Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, dhedig) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: banqi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geel irmaan caano badani ku jiro. Banqaygii haddii loogu galo beesha weyn jilayey.

waa la naqliyay ✓

m.l.u la-mid: baqalye.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye, baqay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baqaye.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Baay [region in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

de: Baay [region in south west Somalia] in Upper Jubba area

2

lx: Baay

3

ps: n0-loc

4

key: Baay

waa la naqliyay ✓

erey naxdin darteed dadka, gaar ahaanna dumarka markii ba ka soo booda. Alla, ba'ay oo buulkii gubay. Dh: hoogay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc khudradda la cuno ka mid ah oo dusha diir laga qaado ku leh boostana baruur huruud ah iyo iniinyo yaryar oo kawa filfisha u eg ku leh Dh: mafafaay, babbaay, cambefilfil.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bac geli oo ku duuduub; ku rid bac. Alaabtan ii bacay. Dh: bacee.

2

bacay: (fal) qof sas ama cabsi ku rid; wax aan jirin ku quful ama ka dhaadhici; qof shaki ku beer. Wiilkan yaa baceeyay? Dh: bacee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) huudhiga yar looxa lagu wado. Badaygii badduu ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Bovino castrato;

2

(E) Castrated Cattle, Ox

3

(S) Bakay (S. c.: Bakai)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cabsi qabid. Baqad baa ka muuqda boqorka beesha. Dh: baqdin.

2

baqad -ka: (magac, lab, keli) geeddi cabsi ku jirto guurid. Dh: cararid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baqal-ka, Baqa-sha) Gammaanka jaad ka mid oo geenyada iyo dameerku iska dhalaan.

2

2. (Baqal-ka) Cagcagaarka la cuno mid ka mid ah; bagal.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] mule

waa la naqliyay ✓

-baqasha: (n) mule (miyuul). Ex: baqashu waa dhasha dameer lab ah iyo faras dhedig ah; the mule is offspring of a male donkey and a female horse

waa la naqliyay ✓

1

(I) Mulo, femmina;

2

(E) Female Mule

3

(S) BAGKAS (S. c. m.: Bagàs)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labka jaad gammaanka ka mid ah dameerka ka dheer faraskana ka gaaban oo xoog badan loona adeegsado gaadiid ahaan. baqal -sha: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah gammaanka dabjoog ah oo ay iska dhaleen geenyo iyo dameer ama faras iyo dameer oon tarmin. Baqali ma dhasho wax dhalana ma doonto. Baqal fardo ladaaqaday faras ayey ismoodaa, geenyo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: mule

3

lx: baqal

4

pd: (-ka ~ /sha Pl: buquul (/sha))

5

ps: n2-m, n1-f, n8-m

6

key: baqal

waa la naqliyay ✓

بَعْلِ، ابْنِ الْفَرَسِ مِنْ الْحِمَارِ

waa la naqliyay ✓

1

(Baqas-ka)

2

Hodantooyo; baraare; barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l Barwaaqo badan; baraare.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] prosperity, well being

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qiimo ridis. Dh: bakhas.

2

baqas-ka: (magac, lab, keli) wax tiro badan. Baqas adhiya boqolaalka geel, baarqab iyo goolal.

3

baqas -ka: (magac, lab, keli) nabad iyo nimcad ku naalood. Baqas baa lagu jiraa badiba reerkiiye. Dh: badhaadhe, baraare, barwaaqo, hodonti. baqasho -da: (magac, dhedig, keli) baxsashada iyo cararka cabsi darteed looga tago goob aad degganayd. Baqashada beesha waxa sababay basaas war beena u keenay. Dh: cararis.

waa la naqliyay ✓

1

de: prosperity, well being

2

lx: baqas

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

key: baqas

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) macdan cad oo durba shiilmi og, oo birta alluminiyumka ku bah ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Daqay-da)

2

Hilib muruq ah oo ku yaal dhabarka dhinacyadiisa oo u dhexeeya miskaha iyo feeraha.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-yo, m.dh) Muruq ku yaal laf dhabarta labadeeda dhinac.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-yo, m.dh) Muruq ku yaal laf dhabarta labadeeda dhinac.

waa la naqliyay ✓

f. n. muscle of the back

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hilib muruq ah oo ku yaalla dhabarka dhinacyadiisa una dhexeeya miskaha iyo feedhaha. Dh: sarar.

waa la naqliyay ✓

1

de: muscle of the back

2

lx: daqay

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: daqay

waa la naqliyay ✓

1

(Raqay-ga)

2

Geed qurux badan oo aad u dheeraada oo ganacsiga qiime weyn ku leh; waxaa laga helaa alwaax wanaagsan iyo miro dhanaan oo waxyaalo badan laga sameeyo (dawo, sharbeed, renji, ...) ~ timir hindi; xamar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed dheer, caleemo yaryar, oo dhalo miro quullaha u eg oo dhanaan; xamar. 2. Miraha geedka raqayga.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed dheer, caleemo yaryar, oo dhalo miro quullaha u eg oo dhanaan; xamar. 2. Miraha geedka raqayga.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tamarind (tree, fruit)

waa la naqliyay ✓

(Ragai) All.Som. Tamarindus indica L. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed qurux badan oo kor u baxa oo midho dhanaan leh. Dh: xamar, timirhindi.

waa la naqliyay ✓

1

de: tamarind (tree, fruit)

2

lx: raqay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: raqay

waa la naqliyay ✓

شَجَرَةَ التَّمْرِ الهِنْدِيِّ

waa la naqliyay ✓

1

(Caymis-ka)

2

Heshiis dhexmara ku wax cayminaya oo lacag u socota la siiyo iyo ku la cayminayo oo shil ama dhibaato, aan la hubin dhicise karta (caymiska nafta, dabka, tuugada, ...) looga nabaaddiinaxirayo ama ka gaashaamanaya, oo haddii waxa laga baqayey dhacaan, caymiyuhu, isaguna kolkiisa, wax lagu heshiiyey bixinayo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh Hadal, kolka la doodayo la hormarsado, og waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqayo soo qaadkood lagu gudbo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Baqay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

cawraleged¹: m.l Wax yar oo la siiyo ruux ishiisa laga baqayo.

2

cawraleged²: f.g1 (-gday, -gedday) Qof ishiisa laga baqayo wax yar siin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Dawo ku mudid jirka ayadoo la isticmaalayo irbad iyo siriingi, sida badan dawada looga baqayo in ay jajabiso aasidhka caloosha.

waa la naqliyay ✓

1

guulallow¹: m.l Welwel iyo cabsi ku dhasha qofka marka uu ka baqayo dhibaato ku soo fool leh.

2

guulallow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dhibaato ku soo fool leh awgeed welwel iyo cabsi dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan ceeb ka baqaynin ama xishood yar ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi weyn oo dhufaan ah; baqay.

waa la naqliyay ✓

1

kabrar¹: m.l 1. Roobka badan ee da'a marka guga roobyaraan looga baqayo xilligii dhammaado. 2. Xalxal; barar.

2

kabrar²: f.g1 (-ray, -rtay) Nabar caalirid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-xay, -xday) Hilib iyo wixi lamida oo inuu suyaco looga baqayo dabayl u dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof ishiisa laga baqayo hanti yar siin si ishiisa looga badbaado.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh Hadal, kolka la doodayo la hormarsado, og waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqayo soo qaadkood lagu gudbo. Tusaale: Afeef hore lahaw ama adkaysi dambe yeelo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Dawo ku mudid jirka ayadoo la isticmaalayo irbad iyo siriingi, sida badan dawada looga baqayo in ay jajabiso aasidhka caloosha.

waa la naqliyay ✓

1

guulallow¹: m.l Welwel iyo cabsi ku dhasha qofka marka uu ka baqayo dhibaato ku soo fool leh.

2

guulallow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dhibaato ku soo fool leh awgeed welwel iyo cabsi dareemid. m.f.dh, guulalloobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan ceeb ka baqaynin ama xishood yar ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan ceeb ka baqayn ama xishood yar. la-mid: indha-adkaan.

waa la naqliyay ✓

/kriipi/ (adj) cabsi leh (laga baqayo).

waa la naqliyay ✓

/dhontilas/ (adj) baqdin-la'aan (aan ka baqayn).

waa la naqliyay ✓

1

(Baqalya-ha)

2

Gorgorka waaweyn jaad ka mid ah; (ama baqalyo iyo baqaye).

waa la naqliyay ✓

m.l.u Jaad ka mid ah haadda hilibcunka ah oo galleyrka u eg, lehna midab ciira ah lugahana u cas. la-mid: baqalyo, baqaye.

waa la naqliyay ✓

m. n. vulture

waa la naqliyay ✓

-baqalyaha / da: (n) vulture (vooljar) baqalyo, coomaadi

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah haadda duusha ee hilibka cunta, qofkii gacanta hilib ku sita ka dafta intay samada kaga timaaddo ama ka boobta. Baqalyaa baa hilibkii iga daftay. Dh: hufay, yili, dhufato, baqayo, dafo, balqayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: vulture

2

lx: baqalye

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-m

5

key: baqalye

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: baqalye.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baqalye.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baaqasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la filayey in uu dhaco ama uu yimaaddo oo waqtigii la sugayey dhici waayey ama ka dibdhaca. Dh: baaqasho, oolid.

waa la naqliyay ✓

(fal) baar ka dhig; ka dhig wax sare oo fiican. Dh: baaree.

waa la naqliyay ✓

(fal) gaadhsii dad badan; ogaysii ummadda oo dhan. Dh: baafin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geedmidhood aad u dheeraada oo dusha sarena ku yeesha caleemo balballaadhan iyo midho waaweyn oo dhexda iniinyo badan ku leh. Dh: manfafaay, canbefilfil.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg babaay.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) bac gelin ama ku duuduubid. Intaanad alaabta bacayn lacagta iska bixi.

2

bacayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof ama dad sas iyo cabsi ku ridid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah sagaarada ka weyn deeradana ka yar, midab dambas ah iyo dhego balballaaran leh, kuna nool meelaha biyaha badan; dhusaas.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah ugaadha oo dhego waaweyn oo balballaadhan leh. Bacayr baa bartan bahal ku cunay. Dh: bayrac.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bac ku ridis. Bacays la'aan alaabta ha soo rarina.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ceel weyn oo biyo badan. Dh: birqod. Li: goof, dhadhiin, galle, laas.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax nabad qaba ahaanta. Badqab baan Alle ku barinay. Dh: nabadqab, bedqab.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareeraha oo ka daata hareeraha weelka uu ku jiray, buuxdhaaf awgii ama dhaqdhaqaaq loo geystay awgii. Balqad baa caanihii dhammeeyey. Dh: walcad, daadad.

waa la naqliyay ✓

1

(Balqan-ka)

2

Xab jiidma oo laabta ka soo go'a oo afka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

m.l Xab jiidma oo laabta ka soo go'a oo afka ka yimaada marka la cadayo.

waa la naqliyay ✓

m.l Xab jiidma oo laabta ka soo go'a oo afka ka yimaada marka la cadayo.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): saliva, spit, phlegm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) phlegm (faleem).

2

-is balqami -yey say: (v) cleanse the mouth in the morning; especially brushing the back of tongue (taang

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhareer is jiidjiita o dhuunta iyo qanjidhada afka noolaha ka yimaadda marka uu duraysan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: saliva, spit, phlegm

2

lx: balqan

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-mass

5

key: balqan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bambo qaraxda ku tuur.

2

bambay: (fal) ceel, bam biyo kaga soo saar.

3

bambay: (fal) walax hawo ka buuxi adiga oo bam adeegsanaya.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

2

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel wax yaalleen ama ku awdnaayeen ka qaad ama ka gur si ay bannaanaato. Bannay afaafka oo daaha ka qaad. Dh: binnaay, bannee, fur. Li: xidh, awd, juf, ood.

2

bannay: (fal) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhig; wax mamnuuc ahaa sharciyee. Dawladdu waxay bannaysay ka ganacsiga qaadka. Dh: bannee.

3

bannay: (fal) weel wax ku jireen madhi oo faaruqi. Bannee dhiilka aan hasha godlan ku lisnee. Dh: bannee.

4

bannay: (fal) (u ~) wax lagugu soo ganay ama lagugu soo tuuray oo aad dhan uga booddid ama uga dhaqaaqdid. Dhagaxii la igu soo tuuray baan u banneeyey. Dh: bannee.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

waa la naqliyay ✓