banbaanis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg abbaanin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid si naxariis iyo xushmad leh u kaalmeyn. 2. Iska b.: cid, wax ay dhibsaneyso is ka ilaalin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid si naxariis iyo xushmad leh u kaalmeyn. 2. Iska b.: cid, wax ay dhibsaneyso is ka ilaalin. m.f.dh, bambaanin.

v. help ~ aid; treat someone well

yey say: (v) help someone to recover ~ baxnaani

(fal) garab joogso oo hoo iyo hadalba ku taageer. Ninku maantuu garab u baahan yahaye bambaani. Dh: taageer.

de: help ~ aid; treat s.o. well

lx: bambaani

pd: (bambaaniyey)

ps: v2a=tr

key: bambaani

-ha: (magac, lab, keli) eeg bam.

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: bambaano.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl gaar ah u go'id ama bannaan u soo bixid. Dh: banbixid.

f. n., [collective] openness, emptiness; freedom

-da: (n) emptiness (emp ti nes); the state of being empty

de: openness, emptiness; [fig.] freedom

lx: bannaani

pd: (-da)

ps: n0-f-col

key: bannaani

-ka: (magac, lab, keli) garabsiinta iyo u hiilinta qof aad saaxiibbo tihiin. Dh: hiilis.

-ta: (magac, dhedig, keli) diyaarinta qoosh inta la xasho loo diyaariyo inuu faxo oo la dubto.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qanaanin.

m.l la-mid: badbaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhimasho ama dhibaato kale ka samatabixis. Doonni ayaa loo diray badbaadista dad ay doonni la rogmatay. Dh: samatabixis.

m.f.dh eeg bambaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhawrid oo si taxadir leh u maarayn; aayar u wadid oo turunturrada iyo carqaladaha ka ilaalin. Xaajadu hadday bambaanin weydo way badhqataa. Dh: banbaanin.

bambaanin -ta: (magac, dhedig, keli) garab joogsasho oo hoo iyo hadalba ku taageerid. Ninku maanta ayuu bambaanin u baahan yahaye garab joogsada. Dh: taageerid.

m.dh la-mid: barbaarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqod. Dh: hanaqaadis, koris.

(Baxnaanis-ka)

Eegid iyo dhursugid, wax la tijaabinayo sida waxbarashada ardada, bedertanka fardaha, dadka buka waabjiifintooda, la tacaaliddooda, hayntooda; baxnaanin. Tijaabo; Imtixaan.

m.l la-mid: baxnaanin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baxnaanin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hannaanin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qabbaanid.

(Xanbaaris-ta)

Xanbaarid.

butterfly

-ta: (n) butterfly (bater falaay) ~ babbisjinni

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg balambaalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baaqbaaqid.

m.l la-mid: banaanadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg banaanadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) barbararitaan yeelasho. Barbararista boogta biyahaa ugu wacan.

-ka: (magac, lab, keli) caano la gadhoodhinayo dhanaanayn.

m.l (-yiin, m.dh) Qof naftiisa keliya wax la raba.

m.l (-yiin, m.dh) Qof naftiisa keliya wax la raba.

m. n. (adj.): selfish ~ egocentric person; subversive

-ga: (n) self-centered person; selfish preson ~danayste

-ga: (magac, lab, keli) qofka ay naftiisu cajabiso oo wax walba la jecel.

anaani -ga: (magac, lab, keli) qof lab oo mar walba naftiisa oo keli ah wax la doona.

bw: Arabic

de: selfish ~ egocentric person; [atr.] subversive

lx: anaani

pd: (-ga Pl: anaaniyiin (ta))

ps: n8-m

key: anaani

m.dh la-mid: baanid.

vl. n. solemn talk, speech, eulogy

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale la dacwin. Baanis waagii beryaba beerku nagu caddaa.

de: solemn talk, speech, eulogy

lx: baanis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: baanis

خارج

-ga: (magac, lab, keli) xayawaanka duurgale ah ee aan dadka u soo dhawaan. Fardo banani ah fuulmo kala tage. Dh: dibadgalow, banjoog, duurjoog. Li: dabjoog, docjoog.

(Banban-ka)

Hubka lagu dagaallamo mid ka mid ah; lugaa loo mudaa kolkiibana, xabbado aad u badan baa ka dhaca; boobe (ama bamban).

m. n. machine gun

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah hubka darandoorri u dhacaa oo leh labo addin oo xagga hore kaga yaalla oo loo fidiyo marka la ridayo iyo kadhoodhad u qaadda rasaas silsilad ku taxan oo badan. Dh: gidhligaag.

de: machine gun

lx: banban

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: banban

m.dh la-mid: Abaabid; ababid. la-mid: ababis.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ama ilmo dhowaandhalad ah, sida wax loo cuno baris.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg abaadid. abaaditaan -ka: (magac, lab, keli) waaritaan ama raagid. Dh: abaadid.

m.l la-mid: abaahiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhoodidda awrka ee hasha uu u tego.

(fal) cid kale hoggaami oo hormuud u noqo.

-da: (magac, dhedig, keli) si digtooni iyo ilaashiinyo ku jiraan u dhawrid; degganaansho iyo qun yar u wadid. Babaano ku wad baabuurka.

babaano -da: (magac, dhedig, keli) waxtar siin iyo garabjoogsi. Babaano nin baahan baa garane, Eebboow noo gargaar. Dh: taageero, garabgal.

babaano -da: (magac, dhedig, keli) qalabka lagu dagaallamo oo qarxa. Waxa uu leeyahay qaabab iyo awoodo kala duwan. Dh: bam, bambaano.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg babcanaan.

(Banari) S Gloriosa superba L. Liliaceae.

(Banaaxi-ga)

Cida lo'da siiba kolkay dararto oo ay barwaaqaysan tahay.

banaaxi¹: m.l la-mid: banaaxiyid.

banaaxi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Lo' barwaaqo joogto ciyid. la-mid: bunaaxi², bunnaahi².

vl. n. mooing (of cows)

(fal) lo', ci'da dheregga iyo barwaaqada astaanta u ah, samee.

banaaxi -ga: (magac, lab, keli) cida lo'da siiba markay barwaaqaysan tahay. Haddaan Bayaxow ka buundhabo, bunnaaxisay baarta Hiiraan. Waxaan meel dhaw ka maqlayaa banaaxigii lo'da. Dh: bunaaxi, dunaaxi, bunnaaxin.

de: mooing (of cows)

lx: banaaxi

pd: (-ga)

ps: vn-m

key: banaaxi

(Bannaan-ka)

Meel aan geedo iyo dhis midna lahayn; dhul siman oo aan geedo iyo buuro iyo boholo midna lahayn; ban.

bannaan¹: m.l 1. Dhul siman oo aan geedo iyo buuro lahayn; ban. 2. Meel xadeysan dhulka dibadda ka ah.

bannaan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Meel siman oo aan geedo lahayn ahaansho; meel aan wax oollin ahaansho. 2. Wax sharciga waafaqsan ahaansho.

bannaan¹: m.l 1. Dhul siman oo aan geedo iyo buuro lahayn; ban. 2. Meel xadeysan dhulka dibadda ka ah.

bannaan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Meel siman oo aan geedo lahayn ahaansho; meel aan wax oollin ahaansho. 2. Wax sharciga waafaqsan ahaansho. m.f.dh, bannaanaan.

Plain

m. n. clearing, plain, field; out of doors, outside

bannaan: [adjective] empty, cleared, vacant, unoccupied; free; licit, lawful

-ka: (n) 1. plain (paleeyn); free from obstructions; open; clear: 2. out (aawt); away from a usual place dibad. Ex: Cali bannaankuu jiraa; Ali has stepped out

bannaan: -ah: (adj) holding or containing nothing; empty (emti); vacant (veekent) Ex: musqushu ma bannaan tahay? is the washroom vacant? -Syn: blank, void, vacuous, bare, barren

bannaan: -aa / ayd: (adj) allowed by law; lawful (loo 'ful) ~ mubaax. Ex: ma ii bannaan tahay inaan sameeyo? am I allowed to do it?

(tilmaame) meel furan sida albaab, waddo iyo waxii la mid ah. Afaafka aqalku wuu bannaanyahay. Dh: furan. Li: xidhan, qufulan. bannaan: (tilmaame) wax qaanuun ahaan la samayn karo; wax sharci ahaan sax ah in lagu camalfalo. Sinadu ma bannaana. Dh: mubaax. Li: mamnuuc, xaaraan.

bannaan -ka: (magac, lab, keli) meel aan geedo iyo buuro lahayn. Bannaankiisa mare maradiisa xanan ma qabsado. Dh: binnaangi, xaaxi. bannaanaan -ta: (magac, dhedig, keli) furnaan oo meel la gali karo ama laga bixi karo ahaan. Irridda bannaanaan ayaan ku ogaa. Dh: bannaanaansho bannaanaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sharcigu oggolyahay ahaan. Bannaanaanta sigaarka moromo ayaa ka taagan.

(Basbaas-ka)

Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

m. n. chili pepper, hot pepper

(Basbas) All.Som. Capiscum annum L. Solanaceae.

-ka: (n) hot pepper (hot pepar); chili (ji-li). Ex: cunto basbaas leh; a peppered food

-ka: (magac, lab, keli) khudradda jaad ka mid ah oo cuntada lagu darsado, dhadhan iyo hah kulul bay leedahay. Barbarida iyo basbaaskaa afka ku guduudiyey. Dh: baribari.

a: bisbaas

de: chili pepper, hot pepper

lx: basbaas

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: basbaas

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid. m.f.dh, bayaanin.

v. clarify, define, make explicit, explain; state something

-yey say: (v) make clear or easier to understand; clarify (kalaara faay); elucidate (i-luu si dheey) ~ faahfaahi, caddee, jilci

(fal) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheeg. Dadka hadalka u bayaani. Dh: bayaami, qeex.

de: clarify, define, make explicit, explain; state s.t.

lx: bayaani

pd: (bayaaniyey)

ps: v2a=tr

key: bayaani

-ka: (magac, lab, keli) eeg cananaas.

(Danaani-ga)

1. Yeer weyn oo culus oo guuxda sida tan ka yeerta madfaca la ridey.

2. Cida dameeraha.

danaani: f.mg2 (-iyay, -isay) U d.: dad si danaana ah gacan ku siin.

dąnaani¹: m.l 1. Soo noqoshada dhawaaqa marka uu ku dhaco qararka darbiyada iyo wixi lamida. 2. Buuq ama bulaan ka soo baxa dad badan ama xoolo iyo wixi lamida. 3. Cida dameeraha; durruqaan. la-mid: dannaanni¹.

dąnaani²: f.mg1 (-nyay, -niday; -nyi) Qar, derbi iyo wixi lamida dhawaaq soo celin. la-mid: dannaanni².

danaani: f.mg2 (-iyay, -isay) U d.: dad si danaana ah gacan ku siin. m.f.dh, danaanin.

dąnaani: m.l 1. Soo noqoshada dhawaaqa marka uu ku dhaco qararka darbiyada iyo wixi lamida. 2. Buuq ama bulaan ka soo baxa dad badan ama xoolo iyo wixi lamida. 3. Cida dameeraha; durruqaan. la-mid: dannaanni.

m. n. braying (of a donkey), neighing (of a horse)

danaani m. n. large container

(fal) dad ama qof oo is haya midkood la jir. Dh: hiili.

danaani: (tilmaame) qof cidda uu garanayo ugu hiiliya gar iyo gardarro labadaba.

-ga: (n) company (kam pani); firm (firm); enterprise (en tar paraays)~kambani, shirkad

f.mg2 (-iyay, -isay) Dabo kor u taagid (xoolo).

v. lift the tail while running (of a horse, cattle, etc.)

(fal) dabada taag adoo xoog u ordaya sacyahaw qanaani.