Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Baqal-ka, Baqa-sha) Gammaanka jaad ka mid oo geenyada iyo dameerku iska dhalaan.

2

2. (Baqal-ka) Cagcagaarka la cuno mid ka mid ah; bagal.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] mule

waa la naqliyay ✓

-baqasha: (n) mule (miyuul). Ex: baqashu waa dhasha dameer lab ah iyo faras dhedig ah; the mule is offspring of a male donkey and a female horse

waa la naqliyay ✓

1

(I) Mulo, femmina;

2

(E) Female Mule

3

(S) BAGKAS (S. c. m.: Bagàs)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labka jaad gammaanka ka mid ah dameerka ka dheer faraskana ka gaaban oo xoog badan loona adeegsado gaadiid ahaan. baqal -sha: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah gammaanka dabjoog ah oo ay iska dhaleen geenyo iyo dameer ama faras iyo dameer oon tarmin. Baqali ma dhasho wax dhalana ma doonto. Baqal fardo ladaaqaday faras ayey ismoodaa, geenyo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: mule

3

lx: baqal

4

pd: (-ka ~ /sha Pl: buquul (/sha))

5

ps: n2-m, n1-f, n8-m

6

key: baqal

waa la naqliyay ✓

بَعْلِ، ابْنِ الْفَرَسِ مِنْ الْحِمَارِ

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqal-ka)

2

Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min; minan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min.

waa la naqliyay ✓

m. n. house, hut

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) house (hows); home

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhismo dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; dhisme aadanahu ku dhex noolyahay, gabbaad na uga ah dhaxanta, roobka iyo milicda. Aqal waa ka aakhiro. Dh: guri, hoy. daar, baro, min.

waa la naqliyay ✓

1

de: house, hut

2

lx: aqal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: aqal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baal-ka) a) Garbaha wixii duulaa ku duulaan midkood; baad, b) Xashi labo bog leh. c) Buunshe.

2

2. (Baa-sha) Doc; dhinac; gees.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wing, feather; leaf; page

2

baal [feminine] n., loc. side, edge

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. feather (feether) baal shimbireed 2. wing (wing) ~ garab 3. page (peeyj). Ex: baalka buugga; the page of the book

2

baal -baasha: (n) side (saaydh) ~ dhinac

waa la naqliyay ✓

1

Foglio

2

Sheet

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xummad badan oo dadka ku dhaca.

2

baal -ka: (magac, lab, keli) laan ka mid ah laamaha dhogorta leh ee baadka wixii duula. Baal gorayo ayuu Cali madaxa gashaday. Wa: baalal.

3

baal -ka: (magac, lab, keli) suqusha iyo saxarka ka soo hadha hadhuudhka marka la tumo ama la shuqlo. Baalka ka reeba hadhuudhka. Dh: buunshi, buushi, buunsha, weega.

4

baal -ka: (magac, lab, keli) waraaqaha kitaabku ka kooban yahay midkood. Baalka kitaabka ha qoynin Dh: xaashi. Wa: baalal.

5

baal -ka: (magac, lab, keli) tin ka mid ah kuwa ka baxa isha hareerteeda. Baal baa isha igaga dhacay.

6

baal -sha: (magac, lab, keli) goob dhinac kaa xigta. Waar ha i jiidhine, baal iga mar. Dh: dhinac, gees, fay, doc, barbar. Wa: baallo.

waa la naqliyay ✓

Baallaha qaydaha moolasha lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

جَنَاحٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Bagal-ka)

2

Cagcagaarka la cuno jaad ka mid ah oo leh caleemo balballaaran iyo buruq dhuuban oo dheer; (ama begel).

waa la naqliyay ✓

m.l Khudrad cagaar ah oo leh caleemo balballaaran iyo buruq dhuuban oo dheer oo la cuno. la-mid: baqal¹ (2), begel.

waa la naqliyay ✓

m.l Khudrad cagaar ah oo leh caleemo balballaaran iyo buruq dhuuban oo dheer oo la cuno. la-mid: baqal¹: (2), begel.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] root-vegetable species, radish

waa la naqliyay ✓

1

(Bagal) All.Som. Brassica sp. Umbelliferae.

2

S Brassica oleracea L. Umbelliferae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedcagaar ka mid ah noocyada la cuno; geed nagaadh caleemo balballaadhan leh oo laga sameeyo salaadka koosaarta cuntada laga dhigto oo badhi leh. Dh: begel.

waa la naqliyay ✓

1

a: begel

2

de: root-vegetable sp., radish

3

lx: bagal

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

key: bagal

waa la naqliyay ✓

1

(Bahal-ka)

2

Nafleyda dadka iyo duunyada cunta ama qaniinta ama si kale u disha; (dugaag, bahal-hoosaad; cayayaan...).

waa la naqliyay ✓

1

bahal¹: m.l (-llo /-lo, m.dh) 1. Nafleyda inta dadka iyo duunyada wax yeeleysa ama qaabkoodu cabsi geliya ee aan cayayaanka ahayn. 2. Wax. 3. B. ah: qof dilaa ah.

2

bahal²: m.dh 1. Wax dad dhiba. 2. Haweenay naxariis daran.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo /-lo, m.dh) 1. Nafleyda inta dadka iyo duunyada wax yeeleysa ama qaabkoodu cabsi geliya ee aan cayayaanka ahayn. 2. Wax. 3. B. ah: qof dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wild animal, beast; evil person

2

bahal m. n. whachamacallit, whats-it [when one does not know ~ cannot remember the right word.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. dangerous wild animal; beast (biist) 2. a person regarded as brutal, fierce, or vicious: savage (saa veeyj)

2

bahal: -ka: (n) an individual object; thing (thing) ~ wax. Ex: bahalkaas iisoo dhiib; give me that thing

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dugaagga dilaaga ah; dugaagga hilibka ku nool. Dh: dugaag, wuxuush. Wa: bahalo.

2

bahal -sha: (magac, dhedig, keli) dugaagga hilibka cuna kiisa dheddig ama bahalhoosaadka.

waa la naqliyay ✓

مُتوَحش

waa la naqliyay ✓

(Baccal) May, NFD, S Delonix baccal Chiov. Caesalbinaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cabsi qabid. Baqad baa ka muuqda boqorka beesha. Dh: baqdin.

2

baqad -ka: (magac, lab, keli) geeddi cabsi ku jirto guurid. Dh: cararid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqas-ka)

2

Hodantooyo; baraare; barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l Barwaaqo badan; baraare.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] prosperity, well being

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qiimo ridis. Dh: bakhas.

2

baqas-ka: (magac, lab, keli) wax tiro badan. Baqas adhiya boqolaalka geel, baarqab iyo goolal.

3

baqas -ka: (magac, lab, keli) nabad iyo nimcad ku naalood. Baqas baa lagu jiraa badiba reerkiiye. Dh: badhaadhe, baraare, barwaaqo, hodonti. baqasho -da: (magac, dhedig, keli) baxsashada iyo cararka cabsi darteed looga tago goob aad degganayd. Baqashada beesha waxa sababay basaas war beena u keenay. Dh: cararis.

waa la naqliyay ✓

1

de: prosperity, well being

2

lx: baqas

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

key: baqas

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, dhedig) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye.

waa la naqliyay ✓

1

(Basa-sha)

2

Geed nagaarka la beerto ka mid ah oo leh ur iyo dhadhan aad u lifaaqoon iyo bari (buruq) kankoonsan oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Khudrad ur silloon oo dhadhan kulul, caleemo dhuudhuuban oo dhaadheer iyo buruq kuusan leh oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Khudrad ur silloon oo dhadhan kulul, caleemo dhuudhuuban oo dhaadheer iyo buruq kuusan leh oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] onion

waa la naqliyay ✓

(Basal) All.Som. Allium ceba L. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(adj) pertaining to or situated near a base, esp. basal temperature used in family planning.

2

saldhig

waa la naqliyay ✓

-basasha: (n) onion (on yan)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) geedgaab ka mid ah khudaarta dheriga oo badhi dhuleed leh. Dhulka ayaa laga soo qodaa oo dheriga ayaa lagu daraa, ur kulul na way leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: onion

3

lx: basal

4

pd: (/sha)

5

ps: n0-f-col

6

key: basal

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Meel bannaan oo aan dhir sare lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Meel bannaan oo aan dhir sare lahayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhulka inta xigta badda ee bataaxa leh ee aad loo wadhan yahay marka loo dabbaaltago.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaqal-ka)

2

Daanka hoostiisa; (ama jiqil)

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Daanka dadka xaggiisa hoose. la-mid: jiqil.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Daanka dadka xaggiisa hoose. la-mid: jiqil.

waa la naqliyay ✓

m. n. area underneath the chin; angle of the jaw

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cheek (jiik); jaw (joo) ~ daan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daanka hoostiisa. Wa: jaqlaha.

waa la naqliyay ✓

1

a: jiqil

2

de: area underneath the chin; angle of the jaw

3

lx: jaqal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: jaqal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maqal-ka) a) Hawsha dheguhu qabtaan; kartida dheguhu wax ku dareemaan. b) Qoldhob yar oo wax lagu rito, badanaa lacagta; khaanad.

2

2. (Maqa-sha) Dhasha yaryar oo ariga.

waa la naqliyay ✓

1

maqal¹: m.l 1. Awood dheguhu wax ku dareemaan. 2. la-mid: maaqal (1) Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 3. Dixiri yaryar oo digada xoolaha ka dhasha; maqli.

2

maqal²: m.dh.u Ubadka ariga.

3

maqal³: f.g1 (-qlay, -qashay; -qli) Shanqar iyo wixi lamida dhegaha ku dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

maqal¹: m.l 1. Awood dheguhu wax ku dareemaan. 2. la-mid: maaqal (1) Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 3. Dixiri yaryar oo digada xoolaha ka dhasha; maqli.

2

maqal²: m.dh.u Ubadka ariga.

3

maqal³: f.g1 (-qlay, -qashay; -qli) Shanqar iyo wixi lamida dhegaha ku dareemid. m.f.dh, maqlid.

waa la naqliyay ✓

1

v. hear, listen to

2

maqal vl. n. hearing, auditory sense, faculty ~ power of hearing

3

maqal m. n. drawer (for money), cash register

4

maqal [feminine] n., [collective] young sheep and goats

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hearing (hiyiring)-, listening (lisining)-, sense of hearing ~ maqlid-da

2

maqal -ay / maqashay: (v) listen (li-sin); hear (hi-yar); heed (hiidh)-, pay attention ~ dhagayso

3

maqal -ka: (n) till (tiil); cash drawer; compartment for money

4

maqal -maqasha: (n) kids (kidhis); young animals, especially baby goats or sheep ~ waxaro, naylo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cod ama jabaq dhegaha u fur oo dhugo. Maqal waxan ku leeyahay. Dh: dhegeyso.

2

maqal: (fal) wax lagu yidhaahdo yeel oo siduu yahay u fuli. Magal waxa uu aabbahaa ku leeyahay oo waanadiisa yeel. Dh: oggolow, fuli, yeel. Li: did.

3

maqal -ka: (magac, lab, keli) awood ilaahay dhegaha geliyay oo ah in jabaqda dibadda ka socota ay dareento dabadeed u gudbiso maskaxda si loogu beddelo falcelis. Li: dhegala'aan.

4

maqal -ka: (magac, lab, keli) nooc dirxiga ka mid ah oo lagu xajiimoodo. Maqalka waa lagu caarooda. Dh: xajiimaale.

5

maqal -ka: (magac, lab, keli) khaanad la soo jiido oo uu miis leeyahay ama gidaar ku samaysa oo wax lagu gurto. Maqalka miiskaaga xidho kolkaad baxaysid. Dh: khaanad, makhal.

6

maqal -sha: (magacwadareed) dhasha yaryar ee adhiga. Magaleey warlaay ma laguu warramay

waa la naqliyay ✓

سمع

waa la naqliyay ✓

v. duplicate, copy

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax ka soo baxa geedaha marka uu roob fiicani ku da'o. Naqal soo gal ah ayaa todobaadkan jira.

waa la naqliyay ✓

1

a: naqil

2

de: duplicate, copy

3

lx: naqal

4

pd: (naqlay)

5

ps: v1=

6

key: naqal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gudaha markabka ama doonnida. Tagalka ayey biyo u galeen markabkii.

waa la naqliyay ✓

1

(Waqal-ka)

2

1. Daruur biyo la culus.

3

2. Roobka laftiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

waa la naqliyay ✓

m. n. rain-cloud; rain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) roobka laftiisa.

2

waqal-ka: (magac, lab, keli) daaruur inay da'do u dhaw oo biyo la cuslaatay. Waqal da'ay sidiisii miyaan idin waraabsiiyay. Dh: daruur, fad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daruur; roob

2

de: rain-cloud; rain

3

initial: w

4

lx: waqal

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: waqal

waa la naqliyay ✓

m.l.u la-mid: baqalye.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baqal¹.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qalab oogo fidsan, laba shaag wax lagu rarto, oo dameer, baqal iyo wixi lamida jiidaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Koore saarid (Faras, baqal).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shimbir ay gallayrka isku bah yihiin kana yara weyn oo waxaraha yar-yar cuna; baqalyo. 2. N. ah: dayax afar iyo tobnaad ah oo aad u iftiin badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Doonni baqalka ka yar oo hore u dhuuban gadaalna u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

1

shakaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Summad alif gudban ah oo xoolaha looga sunto addinka hore. 2. Xiridda faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig iyo wixi lamida looga xiro. 3. Celinta gacan jaban ama dhaawacan lagu celiyo xarig qoorta suran.

2

shakaal²: m.l (xisaab) Dhinaca ka soo horjeeda xagasha qumman ee saddex-xagal qumman. Saamiyada dhererka shakaalka iyo dhererrada dhinacyada kale waxa lagu adeegsadaa tirignoometerega si loo helo fansaarada saynka iyo koosaynka ee xaglaha.

3

shakaal³: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) 1. (f.g) Faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig uga xirid. 2. (f.mg) Xarig qoorta surid si gacan dhaawac ah loogu celiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qalab oogo fidsan, laba shaag wax lagu rarto, oo dameer, baqal iyo wixi lamida jiidaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Koore saarid (Faras, baqal). m.f.dh, koorayn.

waa la naqliyay ✓

1

shakaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Summad alif gudban ah oo xoolaha looga sunto addinka hore. 2. Xiridda faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig iyo wixi lamida looga xiro. 3. Celinta gacan jaban ama dhaawacan lagu celiyo xarig qoorta suran.

2

shakaal²: m.l (xisaab) Dhinaca ka soo horjeeda xagasha qumman ee saddex-xagal qumman. Saamiyada dhererka shakaalka iyo dhererrada dhinacyada kale waxa lagu adeegsadaa tirignoometerega si loo helo fansaarada saynka iyo koosaynka ee xaglaha. m.f.dh, shakaalid.

3

shakaal³: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) 1. (f.g) Faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig uga xirid. 2. (f.mg) Xarig qoorta surid si gacan dhaawac ah loogu celiyo. m.f.dh, shakaalid.

waa la naqliyay ✓

/myuul/ (n) baqal (faras iyo dameer iska-dhalay).

waa la naqliyay ✓

/valjar/ (n) baqalyo (coomaadi).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) vulture (vol jar) ~ baqalye, baqalyo

waa la naqliyay ✓