Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ay -tay: (v) collapse by releasing contained air or gas; deflate (difalayt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaag, neeftii ha kaa baxdo. Shaaggii wuu banjaray.

2

banjar: (fal) (ku ~) gerigo'an ku dhac; meel cidla ciirsila' ah ku go'doon; gerigo'an ku dhac.

3

banjar -ka: (magac, lab, keli) taayirka baabuurka markuu dalooshamo ee hawadu ka baxdo.

waa la naqliyay ✓

(fal) shaag, kubbad iyo waxii la mid ah neefta ka saar.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bender.

waa la naqliyay ✓

m. n. coastal city, port town

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) port city; port (port); harbor (haar ber) ~ furdo, dekad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) magaalo ama meel aan miyi ahayn. Dh: magaalo. Li: baadiye.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: coastal city, port town

3

lx: bandar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

see: bender

7

key: bandar

waa la naqliyay ✓

1

banmar¹: m.l 1. Cudur caaliriya candho neef markaa dhalay oo ka yimaadda nadaafaddarro. 2. la-mid: banmarid.

2

banmar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Candho neef markaa dhalay nadaafaddarro awgeed caalirid.

waa la naqliyay ✓

1

banmar¹: m.l Cudur caaliriya candho neef markaa dhalay oo ka yimaadda nadaafaddarro.

2

banmar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Candho neef markaa dhalay nadaafaddarro awgeed caalirid. m.f.dh, banmarid.

waa la naqliyay ✓

v. be contaminated by contact with an unclean person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caanayarayn ku dhacda candhada xoolaha kolka gacan aan nadiif ahayn lagu liso. Dh: balmar.

waa la naqliyay ✓

1

de: be contaminated by contact with an unclean person (said of an animal that has given birth, a girl's hair, etc.)

2

lx: banmar

3

pd: (banmaray)

4

ps: v1=intr

5

key: banmar

waa la naqliyay ✓

1

(Bantar-ka)

2

Neef joogsadey hilibki; aad u caatoobey.

waa la naqliyay ✓

1

bantar¹: m.l.kh 1. B. ah: fal aan qiimo lahayn, kibir ku jiro oo cidi ku kacdo. 2. B. ah: hilib aad caato u ah oo aan la cuni karin.

2

bantar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Fal aan qiimo lahayn oo kibir ku jiro ku kicid. 2. Hilib aad u caatoobid.

waa la naqliyay ✓

1

bantar¹: m.l.kh 1. B. ah: fal aan qiimo lahayn, kibir ku jiro oo cidi ku kacdo. 2. B. ah: hilib aad caato u ah oo aan la cuni karin.

2

bantar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Fal aan qiimo lahayn oo kibir ku jiro ku kicid. 2. Hilib aad u caatoobid. m.f.dh, bantarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thin ~ weak animal; very lean meat

2

bantar: v. be proud, haughty ~ presumptuous

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) not fleshy or fat livestock; lean (liin); thin (thiin) ~ caato. Ex: neef bantar ah; a lean animal [domestic animal]

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef caato ama wayd ah hilibkiisa oo aan macayn. Bantar beer mooyee baruur ma leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: janfar.

waa la naqliyay ✓

f. n. male sex gland

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) glans penis (galaans piines) ~ dhalfo, janfar

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) buuryada ama caarada hore ee xubinta taranka ee ragga. fanjeedi: (fal) meel fog aad; fogow.

waa la naqliyay ✓

1

de: male sex gland

2

lx: fanjar

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

see: janfar

6

key: fanjar

waa la naqliyay ✓

/ baloow awt/ (v) banjarid (taayir ama wax aariyo (hawo) ka baxdo halmar).

waa la naqliyay ✓

/flaat/ (adj) 1. siman, bagafsan (adj) 2. xalleefsan (adj) 3. banjar ah, shaag banjar ah (taayir) (adj) 4. qayaxan, iska-cad. e.g. She gave a flat refusal. (adj) 5. dabacsan, siiba codka muusiga (n) 6. guri-degaan, (adv) 7. go'an (aan saa'id iyo naaqus lahayn).

waa la naqliyay ✓

/hejhoog/ (n) xiddig-dhul (kuuleey-cali-banjar).

waa la naqliyay ✓

/pigmi/ pygmy;(n) xiddig-dhul (kuuleey cali banjar).

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) deflated (di faleey tidh) tire; flat (falaat). Ex: taayir banjar ha; a flat tire

waa la naqliyay ✓

-xiddig-dhusha: (n) hedgehog (heefhoog) ~ kuuleey-cali-banjar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir soo yara xoodan ama xalleefsan sida safeexadda ka se xooggan oo shaagagga baabuurta lagu banjariyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel baaxad-soore ah ku banjarid oo dhan loo baxo garan waayid.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof wax kala beddela oo wax isweydaariya. Badilaha u dhiib taayirka ha banjariyee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) banjarid ku dhacday, taayir naqaskii ka baxay.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax banjaray oo naqaskii ka dhammaaday ama ka baxay.

2

banjarsan: (tilmaame) cid go'doonsan oo gerigo'an ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) shaag iyo wax la mid ah oo banjarsan ahaan. Banjarsanaan baa shaagga ku ogaaye dabaday baa la buuxiyey.

2

banjarsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta qof ama dad lugo'ay oo danseegay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg banjarsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) «used u kordhin, dheeri siin.

2

burin -ta: (magac, dhedig, keli) ballan ama wacad baajintii, fulintiisa oo aad ka baaqsato. Xaajo burin iyo been iyo war baad, nagu banjariseene. Dh: buris.

3

burin -ta: (magac, dhedig, keli) dheri wax lagu bislaynayo, oo dab la saaray, kar awgii dureerihii ku jirey geesaha ka soo daadasho.

4

burin-ta: (magac, dhedig, keli) eryidda ama fiijin; baydadin ama bajin. Dh: buriyow, eryood.

5

burin -ta: (magac, dhedig, keli) gees isu badin, dhan isu buris. Waad isbaahisaye dhan isuburin samee.

6

burin -ta: (magac, dhedig, keli) weyso, soon, xaj iyo waxii la mid ah jebin. Burinta weysada waxyaabaha keena waxa ka mid ah hurdada.

7

burin-ta: (magac, dhedig, keli) xeer jirey baabi'in. Burinta xeerka baarlamaankaa horseeday. Dh: jebin.

8

burin-ta: (magac, dhedig, keli) xunbo soo saarid kar dartiis abur tufid. Burinta keldhiga ka ilaali shaahu yaano daadan. Dh: aburis.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhoobo mari; dhoobo ku talbiis. Dh dhoobee.

2

dhoobay -da: (magac, dhedig, keli) meel dhoobo badan oo kolka uu roob da'o mariddeeda lagu rafaado. Baabuurkii meel dhoobey ah ayuu ku banjaray. Dh: dhoobalay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qalab noocyo badan ah oo waxa culus dhulka lagaga fujiyo siiba baabuurta markay banjaraan. Dh: jeeg.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro jabka lafta. Lugtu waa galax oo way jaban tahay. Dh: balaw.

2

qalax-a: (magac, lab, keli) dhul dhagax ah oo commane ah. Meel galax ah ayuu baabuur nagula banjaray

3

qalax-da: (magac, dhedig, keli) qolfida ay rasaastu ka dhacdo. Meesha uu dagaal ka dhaco qalax ayaan laga waayayn. Dh: qolfi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef ka bixidda shaagga. Banjaridda shaagga wax ugu wacan musbaar muday.

2

banjarid -da: (magac, dhedig, keli) gerigo'an ku dhacid; meel cidla' ciirsila' ah ku go'doomid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) shaag iyo wax la mid ah, neefta ka saarid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) banjarinta shaagga.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) goobta shaagagga baabuurta lagu banjariyo. Banjarlaha gee shaagga oo soo buuxi.

2

banjarle-ha: (magac, lab, keli) qofka yaqaanna ee xirfadda u leh banjarinta shaagagga. Buraale waa banjarle heer sare ah.

waa la naqliyay ✓

(Banari) S Gloriosa superba L. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef markaa dhalay banmar ku ridid.

waa la naqliyay ✓

v. contaminate

waa la naqliyay ✓

(fal) neef gacan aan nadiif ahayn ku lis oo sababtaa ha u caanayareeyo. Dh: balmari.

waa la naqliyay ✓

1

de: contaminate

2

lx: banmari

3

pd: (banmariyey)

4

ps: v2a=tr

5

see: banmar

6

key: banmari

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hal caano yar. Baqjaar bidhe lagama buuxiyee balaan ubadka seexsho. Dh: magaan, badho, gabno. Li: haldoor, deeqa.

waa la naqliyay ✓

1

(Ajar-ka)

2

1. (-) Samafalka abaalgudkiisa xagga Ilaah laga helo.

3

2. Ajarid

waa la naqliyay ✓

1

ajar¹: m.l 1. la-mid: ajir, ajri. Abaalgud Eebbe siiyo qof camal wanaagsan sameeyey. 2. la-mid: ajarid.

2

ajar²: m.dh (-ro, m.dh) Khayaano; qayaano.

3

ajar³: f.g1 (-ray, -rtay) Cid si qarsoodi ah u dhibaatayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Abaalgud Eebbe siiyo qof camal wanaagsan sameeyey.Tusaale: Ajar badan ayaad ka helaysaa camalkaas.

waa la naqliyay ✓

1

v. deceive, mislead

2

ajar m. n. blessing, divine grace, reward from God

waa la naqliyay ✓

/ajaar/ (adj) albaab balagan ama in yar ka furan. e.g. She left the door ajar.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) mislead (misliid); lead into error of thought or action ~ ku khatalmid

2

ajar-ka: (n) a favor from God, in return for good deeds, God's blessing ~ xasanaad

waa la naqliyay ✓

/ajaar/ (adj) waabysyng, wal yer furung. The back door was ajar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhibaatee cid kale; cid kale lur gaadhsii. Waraabe, waa nin cid kaste oo la jaar ah ba ajara.

2

ajar-ka: (magac, lab, keli) abaalmarinta ay addoomadu xagga Rabbi ka helaan, markay gutaan waajibaadkii uu faray ama ay sameeyaan samafal iyo wax wanaagsan oo kale. Li: ciqaab.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baar-ka) a) Geedka madixiisa kore oo laamuhu ka baxaan. b) (geel) Timaha kuruska korkiisa ka baxa. c)* Meel lagu iibsho waxyaalaha la cabbo, badanaa taagnaan baa wax lagu cabbaa.

2

2. (Baar-ta) Geed jaadad badan ah oo dhulka kulul ka baxa: wuxuu leeyahay dhex dheer oo aan lamo lahayn, madaxana wuxuu ku lee yahay caleemo aad u waaweyn oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

1

baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-kaeriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.

2

baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.

3

baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: “Hilibkii wuu baarey”.

waa la naqliyay ✓

1

baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-ka-eriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.

2

baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.

3

baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: Hilibkii wuu baarey. m.f.dh, baarid.

waa la naqliyay ✓

1

v. examine, inspect, investigate, analyze; search

2

baar v. not sell out, be leftover

3

baar m. n. tip, peak, upper part of something

4

baar m. n., (mass n.): eyelashes; hair on the hump of a camel's back

5

baar m. n. bar, pub, night club

6

baar [feminine] n., [collective] palm tree species

waa la naqliyay ✓

Commelina sp. nov. 20

waa la naqliyay ✓

1

(Bar) C, S, 0g, NFD Hyphaene benadirensis Becc. Palmae.

2

S, NFD Hyphaene coriacea Gaertn. Palmae.

3

C,S Commelina albescens Hassk. Commelinaceae.

4

C Aneilema obbiadense Chiov. Commelinaceae.

5

C Commelina imberbis Hassk. Commelinaceae.

6

S Commelina benghalensis L. Commelinaceae.

7

S Commelina forskalaei Vahl. Commelinaceae.

8

S Commelina difusa Burm. F. Commelinaceae.

9

N Commelina boissierana C.B.Cl. Commelinaceae.

10

N Cyanotis somaliensis C.B.Cl. Commelinaceae.

11

S Albuca asclepiadea Chiov. Liliaceae.

12

May Ledobouria somaliensis (Bak). Liliaceae.

13

N Aloe abyssinica Lam. Liliaceae.

14

N Dipcadi filamentosum Medic. Liliaceae.

15

S Drimia paolii Chiov. Liliaceae.

16

S Gloriosa simplex L. Liliaceae.

17

N Crinum schimperi K.Schum. Amaryllidaceae.

18

May Scadoxus multiflorus (Martyn) Raf. Amaryllidaceae.

19

S Burnatia enneandra Micheli. Alismataceae.

20

N Craterostigma plantagineum Hochst. Scrophulariaceae.

21

S Dactyloctenium aegyptiacum (L) Willd. Gramineae.

22

N Juncus punctorius L.F. Juncaceae.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f tip, peak; lit: high caste. Syn: Baarre

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. mane (meyn); Ex: sida timaha ka baxa tunka faraska iyo libaaxa; such as the mane of the horse and the male lion. 2. eyelash (aay laash) isha baalkeed

2

baar -ka: (n) summit (sam mit); the highest point or part; the top fiinta, dusha

3

baar -ta: (n) palm (paam); Ex: geedka baarta; palm tree

4

baar -ka: (n) restaurant (res taroont), or nightclub (naayt-kalaab) ~ makhaayad

5

baar -ay/tay: (v) 1. check (jeek); search (seerji); seek (siik)~ raadi, baadh. 2. examine (ig zaamin); investigate (in-vesti-geeyt). Ex: arrintaan waxaa baaray booliska; this case was investigated by the police

6

baar -ay / tay: (v) become stale or spoiled; not fresh ~ baarixi noqday

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dahsoon ama aan la ogayn, doondoon. Dh: baadh.

2

baar: magac loo baxsho gabadh qurux iyo dhalaalba isku darsatay oo loogu magacdaray caleenta qoyan ama jilicsan ee geedka xilliga ay cusub tahay, waxa kale oo loo bixiyaa gabadh quruxdeeda uu dherer weheliyo.

3

baar -ka: (magac, lab, keli) curdinka sare ee geedka. Bardihii ku yiil isha Baydhabo, intuu gun iyo baar baxay, caleemuhu ballaadheen, baxarsaaf la moodyey. Dh: curub, laanyalax, yurub Li: jirrid.

4

baar -ka: (magac, lab, keli) geed caleen balballaadhan leh oo u dhalan eg yahay timirta. Waa geed dhala midho buurbuuran oo qoonne layiraahdo ay caruurta yaryar na cunaan. Dh: geedqoonne, geedbaar, bahaash.

5

baar -ka: (magac, lab, keli) maqaaxi yar oo buunka, khamrada iyo wixii la mid ah laga cabbo.

6

baar -ka: (magac, lab, keli) saynta iyo dhogorta ka baxda kuruska geela, ama faraska giirkiisa. Baarka ayaan ka jaray kuruskii awrka.

7

baar -ta: (magac, dhedig, keli) geedgaab xashaashuqa ka mid ah oo ka baxa carisyada caleentiisuna bal balaadhan tahay. Waa geed xilli roobaadka soo baxa oo inta caleentiisa la maleego laga dhaliyo dhaacaan madow oo boogaha lagu dhayo. Burdad ubaxa baar iyo uneexo, bagas ku fuuraaga.

waa la naqliyay ✓

هُدْبٍ، رَمْشِ، ذِرْوَةَ، ذُرْوَةَ

waa la naqliyay ✓

1

angar¹: m.l la-mid: angarid.

2

angar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Qof meel cidla ah uga tegid. 2. Qof dhibaato ku dhaafid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka tag; ka dhaqaaq.

2

angar-ka: (magac, lab, keli) ka tegis; ka dhaqaagis. angaran: (tilmaame) mid laga tegey ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cabbitaanka ama cunnada ugu horraysa ee ilmaha afka loo saaro. Angar xalaal ah ilmaha sii. Curadkayga timir ayaan angar uga dhigay.

waa la naqliyay ✓

name-m rays of light, lightest, bright, lustre

waa la naqliyay ✓

1

(fal) laf iyo waxii la mid ah dillaac u yeel. Goortay wanaaggii bacreen bagac ka siin waayey. Dh: dillaaci, qarradhi.

2

bacar -ka: (magac, lab, keli) laf iyo wixii la mid ah falliidhid ama dillaacin.

waa la naqliyay ✓

1

(Badar-ka)

2

Iniinaha la beerto oo la cuno oo dhan (sarreen, galley, meseggo).

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah dalagga la beerto oo leh iniino la cuno, lana keydin karo, sida: galleyda, masaggada, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah dalagga la beerto oo leh iniino la cuno, lana keydin karo, sida: galleyda, masaggada, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] grain; cereal crops

waa la naqliyay ✓

name-m full moon

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midhaha la quuto oo dhan sida sarreenka, qamadiga, hadhuudhka, galleyda iyo wixii la mid ah. Badarkiyo galleydii ayaa laga tuuray baalkoo, beeluhu gu' weeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: grain; cereal crops

2

lx: badar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: badar

waa la naqliyay ✓

حَبٌ

waa la naqliyay ✓

m. n. budget

waa la naqliyay ✓

ka: (n) budget (ba jet) ~ miisaaniyad, badhjad

waa la naqliyay ✓

1

de: budget

2

lx: bajad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

syn: miisaaniyad ~ miisaamiyad {Eng}

6

key: bajad

waa la naqliyay ✓

name-m young camel, reliable, first born

waa la naqliyay ✓

s.f. - bangi.

waa la naqliyay ✓

s.f. - burcad; koox muusika.

waa la naqliyay ✓

m.l Geedgaab iniinahiisa lagu sakhraamo oo leh caleemo balballaaran iyo miro kulkulucsan, waaweyn oo dusha qodxo jiljilicsan ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geedgaab iniinahiisa lagu sakhraamo oo leh caleemo balballaaran iyo miro kulkulucsan, waaweyn oo dusha qodxo jiljilicsan ku leh.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg balambaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Barar-ka)

2

Oogada, oo cudur ama nabar ku dhacay darteed la buurata; kabrar; fuur.

waa la naqliyay ✓

1

barar¹: m.l Buurashada meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurato.

2

barar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurasho.

waa la naqliyay ✓

1

barar¹: m.l Buurashada meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurato.

2

barar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurasho. m.f.dh, bararid.

waa la naqliyay ✓

1

v. swell (up)

2

barar: vl. n. swelling

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the condition of being swollen; swell (isweel); bulge (boolji); distension (dis-teen-shin)

2

barar: -ay/tay: (v) become sv ollen (iswoolen)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel jidhka ah, soo kuusan nabar ama xanuun awgii. Boogtii way barartay.

2

barar -ka: (magac, lab, keli) jidhka noolaha oo xanuun ama nabar soo gaadhay dartiis la soo fooca, la soo kuusma, dhiigga oo guntama, meel isugu taga. Barar ciyil maha.

waa la naqliyay ✓

ورم

waa la naqliyay ✓

1

(Basar-ka)

2

1. Sansaanka qofku ku dhaqmo; falaad; falfal; baxaalli.

3

2. Tab; hab; qaab; hannaan.

waa la naqliyay ✓

1

basar¹: m.l 1. Hab iyo hannaan qof bulsho uu la noolyahay ula dhaqmo. 2. Tab iyo xeelad qof adeegsado si uu arrin ugu xalliyo. 3. la-mid: basrid.

2

basar²: f.g1 (-sray, -sartay; -sri) Wax si tab iyo xeelad leh u xallin.

waa la naqliyay ✓