bando
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bando
s.m. - faafin dawladeed oo qoraal ah; naado.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baando
-baandada: (n) 1. gang (gaang). 2. group (guruup) ~ koox
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baando
-da: (magac, dhedig, keli) koox askar ah oo loo diray meel shaqaaqo jirto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bandoo
m.l la-mid: bandow.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bandoo
-da: (magac, dhedig, keli) xaalad amnixumo ba awgeed, dhaqdhaqaaqa dadka iyo gaadiidka la joojiyo saacado go'an. Dh: xayiraad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bandow
m.l Amar dowladeed oo ku xukumayo dad magaalo deggan inaanay isu socon waqti go'an nabadgalyo awgeed. la-mid: bandoo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bandow
m.l Amar dowladeed oo ku xukumayo dad magaalo deggan inaanay isu socon waqti go'an nabadgalyo awgeed. la-mid: bandoo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bandow
m. n. curfew (government order); martial law
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bandow
-ga: (n) curfew (ker fiyuu)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bandow
de: curfew (govern-ment order); martial law (e.g., no school, work ~ business; people must stay in their homes) {Hindi}
lx: bandow
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: bandow
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bado
f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bado
f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bado
v. increase, multiply
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bado
(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bado
de: increase, multiply
lx: bado
pd: (batay)
ps: v3b=
xe: May his camels be plentiful!
xv: Geeliisu ha bato!
key: bado
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Band
Liid
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
band
/baandh/bands, banding, banded; (n) 1. duub (shay jilicsan oo wax layskula gabto). e.g. a hat band (n) 2. koox muustiko ama urur. e.g. The band played music.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
band
/baand/ (n) 1. duub, biid (shey meydhy haang eh oo wal lyky wereejiyaw). Tennis players often wear wrist bands. 2. duul, urur (dad wal isly suubiyaaw).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
band
n., (a tie) boqor, -ki; belly band for camels or other animals, hayn or cayn, -ti; for horses, wegered, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bano
m.dh 1. Dhaxan badan. 2. B. ah: meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bano
m.dh 1. Dhaxan badan. 2. B. ah: meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
banco
s.m. miis (dugsiyeed).
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
banda
s.f. - burcad; koox muusika.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bande
bande, n.f. - Koox; Urur samaysan; Duub.
bande de gens - shirkad ama urur haween ah; Raxanshimbiro ah.
bande troupeau - xayn; koox ciidan ah.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bandy
/daandhi/bandies, bandying, bandied; (v) 1. hadal isku tuur tuurid.(v) 2. hadal lugu soo celceliyo. e.g. I do not want to bandy words with him.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bandy
n., tukubay, -ihi.
bandy, a., qallooc.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
banoo
f.mg3 (-ooday, -ootay) Candho neef markaa dhalay nadaafaddarro awgeed caalirid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bardo
-da: (magac, dhedig, keli) ul baldhaban oo madaxa ka xooodan oo gaar u ah kaxaynta geela. Bardo geel baa lagu kaxeeyaa.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bawdo
f. n. thigh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bawdo
-da: (magac, dhedig, keli) lawga iyo misigta inta udhaxaysa, ee hilibka badan leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bawdo
de: thigh
lx: bawdo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: bawdo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baxdo
-da: (magac, dhedig, keli) markay cadceeddu soo baxdo. Baxdo iyo dhacdo maan fadhiisay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cando
-da: (magac, dhedig, keli) qof maan gaaban oo aan caqli badan lahayn. Dh: coon. Li: fariid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fando
-da: (magac, dhedig, keli) cudur jidhka ku dhaca oo finan dheecaan leh yeesha jidhkuna googo'o. Dh: fanto.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hando
(fal) «u ~» doono; weydiiso; u hanqaltaag.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
curfew
/keerfiyuu/ (n) bandow.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Curfew
Bandow, Kalaxir
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
coprifuoco
s.m. - bandow.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afhaye
-ha: (magac, lab, keli) qofka dad afaf kala duwan ku hadlaya, u kala afceliya. Dh: afhayeen, turjumaan, turjubaan.
afhaye-ha: (magac, lab, keli) qofka u hadla magaca dawlad, shirkad, hey'ad ama qof kale oo martabo leh. Afhayaha madaxtooyada ayaa soo saaray bayaan bandoodii lagu qaaday. Dh: afhayeen.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
couvre-feu
couvre-feu, n.m. - Bandoo.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
abandon
/abandhan/abandoning, abandoned; (v) ka tegid aan soo nogod lahayn ama in muddo dheer ah. e.g. You should not abandon your studies.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
abandon
/abandan/ (v) ku tabow, gooyow. She abandoned her car in the snow.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
abandon
v.tr., daa, iska daa, nac; abandon all, wax kasta ka kaalay; do you abandon me? ma i nacaysaa?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baandho
m.dh Isku qasidda ranka iyo biigga turubka. la-mid: baandhayn.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baandho
-baandhada: (n) shuffling; mixing together
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baandho
-da: (magac, dhedig, keli) turubka is dhexgelintiisa si haadadku isugu dhafmaan.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bandito
s.m. burcad.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
brandon
brandon, n.m. - marka caws ama qori la shido si wax loogu ifiyo
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Asando
Plantation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baadho
(fal) wax kaa qarsoon doondoono; wax kaa dahsoon raadso. Buugga aad raadinayso ka baadho maktabadda.
baadho: (fal) gelgelin ku galgalo; isrogrog adiga oo dhinacyada kolba mid u jiifsanaya. Awrkii dhaanka laga furay gelgelintuu baadhanayaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baanso
baanso¹: m.dh Geed leh laamo dhaadheer oo xubno leh oo sida dhuumihii dhexda ka daloola, waxaana loo isticmaalaa dhismaha, samaynta dambiilaha qaarkood, iyo wixi lamida; qaysaraan.
baanso²: f.mg3 (-saday, -satay) Qof buka ama dhaawac ah baan siisasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baanso
baanso¹: m.dh Geed leh laamo dhaadheer oo xubno leh oo sida dhuumihii dhexda ka daloola, waxaana loo isticmaalaa dhismaha, samaynta dambiilaha qaarkood, iyo wixi lamida; qaysaraan.
baanso²: f.mg3 (-saday, -satay) Qof buka ama dhaawac ah baansiisasho. m.f.dh, baansasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baanso
v. regain strength ~ be invigorated by food that is especially nourishing (of a convalescent)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baanso
(fal) qof xidhiidh inniga dhexeeyo oo wax qaba adu iskaa iskaga baano oo daawayso. Dh: daawayso, dabiibo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baanso
de: regain strength ~ be invigorated by food that is especially nourishing (of a convalescent)
lx: baanso
nt: baansad (ka) [vn-m], baansasho (/da) [vn-f], baansi (ga) [vn-m]
pd: (baansaday)
ps: v3a=
key: baanso
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BAANYO
(Bagno) May, S Bleparispermum fruticosum Klatt. Compositae.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
banano
s.m. - geed moos.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bandar
m.l la-mid: bender.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bandar
m. n. coastal city, port town
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bandar
-ka: (n) port city; port (port); harbor (haar ber) ~ furdo, dekad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bandar
-ka: (magac, lab, keli) magaalo ama meel aan miyi ahayn. Dh: magaalo. Li: baadiye.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bandar
bw: Arabic
de: coastal city, port town
lx: bandar
pd: (-ka)
ps: n2-m
see: bender
key: bandar
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bander
bander, v. - lagu duubo faashad
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bandit
/baandhit/bandits; (n) burcad hubaysan (dadka xoog wax ku dhaca)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bandit
/baandit/ (n) shufty, tuug.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bandit
bandit, n.m. - Budhcad dadka xoog wax ku dhaca; qof ka mid ah dad budhcad ah.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bandit
n., (highwayman) daalin, -ki, daalin bilad, -ki, saruq, -i.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Bankok
pr. n., loc. Bangkok (Thailand)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Bankok
de: Bangkok (Thailand)
lx: Bankok
ps: n0-loc
key: Bankok
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
banood
m.f.l eeg banoo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baxdow
(Baxdow-ga)
Faras dheerayn caan ku noqday; aan fardaha la mid ahayn ee ka baxsan ama ka soo dhex baxay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baxdow
m.l Faras aad u dheereya oo aan fardaha la mid ahayn ee ka baxsan. la-mid: baxdoy.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baxdow
m. n. fast horse; horse of excellent quality
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baxdow
-ga: (magac, lab, keli) faras caan ku noqday orod oo aan fardaha la siinnayn. Xiinfiniin baxdow buu ahaa fardo ka sarreeya. Li: magaan.
baxdow -ga: (magac, lab, keli) neef dibadgaloobay oo orodka dheereeya. Banankaan ordaa sidii baxdow bahal ka rooraaye.
baxdow -ga: (magac, lab, keli) qof dhallinyarada ka soo baxa oo ka dhex muuqda. Baxdow Wiilwaal baa ahaa waran waabin kari waayey.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baxdow
a: baxdoy (ga) [n7-m]
de: fast horse; horse of excellent quality
lx: baxdow
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: baxdow
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baxdoy
m.l la-mid: baxdow.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baydho
(fal) dhankaad u socotay ma ahee dhinac kale u kac. Bidix u baydho markaad balanbaalka ku baxdid. Dh: weeco, leexo.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bianco
agg. - cad, caddaan.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
branco
s.m. raxan, horin, koox.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
branda
s.f. - brando, sariirta laalaabanta.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
brandy
brandy, n.m. - barandi (konyaak); nooc khamri
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
brandy
n., khamri, barandi, -gi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
buundo
m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhisme laga dul dhiso webi iyo wixi lamida oo lagaga gudbo. 2. Dhibic, darajo. la-mid: buunto.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
buundo
m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhisme laga dul dhiso webi iyo wixi lamida oo lagaga gudbo. 2. Dhibic, darajo. la-mid: buunto.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
buundo
f. n. bridge
buundo [feminine] n. dot, point, mark; marking, score
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
buundo
-buundada: (n) [Pl. buundooyin-ka] bridge (biriij); overpass (oowvar paas); fly-over (falaayoowva)
buundo: -buundada: (n) [Plural buundooyin-ka] grade (gareeydh); mark (maark); score (iskoor) ~ darajada imtixaan, dhibco
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
buundo
-da: (magac, dhedig, keli) dhis adag oo webi, tog iyo waxii la mid ah laga dul dhisay, biyuhu hoosteeda ka dusaan oo noolaha iyo gaadiidku ku tallaabaan. Buundada ciyaartee, Beledwey ku taallee, biyo luluto guudkood, badhtankeeda sow maahayn. Dh: kaabad, biriish.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Candho
(Candha-da)
(geel; lo' kd.) xubin ballaaran oo laallaadda oo qurxub weyn iyo labo iyo ka badan oo naas, ka kooban.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
candho
m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta caanahu galaan ee xayawaanka dheddig.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
candho
m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta caanahu galaan ee xayawaanka dheddig.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
candho
f. n. udder
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
candho
-candhada: (n) udder (adhar) ~ candhada xoolaha
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
candho
-da: (magac, dhedig, keli) eeg cadho.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
candho
cf: dhays
de: udder
lx: candho
pd: (/da)
ps: n6-f
key: candho
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
candor
/kaandhar/ (ame)/candour (bre) (n) run u hadal (saraaxo).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mandoo
-ga: (magac, lab, keli) geed aan geed qodxeed ahayn laamihiisana laga sameeyo saabka haamaha yar yar. Mandoo baan haanta ka saabiyey
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qandho
(Qandha-da)
1. Fayoobi la'aan, xanuun ama cudurrada qaarkood lagu yaqaan, oo qofka kulayl iyo gariiriso qabtaan; xummad.
2. Bugto; jirro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qandho
qandho¹: m.dh 1. Xummad. 2. Jirro. 3. Duumo.
qandho²: m.dh (daawo) Kulka jirka oo ka saramara kulka caadiga ah ee jirka: haddii afka laga cabbiro waxa weeye: 98,6° F oo u dhiganta 37° C. Haddii futada laga cabbirana waxa weeye = 99° F oo dhiganta = 37°C.
qandho³: f.mg3 (-oday, -otay) Cid jirro ku dhicid. la-mid: qandhoo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
qandho
qandho¹: m.dh 1. Xummad. 2. Jirro. 3. Duumo.
qandho²: m.dh (daaw.) Kulka jirka oo ka saramara kulka caadiga ah ee jirka: haddii afka laga cabbiro waxa weeye: 98,6° F oo u dhiganta 37° C. Haddii futada laga cabbirana waxa weeye = 99° F oo dhiganta = 37° C. m.f.dh, qandhasho.
qandho³: f.mg3 (-oday, -otay) Cid jirro ku dhicid. la-mid: qandhoo. m.f.dh, qandhood.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qandho
f. n. fever, temperature; illness, malady, indisposition