Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh 1. Heeso hore oo lagu tumi jirey kaban, daf iyo foori. la-mid: balwad (2), belwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Heeso hore oo lagu tumi jirey kaban, daf iyo foori. la-mid: balwad, belwo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) musbaar, meeshii aad ku jirtey ka weynaw; meeshii aad ku turqanayd ka faax; balowba balow ku noqo. Daadbkii gudintii way ka balwatay.

2

balwo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar fadhiga lagu ciyaaro oo hablo iyo wiilal ay kala rogtaan oo midho, sacab iyo durbaan leh waana ciyaarihii ka soo farcamay fankii qaraamida. Dh: qaraami.

3

balwo-da: (magac, dhedig, keli) hees qaafiyad leh laguna luuqayn karo. Balwadii baxsatoo, baray qabatee, bigfoor ma ku baadi doonnaa.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-waday, -watay) Kuleyl badan dareemid (qof).

waa la naqliyay ✓

(fal) sarakac fadhi dabadii; fadhi dabadii, hinqo.

waa la naqliyay ✓

(fal) leexo oo dhinac u baydh. Awel maanso waataan balfoo, baylahshoo nacaye.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qoob ka cayaar.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qaday, -qatay) Hoore weel ka buuxa in yar ka daadasho.

waa la naqliyay ✓

v. spill (over ~ out)

waa la naqliyay ✓

(fal) 'dareere' weel buuxay hareerahiisa ka daado; buuxdhaaf ama dhaqdhaqaaq awgii dhinacyada ka daado. Caanihii bidhaha ku jirey way balqadeen. Dh: walco, daado.

waa la naqliyay ✓

1

de: spill (over ~ out)

2

lx: balqo

3

pd: (balqaday)

4

ps: v3a=

5

syn: daado, walco

6

key: balqo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho. m.f.dh, balxasho.

waa la naqliyay ✓

v. drink too much water (of an animal)

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo gaar ahaanna geela oo si xoog leh u cabba biyaha dhanaha ah. Maalmo isdaba joog ah ayaa loo shubaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: drink too much water (of an animal)

2

lx: balxo

3

pd: (balxaday)

4

ps: v3a=

5

key: balxo

waa la naqliyay ✓

s.m. kor u boodid(da).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: balwo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] short lyric poem ~ poetry

waa la naqliyay ✓

-belwada: (n) 1. bad habit like one who is addicted, as to narcotics. 2. hobby (hoobi) ~ balwad, hiwaayad

waa la naqliyay ✓

1

de: short lyric poem ~ poetry

2

lx: belwo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f-col

5

key: belwo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-waday, -watay) Ku h.: Wax, wax ka weyn ku dhex shubmid ama ku dhex dhicid.

waa la naqliyay ✓

v. fall into a deep narrow place ~ hole; wobble, be unsteady

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baloon, musmaar iyo wixii la mid ah, god aad ku dhexjirto oo kaa weyn marba gabi ku dhac.

2

halwo: (fal) olol oo dab ha ku gubo.

waa la naqliyay ✓

1

de: fall into a deep narrow place ~ hole; [fig.] wobble, be unsteady

2

lx: halwo

3

pd: (halwaday)

4

ps: v3a=

5

key: halwo

waa la naqliyay ✓

1

(Qalwa-da)

2

1. Derbi ka samaysan dhagxan dusha iska saarsaaran keliya oo guryaha lagu wareejiyo.

3

2. Aqal yar oo dhoobo ka samaysan oo miyiga laga dhiso.

4

3. Dhis waxaraha la geliyo.

5

4. Meesha dugaagga la dabayo, loo galo; cimil.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. God ciriiri ah oo buuraha iyo qararka dhexdooda ku samaysma. 2. la-mid: qalawo. Edeg yar. 3. Dhismo yaroo wax lagu dabo. 4. la-mid: khilaawo.

waa la naqliyay ✓

f. n. small hut; hermitage; dry stone enclosure

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhis ka samaysan dhagax la is dul dhigdhigo oon siibidh iyo dhoobo midna la isticmaalin oo iyaga uun la is dul ligeeyo. Dh: ligo.

2

qalwo-da: (magac, dhedig, keli) xerada maqasha lagu xereeyo. Qalwadii mas baa galay, qodaxdiina hoos taal. Dh: edeg.

3

qalwo-da: (magac, dhedig, keli) meel dugaagga la dabayo ama bahal la dilayo loo galo. Qalwo ugu dhuumo libaaxa oo dil. Dh: cimil.

waa la naqliyay ✓

1

de: small hut; hermitage; dry stone enclosure

2

lx: qalwo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: qalwo

waa la naqliyay ✓

1

(Salwa-da)

2

Cayaar batarka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc cayaarihii hore ka mid ah (batar).

waa la naqliyay ✓

f. n. kind of dance

waa la naqliyay ✓

name-f shouting, uproar. Lit: one named after her loud cry at birth

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar batarka ka mid ah. Waa salwo ciyaarta hadda la tumayaayi. Dh: botol.

waa la naqliyay ✓

1

cf: batar

2

de: kind of dance

3

initial: s

4

lx: salwo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: salwo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xalwad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xalwad.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Halva, Halwo

waa la naqliyay ✓

f. n. halva, sweet cake

waa la naqliyay ✓

name-f sweet cake (made from cornstarch, sugar, nutmeg and ghee or oil). Lit: sweetie. Cf: Xalaawi

waa la naqliyay ✓

-xalwada: (n) sweets (iswiitis) made mainly from sugar and ghee ~ xalwad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xalaawad.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hees balwo ah ku luqayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Balala-da)

2

1. Geedo waabaayo leh.

3

2. Xoolo ceel la keeno, iyadoo aan yeel loo sidin oo dabadeed baryo lagu waraabsho.

4

3. Bilaw; unug.

5

4. Cudur xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] poisonous plants

2

balalo vl. n. act of taking one's animals to a well without permission to use it, and then begging to water

3

balalo n. beginning, start (of something)

4

balalo [feminine] n., [collective] disease that strikes livestock

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jirro xoolaha ku dhacda marka ay daaqdo geedo sumaysan ama qudhaanjo leh. Lo'da balalootay ha loo gurmado. balalo -da: (magac, dhedig, keli) sunta geedaha qaar leeyihiin ee xooluhu ku bukoodaan ama kuba dhintaan.

2

balalo -da: (magac, dhedig, keli) biyo la doondoono kolka aad sabada ceelka ciidan iyo yeeltoona ku haysan. Balalo ayaan ku soo waraabiyey halaha maanta.

3

balalo -da: (magac, dhedig, keli) dibbiro aad u xun oo nagas buuxiyo neefka calooshiisa, ka dib markuu aad u cunay doog. Waxa suuragal ah in ay xooluhu ku dhintaan balalada.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhegaha xoolaha gaar ahaan riyaha oo balbalaqsan oo aan istaagi karin. Ridan balaqada lihi waa baadi.

waa la naqliyay ✓

balcon, n.m. - Balkooni (rako).

waa la naqliyay ✓

ballon, n.m. - Caag laga buuxsho nagas neef.

waa la naqliyay ✓

/baallat/ballots, balloting, ballotted; (n) warqadaha doorashada (xaashiyaha woodka). e.g. Everyone voted by secret ballot.

waa la naqliyay ✓

/baallat/ (n) edky oo sy hoos eh amy qarsyng lyng dhiibbythy.

waa la naqliyay ✓

ballot, n.m. - boorso ama gandi ka samaysan maro

waa la naqliyay ✓

to block

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timaha aan adkayn laakiin bistana aan ahayn oo kolka ay qoyaanna kala fida kolka ay engegaanna soo urura.

2

balool -ka: (magac, lab, keli) ubaxa duurka. Geelu balool buu daaqay. Dh: bul.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Caado xun, waxyeello leh oo aan si sahlan lagu dhaafi karin. 2. Balwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Caado xun, waxyeello leh oo aan si sahlan lagu dhaafi karin. 2. Balwo.

waa la naqliyay ✓

f. n. vice, bad ~ unpleasant habit, addiction; hobby

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. bad habit like one who is addicted, as to narcotics. 2. hobby (hoobi) ~ belwad, hiwaayad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqan ama caado ruux yeesho oo qof uu qabatimo, weliba dhanka qalloocan ah.

2

balwad -ka: (magac, lab, keli) musbaar iyo wixii la mid ah oo ka weynaada meeshii uu ku jirey ama ka faaxa, Balwadka boolka waxa ugu wacan dhaqdhaqaajinta badan. Dh: balawbalaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: vice, bad ~ unpleasant habit, addiction; [fig.] hobby

2

lx: balwad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: balwad

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-eeyay, -eysay) Balwo ku luuqeyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-eeyay, -eysay) Balwo ku luuqeyn. m.f.dh, balweyn.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg balway.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'dibi' sac oofanaya ku dhawaaq ama bunnaaxi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bąlow³. la-mid: bąlow¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) balwo barasho.

2

balwid -da: (magac, dhedig, keli) dibi, insaarixin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) reen dibiga qooqan ama sac oomani sameeyo. Dh: bunnaxin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hasha reerka looga tago ee caanaha badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Khalwa-da)

2

Khilaawo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: khilaawo.

waa la naqliyay ✓

f. n. religious retreat, meditation on the Koran

waa la naqliyay ✓

1

a: khilaawo

2

de: religious retreat, meditation on the Koran

3

lx: khalwo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: khalwo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis yar oo waxaraha la geliyo. 2. Dhismo yar oo loogu gabbado dugaag la rabo in la dilo. la-mid: qalwo (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhis yar oo waxaraha la geliyo. Dh: qalwo.

2

qalawo -da: (magac, dhedig, keli) dhismo yar oo loogu gabbado dugaag la rabo in la dilo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-waday, -watay) Ku sh.: meel hoos u dheer oo ciriiri ah ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida shalawga meel sare ka soo dhac: meel hoobad ah iska soo shalwi.

2

shalwo: (ereycodeed) dhawaaq fardaha loogu yeedhyeedho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) musbaar iyo wixii la mid ah oo meeshii uu ku jirey ka weynaada; ban ka faaxitaanka meel uu ku jiray ama wax kale. balway: (fal) ku luuqee hees balwo ah. Dh: balwee.

waa la naqliyay ✓

1

awo¹: m.dh.fk la-mid: aw.

2

awo²: f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid. m.f.dh, awasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.

waa la naqliyay ✓

1

inter. allright, ok, well, just, now, uh

2

bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn

waa la naqliyay ✓

1

(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.

2

N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.

3

N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.

4

N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying

2

bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder

waa la naqliyay ✓

1

(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.

2

bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.

3

bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.

4

bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.

5

bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.

waa la naqliyay ✓

1

baw!: (ereycodeed) loo adeegsado tilmaamidda wax lala yaabo. Baw! War baladu ma beri bay ka timid.

2

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog uga soo baxaya il sida biyo ama dhiig, cadaadis awgii. Bawda biyaha halkan hayaa baahi loo qabaye.

3

baw!: (tilmaame) sheegaya in ay meeshu tahay meel biyo badan. Ceelku baw, oo barqinba waad uli, ee buqashada daa. Dh: bad, birqod.

4

baw!: (ereycodeed) tusmeeya wax xawli u baxay, xoog u orday. baw dheh oo in daqsi loogu qoorjari ku soo noqo. Dh: taw!, kay!

5

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadhdha jabitaanka. Maxaa jabay oo baw yidhi? Dh: balaw!

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed oo ka naasnaasi; ka shallaytan. Kibirka daa haddii kale eed oo aalo. Dh: eerso, naasnaasi, qoomamee, eed, shallaytee. Li: mahadi.

2

aalo-da: (magacwadareed) qaalmaha yaryar ee laba jirsada, gaadhay na xilligii caanaha laga gudhin lahaa. Dh: aaran, dhal, eelo.

3

aalo -ha: (magac, lab, keli) eeg aale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaalin ~ qaalmo

2

de: heifer, young female cattle; heifers

3

lx: aalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: aalo

waa la naqliyay ✓

1

(Aawa-da)

2

Daraad; dar; aw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey aan keligii istaagin in qodob lahaansho lagu daro mooyee, sida: -diis, -deed, -dood iyo wixi lamida oo macnahiisu yahay qof ama wax dartood. Tusaale: “Cali, Caasha aawadeed ayuu halkan u yimid”. la-mid: aw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey aan keligii istaagin in qodob lahaansho lagu daro mooyee, sida: -diis, -deed, -dood iyo wixi lamida oo macnahiisu yahay qof ama wax dartood. Tusaale Cali, Caasha aawadeed ayuu halkan u yimid.

waa la naqliyay ✓