Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Baqbaq-a)

2

1. Dhegdhegga indhaha buka ama aan nadiifka ahayni yeeshaan; fiish; dhalxan (baqbaq qoyan), xafajo (baqbaq qallalan).

3

2. Xabagta gabowdey.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xabag aan saafi ahayn oo jilif, duux iyo wixi lamida ku dhafanyihiin. 2. Dhegdhegga indhaha buka ama aan nadiifka ahayn yeeshaan; fiish, dhalxan. 3. Dalool yar oo ku yaal albaab, dariishad iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xabag aan saafi ahayn oo jilif, duux iyo wixi lamida ku dhafanyihiin. 2. Dhegdhegga indhaha buka ama aan nadiifka ahayn yeeshaan; fiish, dhalxan. 3. Dalool yar oo ku yaal albaab, dariishad iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n. discharge from the eyes, rheum; aged sap ~ resin

waa la naqliyay ✓

-a: (n) 1. a mucous (miyuu-kas) discharge from the eyes, especially in the morning ~ fiish. 2. small opening that someone can look on; small hole (hool)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) finan iyo huruurac oogada jidhka ka soo daata oo nabarro yaryar oo malax iyo xanuun leh isku roga. Dh: fin.

2

baqbaq-a: (magac, lab, keli) faarka cad ee ilyarta ku dhasha; wasakhda indhaha ku dhalata gaar ahaan subaxdii marka hurdada laga soo kaco. Baqbaqa ka fooldhaqo. Dh: xafajo, fiish, shiif, faar.

3

baqbaq-a: (magac, lab, keli) xabagta xumaatay ee dirxigu ka soo saaro dhuuxa geedka. Marka uu lafta geedka cuno ayuu calyadiisa soo tufaa kadib na waxa ay noqotaa baqbaq ama xabag baqday.

4

baqbaq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadha ka yeedha wax qoyan oo afka kala qaadqaadaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: discharge from the eyes, rheum; aged sap or resin

2

lx: baqbaq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: baqbaq

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo dhawaaq dheer oo u gaar ah carruurta, waxaraha iyo waxii la mid ah. Dh: jaqaaq, waqaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegdheg-ga)

2

1. Qoyaan layiig ah oo wuxuu taabto qabqabsada sida xabagta iyo caanaha cinjirka.

3

2. Baqbaq, dheged, karriin, uskag.

4

3. Dhawr jeer wax ku dhegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheged-ka)

2

1. Midab xoolaha dhanada iyo jaanka cuna ama dhirta qaarkeed daaqa ay afka iyo gafuurka ku yeelato.

3

2. Dhegdheg, karriin, uskag; baqbaq.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: bokooro. Cudur indhaha ku dhaca oo baqbaq u yeela. 2. la-mid: bokooro. Cudur isha birteeda ku dhaca oo caddeeya. 3. la-mid: baqoorad.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoyaan layiig ah oo wuxuu taabto qabsada sida xabagta iyo caanaha cinjirka iyo wixi lamida. 2. Baqbaqqa indhaha ama wasakh kale.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: bokooro. Cudur indhaha ku dhaca oo baqbaq u yeela. 2. la-mid: bokooro. Cudur isha birteeda ku dhaca oo caddeeya. 3. la-mid: baqoorad.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoyaan layiig ah oo wuxuu taabto qabsada sida xabagta iyo caanaha cinjirka iyo wixi lamida. 2. Baqbaqqa indhaha ama wasakh kale.

waa la naqliyay ✓

/paarat/ (n) baqbaqaaq yabqama, shimbir dadka dhaajisa ama hadalka dadka ku soo celisa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) eye discharge; pus (pas) ~ baqbaq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weelal badan oo ay wax ku jiraan, mid walba badh ka shub.

2

badhbadh: (ereyscodeed) lagu tusmeeyo sanqadha sindhada jilicdasan iyo neefta wahelisa oo soo noqnoqota. Dh: badhadhaq, baqbaq.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jilicsan oo meel si ciriiri ah uga soo baxaya shanqadha uu sameeyo oo is dabajoog ah. Badhadhaqlayn badanaa ma danbar geel buu dhamay! Dh: badhbadhlayn, baqbaqlayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, laba, keli) caano iyo subag la isku fadhxay ama isku dhexjira, kayd iyo sahay safar ba way galaan. Baqbaqood sahay buu galaa samirna waa meele.

2

baqbaqood-ka: (magac, laba, keli) xabag cadaadeed oo baqbaq u badan. Baqbaqood baan soo gurtoo gaajobbeelay maantaba.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) midab leh dhibco madmadow ah oo gaar ahaan iduhu leeyihiin. Lax birdhi leh oo baadiya wax sheegi ma leedihiin?

2

birdhi -ga: (magac, lab, keli) wax yar oo xabag ah; in yar oo xabag ah. Birdhi xabaga iyo baqbaq baan cunay.

3

birdhi -ga: (magac, lab, keli) dhagax qaali ah oo aalaa dhalaala. Birdhi iniin ah oo dhalaalaysa, bartan waa iyadii taallaye yaa haddana boobay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha xanuunka daafku hakaaga dhaco. Indhihiisa markaan arkay baan ku daafay Dh: bakoorow.

2

daaf -ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca indhaha oo la is qabadsiiyo, baqbaq iyo xafajo badanna u keena oo wax aad qori mooddaa indhaha dhex ordo. Dh: bakooro, qoridaaf.

3

daaf -ta: (magac, dhedig, keli) meesha aad joogto meel dhinac ka ah. Daaf uga joogso gaadhiga yaanu ku jiidhine. Dh: doc, gees, barbar, hoobad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baqbaqid: kalabbadbadasho; bashbashlayn: cabsad; cabsood.

waa la naqliyay ✓

1

cf: baqbaqaa

2

de: repetition of speech; [fig.] parrot

3

initial: y

4

lx: yabqama

5

pd: (-da)

6

ps: n7-f

7

key: yabqama

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Limid; carraggeddin; falid.

waa la naqliyay ✓

v. weed something with a hoe

waa la naqliyay ✓

1

(fal) falitaan danbe oo dulmar ah ku samee beer baxday oo dheelli ah.

2

baaqbaaq -a: (magac, lab, keli) beer soo baxday oo dheelli ah falitaan danbe u samayn. Beertan baaqbaaq uma baahna.

waa la naqliyay ✓

1

de: weed s.t. with a hoe

2

lx: baaqbaaq

3

pd: (baaqbaaqay)

4

ps: v1=tr

5

key: baaqbaaq

waa la naqliyay ✓

f. n. parrot

waa la naqliyay ✓

-da: (n) parrot (paarat) ~ yabqama

waa la naqliyay ✓

1

de: parrot

2

lx: baqbaqaa

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f

5

syn: yabqama

6

key: baqbaqaa

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) ubax ka dul baxa dacarta. Markay uudka kore laasatiyo, abaqa baarkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaq-a)

2

1. Astaan (dhaqdhaqaaq, if, dhawaaq, cod.) lagu wada hadlo ama wax laysku faro ama laysku garansiiyo; ishaaro.

3

2. Hal hays, hadaf.

waa la naqliyay ✓

1

baaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cod dheer oo ay isugu yeeraan dad badan oo raabe-raabe u socda si aanay u kala lumin. 2. Cod ama calaamad gaar ah oo ciidan isugu afgarto. 3. Hadal ama dhaqdhaqaaq maldahan oo cid wax lagu fahamsiyo. 4. la-mid: baaqid.

2

baaq²: m.l (-qyo, m.dh) (taar.) War cad oo rasmi ah.

3

baaq³: f.mg1 (-qay, -qday) Baaq samayn.

waa la naqliyay ✓

1

baaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cod dheer oo ay isugu yeeraan dad badan oo raabe-raabe u socda si aanay u kala lumin. 2. Cod ama calaamad gaar ah oo ciidan isugu afgarto. 3. Hadal ama dhaqdhaqaaq maldahan oo cid wax lagu fahamsiyo.

2

baaq²: m.l (-qyo, m.dh) (taar.) War cad oo rasmi ah.

3

baaq³: f.mg1 (-qay, -qday) Baaq samayn. m.f.dh, baaqid.

waa la naqliyay ✓

signal

waa la naqliyay ✓

m. n. call, summoning from afar, gesture, signal; alert; greeting, password; hint

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) gesture (jes sher); signal (sig-nel) —Syn: gesticulation, sign.

2

-u baaq -ay/day: (v) hint (hint); clue (kuluu); hail (heel);

3

-ku baaq -ayday: (v) proclaim (poro- kaleym); announce (a-nawnsi); suggest (sa gejest)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u baaq - cid kale cod dheer oo ujeeddo gaar ah sida u jeedi. Adduunyada dhammaanteed, ugu baaqnay taladii.

2

baaq -a: (magac, lab, keli) hadal kooban oo ujeeddo wata oo cid ku aaddan.

3

baaq -a: (magac, lab, keli) afgarasho ay samaystaan ciidamo ilaashanaya sirtooda. Waa hadal, qoral ama wax kale oo maldahan oo uu ciidan isku afgarto. Baaq baa ciidankii kale loo diray.

4

baaq -a: (magac, lab, keli) dhawaaq dheer oo ay dad kooxkoox u socdaa isugu baaqaan xilliyada geeddiga ama kolka la kala lumo ama xoola lumay la soo helo. Dh: uubato, lallab.

waa la naqliyay ✓

1

de: call, summoning from afar, gesture, signal; alert; greeting, password; hint

2

lx: baaq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m, n4-m

5

key: baaq

waa la naqliyay ✓

استدعاء

waa la naqliyay ✓

1

aqbal¹: m.l Oggolaanshaha cidi yeesho wax la weyddiistay. la-mid: aqbalid.

2

aqbal²: f.g1 (-alay, -ashay) Cid wax la weyddiistay yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay) Cid wax la weyddiistay yeelid. M.f.dh, aqbalid.

waa la naqliyay ✓

v. accept, consent, agree

waa la naqliyay ✓

-ay / aqbashay: (v) accept (aksept); believe in, agree (ag-rii); allow; permit; consent; admit ~ ogolow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) talo ama amar cid kale kaaga yimid yeel. Aqbal talada dadka waaweyn. Dh: oggolow, yeel, ajiib. Li: diid, duudsi.

2

aqbal -ka: (magac, lab, keli) oggolaanshaha wax lagu weydiistay ama garqaadasho kolka lagaa garhelo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: accept, consent, agree

3

lx: aqbal

4

pd: (aqbalay / aqbashay)

5

ps: v1=

6

key: aqbal

waa la naqliyay ✓

m. n. pope, Holy Father (Roman Catholic)

waa la naqliyay ✓

1

de: pope, Holy Father (Roman Catholic)

2

lx: Baaba

3

pd: (-ha)

4

ps: n7-m

5

key: Baaba

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo ay weheliyaan welwel iyo filasho. Tuuggii markuu booliskii arkay buu baba' yidhi. Dh: taw, nay.

waa la naqliyay ✓

1

(Babac-a, Babac-da)

2

1. Meel taag ah oo dululub ah; hoobad.

3

2. Gudub.

waa la naqliyay ✓

1

babac¹: m.l/dh (-cyo, m.l) 1. Daaddagga buurta ama taagga; hoobad. 2. Si aan toos ahayn ee wax loo dhigo. 3. la-mid: babcid.

2

babac²: f.g/mg1 (-bcay, -bacday; -bci) 1. (f.g) Wax si dadab ah u dhigid. 2. (f.mg) Ka b.: wax jaho uu ku toosnaa ka weecin.

waa la naqliyay ✓

1

babac¹: m.l/dh (-cyo, m.l) 1. Daaddagga buurta ama taagga; hoobad. 2. Si aan toos ahayn ee wax loo dhigo.

2

babac²: f.g/mg1 (-bcay, -bacday; -bci) 1. (f.g) Wax si dadab ah u dhigid. 2. (f.mg) Ka b.: wax jaho uu ku toosnaa ka weecin. m.f.dh, babcid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. slope; diagonal; crossing

2

babac v. place face down, put something across something else

waa la naqliyay ✓

1

-a: (adv) sideways (saaydh weeyz) also sidewise (saaydh waays)

2

babac -babcay day: (v) turn sideways

3

-u babacdhig -ay/day: (v) oppose (op powz) Ex: u babacdhig cadawga; oppose the enemy iska celi. -Syn: fight, combat, resist, withstand, contest

waa la naqliyay ✓

1

babac¹: (fal) walax gudub; dhan u janjeedhi. Babac looxa oo maydh.

2

babac -a: (magac, lab, keli) buurta sinteeda ama dhinaceeda. Anigoo bannaan arkaaya maxaa babac isaari. Dh: dhaban.

3

babac -a: (magac, lab, keli) dhinaca iyo sinta wax walba. Babac u dhig dhiisha biya kuma jiraane.

waa la naqliyay ✓

Dhaban, dhinac.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc khudradda la cuno ka mid ah oo dusha diir laga qaado ku leh boostana baruur huruud ah iyo iniinyo yaryar oo kawa filfisha u eg ku leh Dh: mafafaay, babbaay, cambefilfil.

waa la naqliyay ✓

1

balaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cad yar oo hilib ah oo aan waxtar lahayn. 2. Cad hilib ah oo meel ka lusha. 3. Afka b. ha igu siin: ha ila hadlin!

2

balaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Balaq noqosho (qof).

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) 1. Cad yar oo hilib ah oo aan waxtar lahayn. 2. Cad hilib ah oo meel ka lusha. 3. Afka b. ha igu siin: ha ila hadlin!

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lean meat from a very thin animal; worthless piece of meat

2

balaq v. become weak ~ limp and flabby

3

balaq: [feminine] n., (mass n.): small quantity of liquid

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) [Pl. balaqyo-da] not fleshy or fat piece of meat; lean (liin)

2

balaq: (v) knock down. Ex: balaq buu uga siiyey; he knocked down

waa la naqliyay ✓

1

(erycodeed) lagu tilmaansado sanqadha dareere inta weelkii lagu shubay buuxsamay, in yari ka daadatay.

2

balaq-a: (magac, lab, keli) xalxal iyo jeebab biyo ah, oo hilibka laga sifeeyo oo la tuuro.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cabsi qabid. Baqad baa ka muuqda boqorka beesha. Dh: baqdin.

2

baqad -ka: (magac, lab, keli) geeddi cabsi ku jirto guurid. Dh: cararid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baqal-ka, Baqa-sha) Gammaanka jaad ka mid oo geenyada iyo dameerku iska dhalaan.

2

2. (Baqal-ka) Cagcagaarka la cuno mid ka mid ah; bagal.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] mule

waa la naqliyay ✓

-baqasha: (n) mule (miyuul). Ex: baqashu waa dhasha dameer lab ah iyo faras dhedig ah; the mule is offspring of a male donkey and a female horse

waa la naqliyay ✓

1

(I) Mulo, femmina;

2

(E) Female Mule

3

(S) BAGKAS (S. c. m.: Bagàs)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labka jaad gammaanka ka mid ah dameerka ka dheer faraskana ka gaaban oo xoog badan loona adeegsado gaadiid ahaan. baqal -sha: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah gammaanka dabjoog ah oo ay iska dhaleen geenyo iyo dameer ama faras iyo dameer oon tarmin. Baqali ma dhasho wax dhalana ma doonto. Baqal fardo ladaaqaday faras ayey ismoodaa, geenyo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: mule

3

lx: baqal

4

pd: (-ka ~ /sha Pl: buquul (/sha))

5

ps: n2-m, n1-f, n8-m

6

key: baqal

waa la naqliyay ✓

بَعْلِ، ابْنِ الْفَرَسِ مِنْ الْحِمَارِ

waa la naqliyay ✓

1

(Baqas-ka)

2

Hodantooyo; baraare; barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l Barwaaqo badan; baraare.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] prosperity, well being

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qiimo ridis. Dh: bakhas.

2

baqas-ka: (magac, lab, keli) wax tiro badan. Baqas adhiya boqolaalka geel, baarqab iyo goolal.

3

baqas -ka: (magac, lab, keli) nabad iyo nimcad ku naalood. Baqas baa lagu jiraa badiba reerkiiye. Dh: badhaadhe, baraare, barwaaqo, hodonti. baqasho -da: (magac, dhedig, keli) baxsashada iyo cararka cabsi darteed looga tago goob aad degganayd. Baqashada beesha waxa sababay basaas war beena u keenay. Dh: cararis.

waa la naqliyay ✓

1

de: prosperity, well being

2

lx: baqas

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

key: baqas

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, dhedig) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye.

waa la naqliyay ✓

m.l Duub ulo jilicsan ah oo dhigaha aqal-Soomaaliga lagu xoojiyo.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiinka hillaaca. Hillaac baa baraqda haya.

waa la naqliyay ✓

s.f. - gar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaq-a)

2

1. Dabool weelasha afka laga saaro.

3

2. Aqal ka samaysan qolal korka iska saarsaaran, intii isku heer ah oo simanba; reen; fooq.

waa la naqliyay ✓

1

dabaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dabool xardhan oo caw, qabo iyo wixi lamida ka smaysan, oo xeeryaha lagu daboolo. 2. Dhismo leh guryo is dul saaran, fooq.

2

dabaq²: f.g1 (-bqay, -baqday; -bqi) Wax, dabool xardhan oo caw, qabo iyo wixi lamida ka samaysan, daboolid. la-mid: dabbaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) 1. Dabool xardhan oo caw, qabo iyo wixi lamida ka smaysan, oo xeeryaha lagu daboolo. 2. Dhismo leh guryo is dul saaran, fooq.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. floor, story ~ storey of a building

2

dabaq m. n. lid, cover

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) storey (istoori) also story ~ dabakh

2

dabaq -a: (n) lid (liidhy cover (kaver) ~ dabool

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) weel sarriig maydho iyo wixii la mid ah laga tolo oo kimista lagu rito. Odayadii dabaq loxoox ah ayaa loo geeyey.

2

dabaq -a: (magac, lab, keli) dabool weelasha afka laga saaro. Dugsibaa ku dhaca xeedhadaan dabaqu saarayne. Dh: dabool.

3

dabaq -a: (magac, lab, keli) dhismaha guryaha la is kor saaro ee ka kooban laba iyo wixii ka badan. Faadumo aqal dabaq ah ayay dhisatay. Dh: fooq, bandarad.

waa la naqliyay ✓

طَبَقَة، طَابَق، دَوْر

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r H. ku dheh: meel isku tuurid (daal iyo wixi lamida dartii).

waa la naqliyay ✓

f. n. sudden entrance (into something)

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu cabbiro falceliska naxdinta. Ninkii markuu libaaxa arkay ayuu habaq yidhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: sudden entrance (into s.t.) (with preposition ku)

2

lx: habaq

3

pd: (dheh)

4

ps: np-f-expr

5

key: habaq

waa la naqliyay ✓

1

jabaq¹: m.l Shanqar yar. la-mid: yabaq¹.

2

jabaq²: m.dh (-qo, m.l) (fiisikis) Gariirka dhex maraya dhextaal loodsame ah, lehna rakaad iyo itaal nashaadin kara dareenka maqalka ee dhegta aadamaha. Rakaadka jabaqdu waxa uu u dhexeeyaa. 20 --> 20,000 heertis, waana gaalis maqalka.

3

jabaq³: f.mg1 (-bqay, -baqday) Shanqar yar samayn. la-mid: yabaq².

waa la naqliyay ✓

1

jabaq¹: m.l Shanqar yar. la-mid: yabaq.

2

jabaq²: m.dh (-qo, m.l) (fiisikis) Gariirka dhex maraya dhextaal loodsame ah, lehna rakaad iyo itaal nashaadin kara dareenka maqalka ee dhegta aadamaha. Rakaadka jabaqdu waxa uu u dhexeeyaa. 20 --> 20,000 heertis, waana gaalis maqalka.

waa la naqliyay ✓

Sound

waa la naqliyay ✓

Sound

waa la naqliyay ✓

v. make a sound of muddled voices from a distance

waa la naqliyay ✓

-a: (n) sound (saawndh), especially from a distance

waa la naqliyay ✓