ereyga

balxi

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balxi

DHAN

(fal) geel biyo dhana ah ku celceli. Geela balxiya biyaha ha ka bogtee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balaxi

DHAFAN

(fal) biyo ku badi ama balax ka yeel. Innoo balaxi caanaha. Dh: badhax, xariir.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balxin

DHAFAN

-ta: (magac, dhedig, keli) ceel dhane ah oo geela lagu celceliyo si loo jeelbixiyo. Balxintu geela way u fiican tahay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balxis

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) geela oo laga haqab tiro ceel dhane ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

balai

DHAFAN

balai, n.m. - Xaaqdin; Mafiiq.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balfi

DHAFAN
1

balfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ul ama waran iyo wixi lamida oo la soo riday ama tumaati ah iska weecin.

2

bąlfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ilmo, biyo iyo wixi lamida diidid (xoolo). la-mid: bąlaf².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

balfi

DHAFAN
1

v. parry, ward (off), deflect, stop; hold loosely in the hand

2

balfi v. refuse (water, as by livestock)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balfi

DHAFAN
1

(fal) walax ka samaysan caw ama wax kale oo ballaadhan, adiga oo lulaya dab ku huri ama qof ku qabooji. Balfi bariiska ha qaboobee. Dh: hufki, babbi.

2

balfi: (fal) war been ah oo aan raad lahayn, shaací oo dhul iyo dad kale gaadhsii.

3

balfi: (fal) si dadab ah u leexi; wax riddo loo soo tuuray, intaad ul ama gaashaan iyo wixii la mid ah, si fudud ugu dhufo oo gees kale u weeci. Rasaastu way nagu dhici lahayde dhagaxaa naga balfiyey.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Balki

DHAFAN

Halqabsi; misaal: tusaale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balki

DHAFAN

fk. Halqabsi ahaan, tusaale ahaan, bilmesel.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

balki

DHAFAN

m. n. example

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balki

DHAFAN
1

-ga: (magac, lab, keli) si loo garto wax aad macnaynayso, tilmaan la baxsho oo la isku tuso. Balki u keen waxaad sheegayso. Dh: tusaale, belki, marag.

2

balki -ga: (magac, lab, keli) wax aanad hubin; wax aanad runtiisa iyo xaqiiqdiisa haynin. Dh: bidaal, shaki, tuhun.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

balki

DHAFAN
1

de: example

2

lx: balki

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: masal ~ misaal, tusaale

6

key: balki

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Balli

DHAFAN
1

(Balli-ga)

2

Dhul yare godan oo kolkii roob da'o, biyuhu galaan; godob yar; dhasheeg yar; war; jidhaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balli

DHAFAN

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

balli

DHAFAN

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

balli

DHAFAN

m. n. pond, reservoir

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

balli

DHAFAN

-ga: (n) small pool of rainwater, puddle (padhal); pond (poondh) ~ war-ta

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balli

DHAFAN

-ga: (magac, lab, keli) eeg ballay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

balli

DHAFAN
1

cf: godob, jidhaan

2

de: pond, reservoir

3

lx: balli

4

pd: (-ga Pl: balli (da))

5

ps: n2a-m, n5-m

6

key: balli

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balqi

DHAFAN

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoore weel ka buuxa in yar ka daadin. 2. Is b.: wax suuxsan iska dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

balqi

DHAFAN

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoore weel ka buuxa in yar ka daadin. 2. Is b.: wax suuxsan iska dhigid. m.f.dh, balqin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

balqi

DHAFAN

v. spill (a small quantity of liquid from a container)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

balqi

DHAFAN

-yey/say: (v) spill (ispil); spill [scatter] liquid from containment

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balqi

DHAFAN

(fal) weel buuxa in yar ka daadi. Shaaha ha ku gubane inyar iska balqi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

balqi

DHAFAN
1

de: spill (a small quantity of liquid from a container)

2

lx: balqi

3

pd: (balqiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: balqi

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balxo

DHAFAN

f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

balxo

DHAFAN

f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho. m.f.dh, balxasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

balxo

DHAFAN

v. drink too much water (of an animal)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balxo

DHAFAN

(fal) xoolo gaar ahaanna geela oo si xoog leh u cabba biyaha dhanaha ah. Maalmo isdaba joog ah ayaa loo shubaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

balxo

DHAFAN
1

de: drink too much water (of an animal)

2

lx: balxo

3

pd: (balxaday)

4

ps: v3a=

5

key: balxo

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

barxi

DHAFAN

(fal) ka bajisii oo baydad iyo baxsad ku rid. Naysha hayga barxin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balxitaan

DHAABAN

-ka: (magac, lab, keli) eeg balxis.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aballi

DHAFANDHAAF

(tilmaame) wax meeshii qummanayd ka leexsan. Arrintani waa aballi. Dh: weecsan, leexsan. Li: toosan, qumman.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baaldi

DHAFANDHAAF
1

(Baaldi-ga)

2

1. Saxan weyn oo ballaaran oo dharka lagu mayro, baaf.

3

2. Weel macdan ama caag ah oo siddo leh oo biyaha lagu qaato; siilad; wadaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baaldi

DHAFANDHAAF

m.l (-iyo, m.dh) 1. Weel caag ama bir ka samaysan oo af ballaaran iyo siddo la qabsado leh oo biyaha lagu shubto ama lagu qaato. 2. Weel macdan ka samaysan, abbur iyo siddo la qabsado leh oo caanaha lagu shubto; jeeg.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baaldi

DHAFANDHAAF

m.l (-iyo, m.dh) 1. Weel caag ama bir ka samaysan oo af ballaaran iyo siddo la qabsado leh oo biyaha lagu shubto ama lagu qaato. 2. Weel macdan ka samaysan, abbur iyo siddo la qabsado leh oo caanaha lagu shubto; jeeg.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baaldi

DHAFANDHAAF

m. n. bucket, pail

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baaldi

DHAFANDHAAF

-ga: (n) bucket (bak it); pail (peel)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baaldi

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) weel macdan ama caag ka samaysan oo biyaha la darsado ama lagu qaato. Baaldi biyo ah soo dar. Dh: sakayl. Wa: baaldiyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

baaldi

DHAFANDHAAF
1

de: bucket, pail

2

lx: baaldi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

xe: three buckets of water

6

xv: siilad

7

key: baaldi

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Badxir

DHAFANDHAAF
1

(Badxir-ka)

2

Xilliga baddu kacsan tahay oo waxa shiraaca ku dhoofa ay ka xiran tahay; (ama badxiran).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

badxir

DHAFANDHAAF

m.l Xilliga baddu kacsantahay oo ayan dhoofi karin doonyaha shiraaca lihi. la-mid: badxidhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

badxir

DHAFANDHAAF

m.l Xilliga baddu kacsantahay oo ayan dhoofi karin doonyaha shiraaca lihi. la-mid: badxidhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

badxir

DHAFANDHAAF
1

m. n., [compound] dam

2

badxir m. n. season of the southeast monsoon when the sea is very rough and not favorable for sail boat navigation

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

badxir

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) xilli ay baddu kacsan tahay oo doonyaha iyo huudhiyada yaryari aanay mari karin. Xilliga badxirka maraakiibtaa la raacaa. Dh: badxidh. Li: badfuran.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baladi

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) qof ama neef magaalo joog ah. Riyahani waa baladi.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balali

DHAFANDHAAF

(fal) war dhegta u dhig. Inaan dheqaha loo balalinayn, ba'a e ayow sheega. Dh: dhegeyso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balfid

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: bąlfin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Balfin

DHAFANDHAAF
1

(Balfin-ta)

2

1. Riddo la soo tuuray, inta ul ama gaashaan si yar loogu dhufto oo gees kale loo leexsho.

3

2. Biyaddiidka xoolaha; balaf.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balfin

DHAFANDHAAF
1

balfin: m.f.dh eeg balfi. la-mid: balfis.

2

bąlfin: m.f.dh eeg bąlfi. la-mid: balfid, bąlfis.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balfin

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) walax bagafsan ama fidsan wax kale ku hawaysiin. Balfinta ka jooji wuu dafay bariiskuye. Dh: babbin, hufkin. balfin -ta: (magac, dhedig, keli) si dadab ah u leexin, wax riddo loo soo tuuray, intaad gaashaan, ul iyo waxii la mid ah si fudud ugu dhufato, gees kale u weecin. Dh: dalfin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balfis

DHAFANDHAAF
1

balfis: m.l la-mid: balfin.

2

bąlfis: m.l la-mid: bąlfin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balfis

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) balfin ama hawaysiin. Balfiska bariis kulul waa lama huraan. Dh: babbis, hufkis.

2

balfis -ka: (magac, lab, keli) balfin ku samayn, si dadab ah u leexis, balfis bay ahayd fallaadhii faraha goysay. Dh: dalfis,

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balqin

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg balqi.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balqin

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) weel uu dareere ka buuxay wax yar ka daadin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balqis

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) eeg balqin.

2

balqis -ka: (magac, lab, keli) kolka neef shinkiisa dhalmadu buuxsamo ee sibiishu dabacdo qaskuna hoos u go'o. Sacu wuu dhowyahay balse balqis kama muuqdo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balwid

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg bąlow³. la-mid: bąlow¹ (2).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balwid

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) balwo barasho.

2

balwid -da: (magac, dhedig, keli) dibi, insaarixin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balwis

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) reen dibiga qooqan ama sac oomani sameeyo. Dh: bunnaxin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Balxad

DHAFANDHAAF
1

(Balxad-ka)

2

(xoolo) balxasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balxad

DHAFANDHAAF

m.l la-mid: balxasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

balxad

DHAFANDHAAF

vl. n. act of drinking too much water (of animal)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balxad

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) xoolo siiba geela oo biyaha dhanaha ah ku cabba. Sidii horweyn balxad ku jira galaha Bullaaliyo Sasabane aaggiisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

balxad

DHAFANDHAAF
1

a: balxasho

2

de: act of drinking too much water (of animal)

3

lx: balxad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: balxad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Barxid

DHAFANDHAAF
1

(Barxid-da)

2

(caano) biyo ku darid; dheehid; tarrixid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

barxid

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg barax².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

barxid

DHAFANDHAAF

vl. n. mixing of milk and water

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

barxid

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) isku darid biyo iyo caano. Dh: badhxid, xariirid.

2

barxid -da: (magac, dhedig, keli) bibbadka iyo kolba dhan u orodka baraarka oo hurdo maqashii kaga hadhay. Dh: badhxid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

barxid

DHAFANDHAAF
1

de: mixing of milk and water

2

lx: barxid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: barxid

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

barxin

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) ka bajisiin oo firxin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

barxis

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) barxin ku ridid.

2

barxis-ta: (magac, dhedig, keli) isku daris biyo iyo caano. Falanfalxo idaad badhxis la'aan baa la dhamaa. Dh: badhxis, xariiris.

3

barxis-ta: (magac, dhedig, keli) barxidda baraarka. Baraxis baraar baa lagu ogaa baarqabna guuxe. Dh: badhxis.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

galxin

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) balli yar; meel yar oo ay biyo joogaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

galxis

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) xeelad looga cabo ceeldixeedka.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ali

DHAFANDHAAF

(fal) talo iyo arrin moolis, maaray.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bal

DHAFANDHAAF
1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bal

DHAFANDHAAF
1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bal

DHAFANDHAAF
1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bal

DHAFANDHAAF
1

inter. allright, ok, well, just, now, uh

2

bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

BAL

DHAFANDHAAF
1

(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.

2

N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.

3

N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.

4

N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bal

DHAFANDHAAF
1

(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying

2

bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bal

DHAFANDHAAF
1

(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.

2

bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.

3

bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.

4

bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.

5

bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bax

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bax

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid. m.f.dh, bixid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bax

DHAFANDHAAF
1

v. exit, leave, come ~ go out; take out, withdraw; sprout, grow

2

bax: vl. n. exit, act of going out

3

bax: [feminine] n. concord, collaboration

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bax

DHAFANDHAAF
1

-ay -day: (v) 1. go (goo); go out of; leave (liiv); exit (ek-sit). Ex: Cali albaabka dambe ee guriga buu ka baxay; Ali exited the room through a rear door. 2. go away

2

bax: -ay/day: (v) come out; become known.

3

bax: -ay/day: (v) develop and reach maturity; grow (garoow) Ex: dhirtii ma baxeen? did the plants grow?

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bax

DHAFANDHAAF
1

(fal) meel aad joogtay, ka teg. Dh: tag. Li: joog.

2

bax: (fal) meel gudaheed, sida guriga, dibadda ka tag.

3

bax: (fal) dhir, tigaad iyo waxii la mid ah, biqil oo deeran. Bardihii baa intuu gun iyo baar baxay caleemuhu ballaadheen.

4

bax: (fal) caano la dhanaaniyey oo gadhoodhay, lana lulay, subag soo saar. Ciirtii way baxdaye kaalaya cabba.

5

bax: (fal) dab iyo waxii la mid ah oo hagaag u shidma. Dabkii baxayaa dab lagu qabsadaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

alji

DHAFANDHAAF

m.l.u (-iyo, m.dh) (baayoloji) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox ablaablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

alji

DHAFANDHAAF

m.l.u (-iyo, m.dh) (baay.) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox abla-ablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

almi

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Kuul, silis iyo wixi lamida qoor ku xirid (qof).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

almi

DHAFANDHAAF

(fal) qardhaasaha iyo wixii la mid ah xidho ama baro sida loo dhigo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Badi

DHAFANDHAAF
1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

badi

DHAFANDHAAF
1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

badi

DHAFANDHAAF
1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

badi

DHAFANDHAAF
1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

badi

DHAFANDHAAF
1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

badi

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baji

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid cabsi gelin. 2. Wax sida ukun iyo wixi lamida jebin. 3. Bujin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bąji

DHAFANDHAAF

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: boji.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baji

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid cabsi gelin. 2. Wax sida ukun iyo wixi lamida jebin. 3. Bujin. m.f.dh, bajin.

waa la naqliyay ✓