balqan — Macnaha & Turjumaada

1

(Balqan-ka)

2

Xab jiidma oo laabta ka soo go'a oo afka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

m.l Xab jiidma oo laabta ka soo go'a oo afka ka yimaada marka la cadayo.

waa la naqliyay ✓

m.l Xab jiidma oo laabta ka soo go'a oo afka ka yimaada marka la cadayo.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): saliva, spit, phlegm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) phlegm (faleem).

2

-is balqami -yey say: (v) cleanse the mouth in the morning; especially brushing the back of tongue (taang

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhareer is jiidjiita o dhuunta iyo qanjidhada afka noolaha ka yimaadda marka uu duraysan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: saliva, spit, phlegm

2

lx: balqan

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-mass

5

key: balqan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ballaadhan ah. Loox dhinacyada ka balan ayaa shareeradaha laga jeexaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Ballan-ka)

2

Wax lagu heshiiyo ama lays faro ama laysku adkeeyo; farriin adag; wax isku ogaansho; wacad; axdi; (ama bal).

waa la naqliyay ✓

1

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

2

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin.

waa la naqliyay ✓

1

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

2

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin. m.f.dh, ballamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. arrange, agree on, settle on; set, fix, appoint (a date for a meeting)

2

ballan: v. entrust, promise

3

ballan: m. n. promise, meeting, appointment, rendezvous

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. promise (paro mas) ~ ballanqaad, cahdi, wacad. 2. appointment (a pooynt ment); date, promise, commitment

2

ballan: -ballamay ballantay: (v) promise (paro mas); pledge (paleej); vow (vaaw) ballanqaaday. -Syn: covenant, engage, plight, swear, commit

waa la naqliyay ✓

1

Impegno

2

Undertaking

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wakhti go'an oo lagu heshiiyo in hawl la fuliyo. Dh: madal, bal, wacad, axdi.

waa la naqliyay ✓

ميثاق، عَهْدَ، إِيلاف

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareeraha oo ka daata hareeraha weelka uu ku jiray, buuxdhaaf awgii ama dhaqdhaqaaq loo geystay awgii. Balqad baa caanihii dhammeeyey. Dh: walcad, daadad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balqi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) weel uu dareere ka buuxay wax yar ka daadin.

waa la naqliyay ✓

(alaab, kd.) aan urursanayn ee kala firirsan, daadsan, filqan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la bilqay ahansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la bilqay ahansho. m.f.dh, bilqanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] spread (across), scattered

waa la naqliyay ✓

(adj) scattered over a surface in a layer; dispersed, dissipated, dispelled

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) agab aan habaysnayn ama aan urursanayn oo kala firidhsan. Bilqan alaab u wada taallaa meesha ka buuxda. Dh: filiqsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: spread (across), scattered rw: biliq

2

lx: bilqan

3

pd: (bilqanaa)

4

ps: adj-der

5

key: bilqan

waa la naqliyay ✓

1

(Dalqan-ka)

2

Hadal badan oo layska hadlo iyadoo aan loo fiirsan.

waa la naqliyay ✓

1

dalqan¹: m.l 1. Hadal badan oo iyadoo aan laga fiirsan lagu hadlo. 2. la-mid: dalqamid. la-mid: dulqan¹.

2

dalqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hadal badan oo aan laga fiirsan ku hadlid. la-mid: dulqan².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hadal badan oo aan laga fiirsan ku hadlid. m.f.dh, dalqamid. la-mid: dulqan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. flood of talk

2

dalqan v. be talkative

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) talkativeness (tookativ-nes); loquacity (low-kuweey siti); very talkative person

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xummad darteed iska hadal oo wax badan oo aad ogtahay sheeg. Dh: daldalan, qarow.

2

dalqan ka: (magac, lab, keli) hadal badan oo qarsoodi iyo sir midna lahayn ku habqamid. Dh: duryan, shuban, daldalan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xab-ka)

2

1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jiljilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan.

3

2. Biyo badan oo xalliiban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda.

4

3. Ukunta biyeheeda cad.

5

4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

waa la naqliyay ✓

1

xab¹: m.l 1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan. 2. Biyo badan oo xalliban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda. 3. Ukunta biyeheeda cad. 4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

2

xab²: m.l (cilmiga naflayda) Walax qoyan oo jiidma oo laga soo daayo xuubka malaaska. Xabku a) wuxu daafacaa xuubka; b) wuxu sahlaa socodka wixii dul maraya xuubka oo wuxuu ka dhowraa xoqniinka; c) wuxuuna qaadaa ensaymyada.

waa la naqliyay ✓

1

xab¹: m.l 1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan. 2. Biyo badan oo xalliban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda. 3. Ukunta biyeheeda cad. 4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

2

xab²: m.l (cilmiga naflayda) Walax qoyan oo jiidma oo laga soo daayo xuubka malaaska. Xabku a) wuxu daafacaa xuubka; b) wuxu sahlaa socodka wixii dul maraya xuubka oo wuxuu ka dhowraa xoqniinka; c) wuxuuna qaadaa ensaymyada.

waa la naqliyay ✓

1

(n) the moist membrane lining all bodily channels that communicate with the air, such as the respiratory and digestive tracts, the glands of which secrete mucus.

2

xuubka balqanka leh siiba ka xuubka hab dhiska neefsashada iyo

3

dheef shiidka

waa la naqliyay ✓

1

(n) the free slime of the mucous membranes, composed of secretion of the glands, along with various inorganic salts.

2

balqan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hunqaaco sida xabag la qooyey u layiig ah oo is haysata ah. Dh: balqan.

waa la naqliyay ✓

(fal) matag balqan isjiidanaya ah hunqaac. Waligaaba mandhareeri haddaad wax cunin waxba kaa soo dhici maayaan. Dh: matag, madhareeri.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aad u buuxit oo daf ahaan. Kubbaayaddu milaalitaanka way ku balqan. Dh: miijitaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhareer is haysta layiig ah oo xuubabka jiljilicsan ee bacaraarkala yimaadda oo ka soo go'a. Dh: balqan.

2

xab -ka: (magac, lab, keli) biyo badan oo lag khafiifa ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalan la socda. Ilmaha xabka ka maydha.

3

xab -ka: (magac, lab keli) ukunta biyeheeda cad.

4

xab -ka: (magac, lab, keli) harag balaastig jilica ah oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagi dhaansado. Dh: aagaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax balaq ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] flabby, limp (skin), out of shape

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) lacking firmness or muscle tone; flaccid (falaaksid); limp; weak ~ bajaq

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) dabacsan oo hoos u lusha. Ri dhega balaqsan ayaa la iga iibiyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: flabby, limp (skin), out of shape

2

lx: balaqsan

3

pd: (balaqsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: balaqsan

waa la naqliyay ✓

(albaab...) aan xirnayn; wada furan.

waa la naqliyay ✓

1

ballaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax wada furan noqosho (albaab, dariishad iyo wixi lamida).

2

ballaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax wada furan ahaansho (albaab, dariishad iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

ballaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax wada furan noqosho (albaab, dariishad iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaqmid.

2

ballaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax wada furan ahaansho (albaab, dariishad iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaqnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wide open

waa la naqliyay ✓

-ballaqnaa / ballaqnayd: (adj) opened door or exit; not shut or closed

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) weel ama aqal furan. Tuuggu albaab ballaqan buu iska soo galay.

waa la naqliyay ✓

1

de: wide open

2

lx: ballaqan

3

ps: adj-der

4

key: ballaqan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balqami. la-mid: balqamis.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhego, hoos u dhaadhicid oo balaqo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sureerrada shamiisyada iyo wixii la mid ah lagu taxo mikood. Surwaalka baldhan ayaa ka go'ay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ballan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, balqan ka keenid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hees balwo ah ku luqayn.

waa la naqliyay ✓

1

alan¹: m.l (almo/-nno, m.dh) Xubnaha geedka qasabka middood.

2

alan²: m.l (almo/-nno, m.dh) (naxwe) Erey waxaa loo qaybin karaa xubno tiradooda la mid ah inta shaqal uu leeyahay ereygaas (sida madax -> ma-dax); xubin waliba waxaa lagu magacaabaa alan; erey wuxuu noqon karaa hal alanle (cir), laba alanle (ma-dax), saddex alanle (dib-ka-be), iyo wixi lamida; xusuusnaada in shaqalka dheer lagu tiriyo hal shaqal ama hal cod (ii, aa iyo wixi lamida) sida shibanayaashan oo kale - dh, sh, kh, oo aan la kala qaybin karin.

waa la naqliyay ✓

1

alan¹: m.l (almo/-nno, m.dh) Xubnaha geedka qasabka middood.

2

alan²: m.l (almo/-nno, m.dh) (naxwe) Erey waxaa loo qaybin karaa xubno tiradooda la mid ah inta shaqal uu leeyahay ereygaas (sida madax = ma-dax); xubin waliba waxaa lagu magacaabaa alan; erey wuxuu noqon karaa hal alanle (cir), laba alanle (ma-dax), saddex alanle (dib-ka-be), iyo wixi lamida; xusuusnaada in shaqalka dheer lagu tiriyo hal shaqal ama hal cod (ii, aa iyo wixi lamida) sida shibanayaashan oo kale: dh, sh, kh, oo aan la kala qaybin karin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) barmiilka oo qayb ah.

2

alan -ka: (magac, lab, keli) farta caaradeeda.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inan bulshaawi ah oo cayaaraha iyo kulamada ku fiican laakiin hanti lumis ah.

2

aqan -ka: (magac, lab, keli) dibindaabyada noolaha lab uu ku geysto dhallinyaranimada. Markuu luqunmadoobow ratuhu laacdan baranaayo, isagaa u laandeyro badan laqanka xoolaade.

waa la naqliyay ✓

1

(Baan-ta)

2

Cunno waxtar iyo uraad leh oo lagu dheefiyo dadka buka ama dhaawaca ah.

waa la naqliyay ✓

1

baan¹: m.l (-nan, m.l) Koox ciidamada ka tirsan oo tunta muusikada gaardiska.

2

baan²: m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

3

baan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal dhaar, faan iyo handadaad isugu jira dhihid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. I,

2

baan vl. pron. we [excl.],

3

baan neg. not,

4

baan [feminine] n., [collective] (adj.): nutritious food; invalid's diet; convalescent

5

baan m. n. band, orchestra

6

baan v. make a speech, eulogize

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) recuperation (ri kuu pareey shin); healing over; restoration to health

2

baan2 -ka: (n) bank (baangk)~bangi. Ex: baankaan u socdaa; I am going to the bank baan3: (pronoun I with an action verb) Ex: Cali baan arkay; I saw Ali

waa la naqliyay ✓

1

(fal) la garran qof ama dad gar iyo dacwadi idin ka dhaxayso. Si wanaagsan u baan oo ha caytamin. Dh: garran, dacwi.

2

baan: (fal) baaq oo u yeedh. Soomaali khayr baan ugu baanayaa.

3

baan: (fal) caddee oo qeex. Eray kalana waw noqonayaa unug yar baan baanay

4

baan: (fal) hadal gooddi, faan iyo dhaar isugu jira dheh.

5

baan: (qurub) falkaabe ah oo ka kooban 'baa' iyo 'aan' oo la isku daray. Cali baan arkay. Buux baan bariidiyey. Dh: ayaan.

6

baan -ka: (magac, lab, keli) hey'ad lacagta maamusha, kaydisa oo ilaalisa. Dh: bangi.

7

baan -ta: (magac, dhedig, keli) laba duul ama laba qof oo ay dacwad dhextaallo doodda dhexmarta. Arrinta bir ha ku galinee, baan ku gala. Dh: baane.

8

baan -ta: (magac, dhedig, keli) dheefta dheeraadka ah ee la siiyo qofku markuu cawarmo ama jabo ama taag darreeyo la siiyo. Dh: nafaqayn, buullayn, baanasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) abtirsiga qof leeyahay iyo isirkii uu ka soo farcamay. Alcankaa lagama faanee, waa lagu faanaa. Dh: abnaq, isir, asuul.

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid.

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (alxamay, alxantay; alxami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid. m.f.dh, alxamid.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): welding, solder

waa la naqliyay ✓

-alxamay /alxantay: (v) weld (weeldh); solder (soodher); braze (bareyz) —alxan -ka: (n) welding (weelding)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku dhadhab; isku dhalaali; laxaamadee. Baabuurkan baa naga jabee, noo alxan.

2

alxan -ka: (magac, lab, keli) isku dhejinta labo birood, isku dhabdhabka biraha; isku qayacaynta iyo isku dhalaalinta biraha.

waa la naqliyay ✓

1

de: welding, solder

2

lx: alxan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

syn: laxaamad

6

key: alxan

waa la naqliyay ✓

1

1. Ba' qaba; si xun ku sugan; aad u xanuunsan.

2

2. Gardaran.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: “Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay”. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: “Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay”.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay. m.f.dh, ba'naan.

waa la naqliyay ✓

-ba'naa / ba'nayd: (n) bad condition; unsound or disordered ~ daran

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedigi keli) mid ka mid ah labada goor ee faalka la dhigo: Ba'anta kolka la dhigayo, 'war xun sheeg' baa la yidhaa.

2

ba'an -ta: (magac, dhedig, keli) hilib ama cunto dheef, dux, waxtar iyo nafaqo leh oo loo sameeyo qof nabar soo gaadhay jidhkiisa si loo soo kabo. Dh: buullo, xannaano.

3

ba'an: (tilmaame) xun oo aan fiicnayn. Ninkii garramayay hadal ba'an ma odhan. Dh: qaldan, xun. Li: fiican.

4

ba'an: (tilmaame) dhib badan; belo badan; loo taag waayey. Dh: daran.

5

ba'an: (tilmaame) aad u buka oo sankaraad ah. Odaygii wuu ba'an yahay. Li: ladan.

waa la naqliyay ✓

1

de: ruined, spoiled, in a bad situation, in bad shape; wrong, mistaken

2

lx: ba'an

3

pd: (ba'naa)

4

ps: adj-der

5

key: ba'an

waa la naqliyay ✓

Aan yarayn; ciiddaas ah; baddaas ah.

waa la naqliyay ✓

1

badan¹: m.l B.keenna, b.kiina iyo wixi lamida: inteenna badan, intiinna badan iyo wixi lamida.

2

badan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax aan tiradoodu yarayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

badan¹: m.l Badankeenna, badankiina iyo wixi lamida: inteenna badan, intiinna badan iyo wixi lamida.

2

badan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax aan tiradoodu yarayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

num., [adjective] many, much, a lot (of), numerous

2

badan [adverbial] [expression] very, quite

3

badan m. n. most, the majority (of)

waa la naqliyay ✓

1

(adj) many (meni); numerous, much, a lot, copious wax badan, tirabadan

2

-ka badan: more (moor)

3

-ugu badan: most (mowst)

4

-si badan: (adv) abundantly (a-ban dhentli)

waa la naqliyay ✓

1

Molto

2

Too much

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax tiro iyo cadad badan leh. Wuxuu aabbahay dhaqay xoolo badan. Li: yar.

2

badan -ka: (magac, lab, keli) jidhka aadamaha. Caashagan biyiyo oon, badankeyga kaba jaray adigaygu beeree! Dh: beden.

3

badan -ka: (magac, lab, keli) doon yar oo lagu kalluumaysto.

waa la naqliyay ✓

كثير

waa la naqliyay ✓

1

balac¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Daymo, milicsi. 2. B. ka sii/b. ku sii: bal fiiri!

2

balac²: m.dh (-cyo, m.dh) Dugaagad ballaaran, xardhan oo macdan ka samaysanoo haweenka ku xarragoodaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. glance, look; opening the eyes to look at

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) eeg balaadh.

2

balac -a: (magac, lab, keli) wax afar dhinac oo iska soo horjeeda leh inta ay labada dhinac ee iska soo horjeedaa isku jiraan. Dhererka qoodigu waa afartan tallaabo balaca qoodiguna waa labaatan tallaabo. Dh: ballac.

waa la naqliyay ✓

1

de: glance, look; opening the eyes to look at

2

lx: balac

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: balac

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhulka qayb ahaan israacsan. Baladkani waa kulayl. Dh: dal, waddan, beled.

waa la naqliyay ✓

1

(Balaf-ka)

2

Biyaddiidka xoolaha.

waa la naqliyay ✓

1

balaf: m.dh War aan la hubin oo cidda sheegtay aan la aqoon.

2

bąlaf¹: m.l Neef xoolo ah oo biyo diido; biyodiid.

3

bąlaf²: f.g1 (-lfay, -laftay) la-mid: bąlfi.

waa la naqliyay ✓

v. refuse to drink (of camel ~ other animal)

waa la naqliyay ✓