balxi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balxi
(fal) geel biyo dhana ah ku celceli. Geela balxiya biyaha ha ka bogtee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balaxi
(fal) biyo ku badi ama balax ka yeel. Innoo balaxi caanaha. Dh: badhax, xariir.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balxin
-ta: (magac, dhedig, keli) ceel dhane ah oo geela lagu celceliyo si loo jeelbixiyo. Balxintu geela way u fiican tahay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balxis
-ka: (magac, lab, keli) geela oo laga haqab tiro ceel dhane ah.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
balai
balai, n.m. - Xaaqdin; Mafiiq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balfi
balfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ul ama waran iyo wixi lamida oo la soo riday ama tumaati ah iska weecin.
bąlfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ilmo, biyo iyo wixi lamida diidid (xoolo). la-mid: bąlaf².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balfi
v. parry, ward (off), deflect, stop; hold loosely in the hand
balfi v. refuse (water, as by livestock)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balfi
(fal) walax ka samaysan caw ama wax kale oo ballaadhan, adiga oo lulaya dab ku huri ama qof ku qabooji. Balfi bariiska ha qaboobee. Dh: hufki, babbi.
balfi: (fal) war been ah oo aan raad lahayn, shaací oo dhul iyo dad kale gaadhsii.
balfi: (fal) si dadab ah u leexi; wax riddo loo soo tuuray, intaad ul ama gaashaan iyo wixii la mid ah, si fudud ugu dhufo oo gees kale u weeci. Rasaastu way nagu dhici lahayde dhagaxaa naga balfiyey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balki
Halqabsi; misaal: tusaale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balki
fk. Halqabsi ahaan, tusaale ahaan, bilmesel.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balki
m. n. example
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balki
-ga: (magac, lab, keli) si loo garto wax aad macnaynayso, tilmaan la baxsho oo la isku tuso. Balki u keen waxaad sheegayso. Dh: tusaale, belki, marag.
balki -ga: (magac, lab, keli) wax aanad hubin; wax aanad runtiisa iyo xaqiiqdiisa haynin. Dh: bidaal, shaki, tuhun.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
balki
de: example
lx: balki
pd: (-ga)
ps: n2a-m
syn: masal ~ misaal, tusaale
key: balki
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balli
(Balli-ga)
Dhul yare godan oo kolkii roob da'o, biyuhu galaan; godob yar; dhasheeg yar; war; jidhaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balli
m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
balli
m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balli
m. n. pond, reservoir
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
balli
-ga: (n) small pool of rainwater, puddle (padhal); pond (poondh) ~ war-ta
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balli
-ga: (magac, lab, keli) eeg ballay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
balli
cf: godob, jidhaan
de: pond, reservoir
lx: balli
pd: (-ga Pl: balli (da))
ps: n2a-m, n5-m
key: balli
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balqi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoore weel ka buuxa in yar ka daadin. 2. Is b.: wax suuxsan iska dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
balqi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoore weel ka buuxa in yar ka daadin. 2. Is b.: wax suuxsan iska dhigid. m.f.dh, balqin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balqi
v. spill (a small quantity of liquid from a container)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
balqi
-yey/say: (v) spill (ispil); spill [scatter] liquid from containment
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balqi
(fal) weel buuxa in yar ka daadi. Shaaha ha ku gubane inyar iska balqi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
balqi
de: spill (a small quantity of liquid from a container)
lx: balqi
pd: (balqiyey)
ps: v2a=tr
key: balqi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balxo
f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
balxo
f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho. m.f.dh, balxasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balxo
v. drink too much water (of an animal)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balxo
(fal) xoolo gaar ahaanna geela oo si xoog leh u cabba biyaha dhanaha ah. Maalmo isdaba joog ah ayaa loo shubaa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
balxo
de: drink too much water (of an animal)
lx: balxo
pd: (balxaday)
ps: v3a=
key: balxo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
barxi
(fal) ka bajisii oo baydad iyo baxsad ku rid. Naysha hayga barxin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balxitaan
-ka: (magac, lab, keli) eeg balxis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aballi
(tilmaame) wax meeshii qummanayd ka leexsan. Arrintani waa aballi. Dh: weecsan, leexsan. Li: toosan, qumman.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baaldi
(Baaldi-ga)
1. Saxan weyn oo ballaaran oo dharka lagu mayro, baaf.
2. Weel macdan ama caag ah oo siddo leh oo biyaha lagu qaato; siilad; wadaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baaldi
m.l (-iyo, m.dh) 1. Weel caag ama bir ka samaysan oo af ballaaran iyo siddo la qabsado leh oo biyaha lagu shubto ama lagu qaato. 2. Weel macdan ka samaysan, abbur iyo siddo la qabsado leh oo caanaha lagu shubto; jeeg.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baaldi
m.l (-iyo, m.dh) 1. Weel caag ama bir ka samaysan oo af ballaaran iyo siddo la qabsado leh oo biyaha lagu shubto ama lagu qaato. 2. Weel macdan ka samaysan, abbur iyo siddo la qabsado leh oo caanaha lagu shubto; jeeg.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baaldi
m. n. bucket, pail
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baaldi
-ga: (n) bucket (bak it); pail (peel)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baaldi
-ga: (magac, lab, keli) weel macdan ama caag ka samaysan oo biyaha la darsado ama lagu qaato. Baaldi biyo ah soo dar. Dh: sakayl. Wa: baaldiyo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baaldi
de: bucket, pail
lx: baaldi
pd: (-ga)
ps: n2a-m
xe: three buckets of water
xv: siilad
key: baaldi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badxir
(Badxir-ka)
Xilliga baddu kacsan tahay oo waxa shiraaca ku dhoofa ay ka xiran tahay; (ama badxiran).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
badxir
m.l Xilliga baddu kacsantahay oo ayan dhoofi karin doonyaha shiraaca lihi. la-mid: badxidhan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
badxir
m.l Xilliga baddu kacsantahay oo ayan dhoofi karin doonyaha shiraaca lihi. la-mid: badxidhan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
badxir
m. n., [compound] dam
badxir m. n. season of the southeast monsoon when the sea is very rough and not favorable for sail boat navigation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
badxir
-ka: (magac, lab, keli) xilli ay baddu kacsan tahay oo doonyaha iyo huudhiyada yaryari aanay mari karin. Xilliga badxirka maraakiibtaa la raacaa. Dh: badxidh. Li: badfuran.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baladi
-ga: (magac, lab, keli) qof ama neef magaalo joog ah. Riyahani waa baladi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balali
(fal) war dhegta u dhig. Inaan dheqaha loo balalinayn, ba'a e ayow sheega. Dh: dhegeyso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balfid
m.dh la-mid: bąlfin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balfin
(Balfin-ta)
1. Riddo la soo tuuray, inta ul ama gaashaan si yar loogu dhufto oo gees kale loo leexsho.
2. Biyaddiidka xoolaha; balaf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balfin
balfin: m.f.dh eeg balfi. la-mid: balfis.
bąlfin: m.f.dh eeg bąlfi. la-mid: balfid, bąlfis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balfin
-ta: (magac, dhedig, keli) walax bagafsan ama fidsan wax kale ku hawaysiin. Balfinta ka jooji wuu dafay bariiskuye. Dh: babbin, hufkin. balfin -ta: (magac, dhedig, keli) si dadab ah u leexin, wax riddo loo soo tuuray, intaad gaashaan, ul iyo waxii la mid ah si fudud ugu dhufato, gees kale u weecin. Dh: dalfin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balfis
balfis: m.l la-mid: balfin.
bąlfis: m.l la-mid: bąlfin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balfis
-ka: (magac, lab, keli) balfin ama hawaysiin. Balfiska bariis kulul waa lama huraan. Dh: babbis, hufkis.
balfis -ka: (magac, lab, keli) balfin ku samayn, si dadab ah u leexis, balfis bay ahayd fallaadhii faraha goysay. Dh: dalfis,
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balqin
m.f.dh eeg balqi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balqin
-ta: (magac, dhedig, keli) weel uu dareere ka buuxay wax yar ka daadin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balqis
-ka: (magac, lab, keli) eeg balqin.
balqis -ka: (magac, lab, keli) kolka neef shinkiisa dhalmadu buuxsamo ee sibiishu dabacdo qaskuna hoos u go'o. Sacu wuu dhowyahay balse balqis kama muuqdo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balwid
m.f.dh eeg bąlow³. la-mid: bąlow¹ (2).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balwid
-da: (magac, dhedig, keli) balwo barasho.
balwid -da: (magac, dhedig, keli) dibi, insaarixin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balwis
-ka: (magac, lab, keli) reen dibiga qooqan ama sac oomani sameeyo. Dh: bunnaxin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balxad
(Balxad-ka)
(xoolo) balxasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balxad
m.l la-mid: balxasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balxad
vl. n. act of drinking too much water (of animal)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balxad
-ka: (magac, lab, keli) xoolo siiba geela oo biyaha dhanaha ah ku cabba. Sidii horweyn balxad ku jira galaha Bullaaliyo Sasabane aaggiisa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
balxad
a: balxasho
de: act of drinking too much water (of animal)
lx: balxad
pd: (-ka)
ps: vn-m
key: balxad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barxid
(Barxid-da)
(caano) biyo ku darid; dheehid; tarrixid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barxid
m.f.dh eeg barax².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
barxid
vl. n. mixing of milk and water
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
barxid
-da: (magac, dhedig, keli) isku darid biyo iyo caano. Dh: badhxid, xariirid.
barxid -da: (magac, dhedig, keli) bibbadka iyo kolba dhan u orodka baraarka oo hurdo maqashii kaga hadhay. Dh: badhxid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
barxid
de: mixing of milk and water
lx: barxid
pd: (-da)
ps: vn1-f
key: barxid
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
barxin
-ta: (magac, dhedig, keli) ka bajisiin oo firxin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
barxis
-ka: (magac, lab, keli) barxin ku ridid.
barxis-ta: (magac, dhedig, keli) isku daris biyo iyo caano. Falanfalxo idaad badhxis la'aan baa la dhamaa. Dh: badhxis, xariiris.
barxis-ta: (magac, dhedig, keli) barxidda baraarka. Baraxis baraar baa lagu ogaa baarqabna guuxe. Dh: badhxis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
galxin
-ta: (magac, dhedig, keli) balli yar; meel yar oo ay biyo joogaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
galxis
-ka: (magac, lab, keli) xeelad looga cabo ceeldixeedka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ali
(fal) talo iyo arrin moolis, maaray.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bal
1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.
2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bal
inter. allright, ok, well, just, now, uh
bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BAL
(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.
N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.
N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.
N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bal
(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying
bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bal
(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.
bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.
bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.
bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.
bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bax
f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bax
f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid. m.f.dh, bixid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bax
v. exit, leave, come ~ go out; take out, withdraw; sprout, grow
bax: vl. n. exit, act of going out
bax: [feminine] n. concord, collaboration
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bax
-ay -day: (v) 1. go (goo); go out of; leave (liiv); exit (ek-sit). Ex: Cali albaabka dambe ee guriga buu ka baxay; Ali exited the room through a rear door. 2. go away
bax: -ay/day: (v) come out; become known.
bax: -ay/day: (v) develop and reach maturity; grow (garoow) Ex: dhirtii ma baxeen? did the plants grow?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bax
(fal) meel aad joogtay, ka teg. Dh: tag. Li: joog.
bax: (fal) meel gudaheed, sida guriga, dibadda ka tag.
bax: (fal) dhir, tigaad iyo waxii la mid ah, biqil oo deeran. Bardihii baa intuu gun iyo baar baxay caleemuhu ballaadheen.
bax: (fal) caano la dhanaaniyey oo gadhoodhay, lana lulay, subag soo saar. Ciirtii way baxdaye kaalaya cabba.
bax: (fal) dab iyo waxii la mid ah oo hagaag u shidma. Dabkii baxayaa dab lagu qabsadaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alji
m.l.u (-iyo, m.dh) (baayoloji) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox ablaablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
alji
m.l.u (-iyo, m.dh) (baay.) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox abla-ablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
almi
f.g2 (-iyay, -isay) Kuul, silis iyo wixi lamida qoor ku xirid (qof).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
almi
(fal) qardhaasaha iyo wixii la mid ah xidho ama baro sida loo dhigo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badi
(Badi-da)
Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
badi
badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.
badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
badi
badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.
badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
badi
f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass
badi v. increase, cause to be many, make more
badi v. win, beat (another team)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
badi
-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi
badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?
badi -da: (n) majority (ma jooriti)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
badi
(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.
badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.
badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.
badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baji
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid cabsi gelin. 2. Wax sida ukun iyo wixi lamida jebin. 3. Bujin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bąji
f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: boji.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baji
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid cabsi gelin. 2. Wax sida ukun iyo wixi lamida jebin. 3. Bujin. m.f.dh, bajin.