-f

5

key: baqtiin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, lab, keli) calaamad dhibicdhibic ah. Bardhin madaw baa ku taalla shaadhkaaga. Dh: dhibic, bar.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dawga ka leexin oo dhan u weecis. Baydhinta ka daa oo gaadhiga saanigaa eryo. Dh: baydhsiin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadhuudh milayga maasiyada 15keeda la beero. Maqadin ayaa noo baxay.

waa la naqliyay ✓

1

(Taqdiin-ta)

2

1. Wax waqtigoodii ka hor la sameeyo.

3

2. Lacag goortii la bixin jirey goor ka horraysa la bixiyo, la dhiibo; hormaris.

waa la naqliyay ✓

m.dh Lacag ama hanti kale oo horumarin ahaan looga sii qaato cid wax iibsata. la-mid: taqdiimad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Lacag ama hanti kale oo horumarin ahaan looga sii qaato cid wax iibsata. la-mid: taqdiimad.

waa la naqliyay ✓

Common N. down payment, advance; doing something in advance

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) deposit (di-poo-zit); down payment, advance payment

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wakhtigoodii ka hor la sameeyey. Dh: horummaris.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: down payment, advance; doing s.t. in advance Alt sp: taqdiim

3

initial: t

4

lx: taqdiin

5

pd: (-ta)

6

ps: n2(c)-f

7

key: taqdiin

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqi. la-mid: caqin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunnaxumo u dhimasho. Dh: caqin.

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

1

bain, n.m. - Qubaysi; Maydhashada jirka; Qubeys (suuli)

2

prendre un bain - Biyo ku shubid; dabaalasho; qoyn

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aaddin.

waa la naqliyay ✓

1

(Addin-ka)

2

1. Lugaha iyo jeenyaha iyo gacmaha middood.

3

2. Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama aadaan).

waa la naqliyay ✓

1

addin¹: m.l (-immo/-inno, m.dh) 1. Afarta lugood ee xawayaanka middood. 2. la-mid: addimid.

2

addin²: m.l (-imo, m.dh) 1. (xisaab) Tirada kulannada loo baahanyahay in baro lagu muujiyo xarriiq dusheeda, qaab ama adke. Shaxan sallax ah waa laba addimaale, shaxan adke ahna waa saddex addimaale. 2. (xisaab) Baaxadda shaxan sallax ama adke ah. 3. (xisaab) Mid ka mid ah xaddiyada fisigeed ee salka ah oo loo adeegsan karo in lagu tibaaxo xaddiyo kale.

3

addin³: f.g1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: aadaan² (1).

waa la naqliyay ✓

1

addin¹: m.l (-immo/-inno, m.dh) 1. Afarta lugood ee xawayaanka middood. 2. la-mid: addimid.

2

addin²: m.l (-imo, m.dh) 1. (xisaab) Tirada kulannada loo baahanyahay in baro lagu muujiyo xarriiq dusheeda, qaab ama adke. Shaxan sallax ah waa laba addimaale, shaxan adke ahna waa saddex addimaale. 2. (xisaab) Baaxadda shaxan sallax ama adke ah. 3. (xisaab) Mid ka mid ah xaddiyada fisigeed ee salka ah oo loo adeegsan karo in lagu tibaaxo xaddiyo kale.

waa la naqliyay ✓

1

v. call to prayer

2

addin m. n. Muslim call to prayer

waa la naqliyay ✓

1

addin-ka: (n) limb (lim); such as an arm, a leg, a wing, or a flipper, used for locomotion or grasping ~ lug, jeeni, gacan, ama baal

2

addin-ka: (n) see [eeg] aadaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salaadda u eedaan; salaadda dadka ugu baaq. Addin kolka waa la joogaa waqtigiiye. Dh: aadaan, eedaan.

2

addin -ka: (magac, lab, keli) erayo aan badnayn oo uu Sharciga Islaamku jideeyay in dadka salaadka loogu baaqo. Addinka gabadhan yari way xafidday. Dh: aadaan.

3

addin -ka: (magac, lab, keli) lugaha, jeenyaha iyo gacmaha middood; afarta addin midkood. Af iyo addin loolama hadhin. Dh: lug, jeeni.

waa la naqliyay ✓

عُضو، طرف، جارحة

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I knew

waa la naqliyay ✓

(v) [past] I knew ~ iqiin. Ex: waan aqiin; I knew already

waa la naqliyay ✓

1

de: I knew

2

lx: aqiin

3

pd: (iqiin)

4

ps: v4d-1sg-past

5

key: aqiin

waa la naqliyay ✓

Idinku.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.y Magacuyaal tilmaama qofka labaad ee wadarta ah (lala hadlayaasha ama wax loo qorayaasha). la-mid: aa², aad.

waa la naqliyay ✓

m..dhm.y Magacuyaal tilmaama qofka labaad ee wadarta ah (lala hadlayaasha ama wax loo qorayaasha). la-mid: aad.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., pl. you all

2

aydin class-pro, pl. may you ... [plural.]

3

aydin vl. pron., neg. you ... not

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) neef geel ah oo aad u naaxsan. Aydin geel oodi ma celiso.

2

aydin -ta: (magac, dhedig, keli) nabar; wareento; wareen; oof. Aydin baan maanta dareemayaa.

3

aydin-ta: (magac, dhedig, keli) midabka geela ee u dhexeeya casaanka iyo caddaanka. Hana ordina e' xaajada sidii aydinta u raaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadi-da)

2

1. Xoolo nool oo lumay.

3

2. Wax lumoo dhan guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (m.u) Wax lumay sida xoolo, lacag iyo wixi lamida. 2. Qof ka weecday waddada toosan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (m.u) Wax lumay sida xoolo, lacag iyo wixi lamida. 2. Qof ka weecday waddada toosan.

waa la naqliyay ✓

f. n. stray (animal), lost (person ~ thing)

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) lost (loost); lost to sight; vanishing. Ex: ilmo baadi ah; a lost child -baadi -da: (n) lost things or missing person or animal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo ama wax kale lumay oo laga yaabo inay cid kale la socdaan. Baadi nimaan lahayn bay ag joogtaa. Nin waliba sidii baadi geel, naga banjoogowye. Dh: baada.

waa la naqliyay ✓

1

cf: baabsi

2

de: stray (animal), lost (person or thing)

3

lx: baadi

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f

6

key: baadi

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk Ka bacdi: kaddib; dabadeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk Ka bacdi: kaddib; dabadeed.

waa la naqliyay ✓

: afterwards, after

waa la naqliyay ✓