banaaxin

-ta: (magac, dhedig, keli) si digtooni ku jirto u dhawrid; si taxaddar leh u wadid, Banbaaninta ubadkiyo boqollaal qorshaan wataa kharash bixintoode. Dh: ilaalin.

banbaanin-ta: (magac, dhedig, keli) hiil iyo hoo ba siin; waxtar ku biirin iyo garab joogsi. Banbaanin bahday way iga heshaa markay tahay berisamaadkiiye. Dh: taageerid, garabgelid.

(Baxnaanin-ta)

Baxnaanis.

m.f.dh eeg baxnaani. la-mid: baxnaanis, baxnaano.

-ta: (n) rehabilitation (ri ha bili teeyshin)

-ta: (magac, dhedig, keli) cid bugta dhaqaalayn oo ka dhursugid.

خارج

(Naaxin-ta)

Wax naaxay ka dhigid; cayilin; shishlayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax shilis ka dhigid. Naaxinta xooluhu way wanaagsan tahay. Dh: shishlayn, cayilin.

m.dh (qaanuun) Ansixin heshiis qoraal ah ama dukumenti oo la siinayo caddeyn saxiixid ah, oo aad sameysay mid rasmi ah.

m.dh (qaan.) Ansixin heshiis qoraal ah ama dukumenti oo la siinayo caddeyn saxiixid ah, oo aad sameysay mid rasmi ah.

-ta: (n) ratification (raatifikeeyshiri) ~ aqbalaad

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la qabtay oo camal wanaagsan ah, oggolaanshaheega iyo aqbalaaddeeda.

(Banari) S Gloriosa superba L. Liliaceae.

m.dh Cida ay lo'du sameyso kolkay barwaaqo joogto. la-mid: bunaaxo, bunnaaho.

-da: (magac, dhedig, keli) ci'da lo'da kolka ay dheregto. Dibi barwaaqo joogaa banaaxo ma daayo. Dh: bunnaaxo, banaaxi.

bunaaxi¹: m.l la-mid: banaaxiyid.

bunaaxi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) la-mid: banaaxi².

(fal) neef lo' ah, ci dheer samee oo aad u ci. Dibiga bunaaxinaya Khayro badan baa leh.

bunaaxi -ga: (magac, lab, keli) lo'da cideeda barwaaqada. Baqar lo' ah banaaxiga gu'gii baydi iyo raaxo.

m.l la-mid: bahaahin.

-ka: (magac, lab, keli) xayawaanka waaweyn een dhibaatada lahayn dadkana aan cunin sida xoolaha, ugaadha iyo wixii la mid ah. Bahaa'inka harraadan biyo siiya. Dh: bahaayin, nimcooley, mayeedhaan.

bahaa'in: (tilmaame) qof aan garaad badan lahayn; qof caqligaab ah. Odayga Buux waa bahaa'in aan caano iyo biyo kala garanaynin. Dh: doqon, nacas, caran, xoolo, macaac, neef.

m.l 1. (u) Xoolo la dhaqdo. 2. Qof aan caqli badan lahayn. la-mid: bahaa'in, bahaayin.

m. n. domestic animals; idiot, fool

-ta / ha: (n) 1. an animal organism other than a human being ~ xayawaan. 2. a bestial person; lacking in intelligence or reason; subhuman ~ doqon

a: bahaa'in ~ bahaayin

de: domestic animals; [fig.] idiot, fool

lx: bahaahin

pd: (-ka)

ps: n2-m-m

key: bahaahin

m.l la-mid: bahaahin.

-ka: (magac, lab, keli) xayawaanka aan dhibaatada lahayn dadkana aan cunin sida xoolaha, ugaadha iyo wixii la mid ah. Li: dugaag.

pr. n., loc. Benadir [region in south Somalia.]

(n) Benadir; southern region of Somalia ~ Benaadir

de: Benadir [region in south Somalia]

lx: Banaadir

ps: n0-loc

see: Benaadir

key: Banaadir

-da: (magac, dhedig, keli) bannaan u soo bixid; bannaanbax.

banbaxid -da: (magac, dhedig, keli) (u ~) hawl gaar ah u go'id.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl gaar ah u go'id ama bannaan u soo bixid. Dh: banbixid.

-ta: (magac, dhedig, keli) shaag iyo wax la mid ah, neefta ka saarid.

m.f.dh eeg banmari. la-mid: banmaris.

m.dh.w Nooc ka mid ah ruuxaanta dadka ku dhacdo.

m.dh.w Nooc ka mid ah ruuxaanta dadka ku dhacdo.

m.f.dh eeg baraari. la-mid: baraaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo nimcad samayn. Qof walba baraarin naftiisa wuu u ordaa. Dh: badhaadhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawlayn oo wax basaasay oo aan la subkin ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaraar caddayn ah soo saar.

m.f.dh eeg bayaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheegid. Runtu bayaaninta ayay ku fiican tahay.

-da: (magac, dhedig, keli) lo', ci' dheer ciyid. Bunaaxid dibiga markay dheregto weeyaane. Dh: bunaaxis.

m.l la-mid: banaaxiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bunaaxid.

m.f.dh eeg danaani. la-mid: danaano.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qof oo is haya midkood la jirid. Mataanaha danaaninta waa lagu yagaannaa. Dh: hiilin.

m.dh la-mid: fitaaxin.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala ballaadhin; kala faaxin.

Ganaax la saaray; la ganaaxay.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la ganaaxay ahaansho.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la ganaaxay ahaansho. m.f.dh, ganaaxnaan.

der. [adjective] fined

(tilmaame) mid ganaax la saaray ama la ciqaabay.

de: fined

lx: ganaaxan

ps: adj-der

key: ganaaxan

(Ganaaxid-da)

Ganaax saarid; eedsiin.

m.f.dh eeg ganaax².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, abaal xun marin. Dh: ciqaabid, tacsiir, taqsiir.

(Qanaanin-ta)

(fardo, lo' kd.) kolka orodka lagu jiro qanaanta taagid.

m.f.dh eeg qanaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) ordid aad ah oo dabada kor loo taagoo oo ay fardaha iyo lo'd sameeyaan. Qanaaninta lo'da lama gaadho. Dh: qanaanis.

(Tanaadin-ta)

Tanaad ka dhigid; hodmin.

m.f.dh eeg tanaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) tanaad ka dhigid, hodmin. Tanaadinta adeerkay ayaa u sabab ah. Dh: tanaadis.

(Wanaajin-ta)

Wax wanaagsan ka dhigid; hagaajin; suubbin; fiicnayn.

m.f.dh eeg wanaaji. la-mid: wanaajis.

vl. n. improvement (of method, procedure, etc.)

-ta: (n) betterment (beter-ment); improvement (im-puruuv-ment); enhancement (in-heensi-ment) ~ hagaajin

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wanaagsan ka dhigid. Wanaajinta hawsha qof kasta waa laga sugayaa. Dh: fiicnayn, suubbin, hagaajin, wanaajis. Li: xumayn, bi'in, kharribid.

de: improvement (of method, procedure, etc.)

initial: w

lx: wanaajin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: wanaajin

(Xanaajin-ta)

Xanaaq ka keenid; ka caraysiin.

m.f.dh eeg xanaaji.

-ta: (magac, dheig, keli) cid kale cadho ka keenid; qof ka cadhaysiin. Dh: cadhaysiin, xanaaqsiin. Li: qoslin, farxin.

m.f.dh eeg banaanadi. la-mid: banaanadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) yaryarayn oo kolba in yar bixin. Dumarku iyagaa banaanadinta biilka raga kaga wanaagsan. Dh: tashiilid.

m.f.dh eeg banaaxi². la-mid: banaaxi¹, banaaxin, bunaaxi¹, bunaaxin, bunaaxis.

(Badbaadin-ta)

Badbaado siin; nabadgelin; samatabbixin.

m.f.dh eeg badbaadi. la-mid: badbaadayn, badbaadis.

to save

vl. n. safeguarding, act of caring for

-ta: (n) salvation (saal veey shan) ~ badbaado

-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo col la filayay ka ilaalin.

de: safeguarding, act of caring for

lx: badbaadin

pd: (-ta)

ps: vn-f

xe: An infant needs caring for.

xv: Dhallaanku badbaadin buu u baahanyahay.

key: badbaadin

Navigation, Sea

-da: (magac, dhedig, keli) bad marid iyo kalluumaysi.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badmaaxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala fidin oo wax ballaadhan ka dhigid. Dh: ballaadhin, fidin. Li: laalaabid.

(Ballaarin-ta)

Ballaar u yeelid; weyneyn.

ballaarin¹: m.dh (xisaab) Isqaad joometiriyeed ee soo saara humaag ka weyn (ka yar haddii iskeelka la qaatay uu ka yaryahay 1). Haseyeeshe u eg, qaabka asalka ah (eeg isqaad). Sida kale waa weynayn iyo yareyn shaxan joometari.

ballaarin²: m.f.dh eeg ballaari.

m.dh (xisaab) Isqaad joometiriyeed ee soo saara humaag ka weyn (ka yar haddii iskeelka la qaatay uu ka yaryahay 1). Haseyeeshe u eg, qaabka asalka ah (eeg isqaad). Sida kale waa weynayn iyo yareyn shaxan joometari.

vl. n. expansion, act of widening

-ta: (n) expansion (ikis paan shin); enlargment ~ waasicin

de: expansion, act of widening

lx: ballaarin

pd: (-ta)

ps: vn0-f

key: ballaarin