balwaadhid

-da: (magac, dhedig, keli) wax qarsoon raadintii, si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado. Baadhid badan ka dib, waxa la ogaaday in uu Islaamku Madiina horteed Geeska Afrika soo gaadhay. Dh: baarid, raadin, ji, fatishid, baadhis.

-ka: (magac, lab, keli) kala fogaanta cidhifyada uu shay fidsani leeyahy. Masafta balaadh baa loo tolaa dabaqana waa la godaa. Dh: ballaadh.

-da: (magac, dhedig, keli) kala dhanbalidda qori isku yaalla. Dh: jeexid, dhanbalid.

-da: (magac, dhedig, keli) dillaaca waaga berigiisa; kaahidda waaberiga.

(tilmaame) wax aad u cad ah. Tani waa xeedho balaaddi ah.

m. n. width, breadth, broadness, space

-ka: (n) width (width); breadth (bareedhath); broadness (baroodh-nes) ~ ballaar

-ka: (magac, lab, keli) wax kala fidsanaan; wax cidhifyadiisu kala fog yihiin. Ballaadhka dhulka dhaayuhu ma koobi karaan. Dh: ballac, balladh, fidsanaan, dherer. Li: dhuuban.

a: ballaar {N}

de: width, breadth, broadness, space

lx: ballaadh

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: ballaadh

-da: (magac, dhedig, keli) dhexidh kuraygu ku xidhaan oo ka samaysan xadhko maydhax ka soohan iyo dun midabbo kala duwan leh, qalimo iyo udba'udbayn leh oo aad u qurux badan. Baraadhi labagalley ah ayuu xidhan-yahay. Dh: baraandhi.

(Falaadid-da)

Madaddaalasho; baashaalid; maararroobid.

m.f.dh eeg falaad².

f. n., pl. cars, automobiles

-da: (n) cars (kaaris); automobiles (ooto moo biilis) ~ gawaari

a: gawaari {N}

de: cars, automobiles

lx: gawaadhi

pd: (-da Sg: gaadhi)

ps: n8-f-pl

key: gawaadhi

m.f.dh eeg gawaad².

-da: (magac, dhedig, keli) ninka ragga iyo dumarka isu gayntooda ka dhex shaqaysta noqosho. Dh: fataalid, rufyaanid.

-da: (magac, dhedig, keli) qaylada ama cida dheer ee riyaha. Jalaadidda riyuhu waa astaan barwaaqo. Dh: qalaadid. Li: amusnaan.

(Qalaadid-da)

Ci qalaad ah ciyid.

m.f.dh eeg qąlaad².

-da: (magac, dhedig, keli) sawaxan iyo ci ku baryid. Qalaadiddii orgiga ayaan ka seexan weynay. Dh: qaylyid.

-da: (magac, dhedig, keli) xoog u qaylin; xanuun darteed la wataaticid.

-da: (n) survival (sar vaay val); the act or process of surviving ~ badbaado

-da: (magac, dhedig, keli) nabadgalka laga nabadgalo dhibaato iyo col. Badbaadidda lama gartee, Allow adu noo jidbixi.

(fal) barwaaqo iyo liibaan gaadhsii. Badhaadhi Allahayow maatida baradu ka xumataay. Dh: baraari, barwaaqee.

(tilmaame) wax kala fidsan oo aan soo xoodnayn. Dh: fidsan, ballaadhan, fidsan.

-da: (magac, dhedig, keli) mid kala baxsan oo cidhifyadiisu kala fogyihiin ahaan. Dh: fidsani, ballaadhni.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bahardaad.

m.f.dh eeg barraah².

-da: (magac, dhedig, keli) si xun oo qaab daran oo kala daadsanaan ah u fadhiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) shey dusha wax kaga tolid ama kaga qarin. Dhiishan shaqal quruxbadan ayaa dahaadhid looga dhigay. Dh: shaqalid.

-da: (magac, dhedig, keli) dal dalkisii laga riixo oo dad kali ka qaataan. Dh: dalqaadis.

(Halgaadid-da)

Wax gacanta ku qabasho oo meel fog ku tuurid.

m.f.dh eeg halgaad².

-da: (magac, dhedig, keli) waran, dhagax iyo wixii la mid ah, ku tuurid ama ku dhufasho.

m.f.dh eeg halqaad². la-mid: halqaad¹ (2).

(Jallaadid-da)

Jallaad ku rogid; dahaarid.

m.f.dh eeg jallaad². la-mid: jillaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) buug, waraaq adag, harag ama maro dusha kaga samayn.

(Malaakhid-da)

Malaakh ka dhigid.

m.f.dh eeg malaakh².

m.f.dh eeg qalfaad². la-mid: qalfaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) looxaan waaweyn oo geedaha jirriddooda laga jaray wax ku dhisid sida doonyaha oo kale.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl loo maarowaayey oo cid kale loogu cawdo ama ciirsi loo weydiisto.

(Walwaalid-da)

Wax culus oo laallaada sidid; dandaamin.

m.dh la-mid: waldaamin.

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus oo laallaada sidid. Dh: dandaamid,

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan gaadhsiin; barwaaqo iyo ladnaansho gaadhsiin. Badhaadhin ma helo ninkii caasiyee beenshay Nebigiiye. Dh: baraarin, barwaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqoobid oo liibaanid. Dh: badhaadhid.

der. [adjective] wide, broad, spacious

(adj) wide (waay dh); broad (baroodh) ~ ballaaran

(tilmaame) wax kala fidsan; wax kala durugsan oo ballac leh. Dhul ballaadhan ayaa la dejiyey qoxootigii. Li: dhuuban.

a: ballaaran {N}

de: wide, broad, spacious

lx: ballaadhan

ps: adj-der

key: ballaadhan

-ga: (magac, lab, keli) firkisashada wax duubnaa ama koobnaa.

m.f.dh eeg jallaadan¹. la-mid: jillaadmid.

vl. n. turning of upper eyelid; anything turned inside-out

-da: (magac, dhedig, keli) jeldi adag yeelasho.

de: turning of upper eyelid; anything turned inside-out

lx: jallaadmid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: jallaadmid

-da: (magac, dhedig, keli) wax is haystay, labo u kala badhid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax isku jira oo kala jaad ahaa, is u kala saarid. Dh: kalasaarid, kalasoocid.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo aad lahayn xoog ku kaxaysasho. Xabbaadhiddu waax xaaraan. Dh: dhicid, qaadidi, boojin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isku yaalla ama isku duuban, kala saarsaarid oo fidin. Dh: balbalaarin, balballaadhin.

m.l la-mid: ballandhigasho.

-ka: (magac, lab, keli) heshiis wada gelid; ballan ku heshiin. Dh: ballandhigasho.

vl. n., [abstract] expansionism

-ta: (n) expansion (ikispaashin); expansibility ~ isballaarin

bw: isballaarin

cf: durugsi; rw: ballaadh

de: expansionism

lx: isballaadhin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: isballaadhin

m.f.dh eeg baaxaadeg². la-mid: baaxaaddegid.

(fal) wax isku yaalla ama isku duuban, kala saarsaar oo fidi.

f.mg3 (-gtay, -gatay) Qof ballan la dhigasho, la yeelasho.

f.mg3 (-gtay, -gatay) Qof ballan la dhigasho, la yeelasho. m.f.dh, ballandhigasho.

v., [compound] make an appointment

(fal) ballan aad ku xisaabtanto samayso.

de: make an appointment

lx: ballandhigo

pd: (ballandhigtay)

ps: v3b=cmp

key: ballandhigo

m.f.dh eeg calwasaad². la-mid: calwasaad¹ (2), carwasaad¹, carwasaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax isla socday, kala weecasho: kala leexasho. Dh: kalabayrid.

-da: (magac, dhedig, keli) da'dii xilkasnimada gaadhid: qaangaar noqosho. Muruga curcurku waa calaamadda qaangaadhidda Dh: baaluqid, qaangaarid, taabbagalid.

-da: (magac, dhedig, keli) baqbaqid: kalabbadbadasho; bashbashlayn: cabsad; cabsood.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan la hubin baadhbaadhid. Yoolbaadhidda naga daa. Dh: yoolbaadhis.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka gungaadhid; ka salgaadhid; yoolgaarid. Yoolgaadhiddeedii la rabay rag baa carshacarsheeyey Dh: gungaadhid, yoolgaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) si rasan ama qaabxun u fadhiisasho. Balwaadhsasho fadhi dhallinyaro maaha. Dh: barraaqsasho. balwaadhsi -ga: (magac, lab, keli) balwaadhsasho u fadhiisi. Balwaadhsi fadhigaagu noqon bal waa la eegi doonaa waxtarkaaga. Dh: barraaqsi. balwaadhso: (fal) si foolxun oo qaab daran u fadhiiso. Sidii sac qablan ah baad balwaadhsantahay. Dh: barraaqso.

(Abaadid-da)

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

(Awaalid-da)

Filid; malayn; sugid; saadin.

m.dh la-mid: aawil¹, aawilid, awaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax saadin; wax saadaalin.