balli — Macnaha & Turjumaada

1

(Balli-ga)

2

Dhul yare godan oo kolkii roob da'o, biyuhu galaan; godob yar; dhasheeg yar; war; jidhaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. pond, reservoir

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) small pool of rainwater, puddle (padhal); pond (poondh) ~ war-ta

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg ballay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: godob, jidhaan

2

de: pond, reservoir

3

lx: balli

4

pd: (-ga Pl: balli (da))

5

ps: n2a-m, n5-m

6

key: balli

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax meeshii qummanayd ka leexsan. Arrintani waa aballi. Dh: weecsan, leexsan. Li: toosan, qumman.

waa la naqliyay ✓

(fal) war dhegta u dhig. Inaan dheqaha loo balalinayn, ba'a e ayow sheega. Dh: dhegeyso.

waa la naqliyay ✓

kubbadda

waa la naqliyay ✓

/bool/ (n) 1. kubbad (banooni) ama shay kubbad oo kale ah. e.g. He kicked the ball into the goal.(n) 2. xaflad weyn oo dadku ciyaaro. 3. wagti farxad leh.

waa la naqliyay ✓

Kubbad

waa la naqliyay ✓

/bool/ (n) 1. boloony. 2. wal wereegsyng. 3. isfeel (dheel aang eh oo lynisky kooyi).

waa la naqliyay ✓

n., (any round body) kubad, -di, gucunso, -di.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baali-da) Naagta aan hufnaanta nafteeda iyo aqalkeeda daryeelin; basari; goonbaar; areebo.

2

2. (-') (dhar) duug; dhammaad.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali¹: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

3

bąali²: f.g2 (-iyay, -isay) Koofiyad, gammuun iyo wixi lamida baal u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

2

bąali: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f. n. bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman

waa la naqliyay ✓

-da: (n) slattern (islaa taran); an untidy and dirty woman ~ areebo, basari, goonbaar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan nadaafadda iyo miigganaan badan lahayn. Baali dumar, baradeeda eedday. Dh: basari, goonbaar. Li: gaari, dhabeel.

2

baali: (tilmaame) weel aan cugnayn. Dhiil baali ah baad caanaha ku shubtay.

3

baali: (tilmaame) shey la isticmaalay oo gaboobay sida dhar; walax aan cusbayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman Opp: gaari

2

lx: baali

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f, n7-f

5

syn: areebo, basari, goonbaar

6

key: baali

waa la naqliyay ✓

balai, n.m. - Xaaqdin; Mafiiq.

waa la naqliyay ✓

1

balfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ul ama waran iyo wixi lamida oo la soo riday ama tumaati ah iska weecin.

2

bąlfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ilmo, biyo iyo wixi lamida diidid (xoolo). la-mid: bąlaf².

waa la naqliyay ✓

1

v. parry, ward (off), deflect, stop; hold loosely in the hand

2

balfi v. refuse (water, as by livestock)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax ka samaysan caw ama wax kale oo ballaadhan, adiga oo lulaya dab ku huri ama qof ku qabooji. Balfi bariiska ha qaboobee. Dh: hufki, babbi.

2

balfi: (fal) war been ah oo aan raad lahayn, shaací oo dhul iyo dad kale gaadhsii.

3

balfi: (fal) si dadab ah u leexi; wax riddo loo soo tuuray, intaad ul ama gaashaan iyo wixii la mid ah, si fudud ugu dhufo oo gees kale u weeci. Rasaastu way nagu dhici lahayde dhagaxaa naga balfiyey.

waa la naqliyay ✓

Halqabsi; misaal: tusaale.

waa la naqliyay ✓

fk. Halqabsi ahaan, tusaale ahaan, bilmesel.

waa la naqliyay ✓

m. n. example

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) si loo garto wax aad macnaynayso, tilmaan la baxsho oo la isku tuso. Balki u keen waxaad sheegayso. Dh: tusaale, belki, marag.

2

balki -ga: (magac, lab, keli) wax aanad hubin; wax aanad runtiisa iyo xaqiiqdiisa haynin. Dh: bidaal, shaki, tuhun.

waa la naqliyay ✓

1

de: example

2

lx: balki

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: masal ~ misaal, tusaale

6

key: balki

waa la naqliyay ✓

s.f. - xirmo weyn oo badeeca ah; been.

waa la naqliyay ✓

1

balle, n.f. - Kubbad; Banooni;

2

balle de fusil. - Rasaas; Xabadda wax disha.

3

balle, n.f. (colis) - xidhmo alaabah oo laysku xiray ama duubay si loo qaabo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qoob ka cayaar.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoore weel ka buuxa in yar ka daadin. 2. Is b.: wax suuxsan iska dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoore weel ka buuxa in yar ka daadin. 2. Is b.: wax suuxsan iska dhigid. m.f.dh, balqin.

waa la naqliyay ✓

v. spill (a small quantity of liquid from a container)

waa la naqliyay ✓

-yey/say: (v) spill (ispil); spill [scatter] liquid from containment

waa la naqliyay ✓

(fal) weel buuxa in yar ka daadi. Shaaha ha ku gubane inyar iska balqi.

waa la naqliyay ✓

1

de: spill (a small quantity of liquid from a container)

2

lx: balqi

3

pd: (balqiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: balqi

waa la naqliyay ✓

(fal) geel biyo dhana ah ku celceli. Geela balxiya biyaha ha ka bogtee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Biyo aad u karkarin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Biyo aad u karkarin. m.f.dh, baylin.

waa la naqliyay ✓

v. boil

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) boil something, especially water ~ karkari

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo kulayli ilaa intay la karayaan kulyal dartii 100° derejo. Baastada intaanad ku ridin dheriga bayli biyaha. Dh: faxi.

waa la naqliyay ✓

1

de: boil

2

lx: bayli

3

nt: baylin (ta) [vn-f], baylis (ka) [vn-m]

4

pd: (bayliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: bayli

waa la naqliyay ✓

1

(Falli-ga)

2

Ajar; (ama fadli).

waa la naqliyay ✓

m.l Nimco iyo khayr dheeraad ah o xag Ilaah laga bixiyo. la-mid: fadli¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. blessing, divine favor

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) see [eeg] fadli, ajar

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sixrani ama baabnaan. Dh: sixrani.

waa la naqliyay ✓

1

bw: fadli

2

de: blessing, divine favor

3

lx: falli

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: ajar

7

key: falli

waa la naqliyay ✓

m.l Dhagax adag oo aan si sahal ah loo jebin karin oo ceelasha salkooda ku jira.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Dhisme ka kooban dhuumo kuwaas oo gudbiya dareerayaasha. Dhinaca dhirta dareerayaashu waa biyo, milanno ka samaysan cusbooyin aan orgaanik ahayn ama milanno cunto ah. Dhinaca xayawaanka dareerayaashu inta badan waa dhiig, ama dhiig iyo limf dhinaca lafdhabarleyda.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Dhisme ka kooban dhuumo kuwaas oo gudbiya dareerayaasha. Dhinaca dhirta dareerayaashu waa biyo, milanno ka samaysan cusbooyin aan orgaanik ahayn ama milanno cunto ah. Dhinaca xayawaanka dareerayaashu inta badan waa dhiig, ama dhiig iyo limf dhinaca lafdhabarleyda.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) fiidmeer; kobolli; kibilli.

waa la naqliyay ✓

1

(Salli-ga)

2

1. Duco gaar ah oo Muslinku Nebi Maxamed ugu duceeyaan.

3

2. Gogol yar oo lagu tukado.

waa la naqliyay ✓

1

salli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Duco gaar ah oo Muslimiintu Nabiga ugu duceeyaan. 2. Gogol yar oo lagu tukada. 3. Derin yar.

2

salli²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Ku s.: Muslimiin, duco gaar ah Nabiga ugu ducayn.

waa la naqliyay ✓

1

salli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Duco gaar ah oo Muslimiintu Nabiga ugu duceeyaan. 2. Gogol yar oo lagu tukada. 3. Derin yar.

2

salli²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Ku s.: Muslimiin, duco gaar ah Nabiga ugu ducayn. m.f.dh, salliyid.

waa la naqliyay ✓

m. n. prayer to the prophet Mohammed; prayer-mat

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. prayer rug (pareey-er raag); mat (maar) ~ masalle, katiifad. 2. bestow blessing and peace on prophet Mohammed (bup)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) duco gaar ah oo Muslinku Nebi Maxamed ugu duceeyaan. Salliga Nebiga, naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaadeene, badiya.

2

salli-ga: (magac, lab, keli) gogol yar oo falkan oo lagu tukado. U dhig salli imaamka. Dh: sijaayad.

3

salli -ga: (magac, lab, keli) gogol yar oo lagu fadhiisto. Salli martida u soo dhiga. Dh: dermo, bal, qaddifad, bal.

waa la naqliyay ✓

1

de: prayer to the prophet Mohammed; prayer-mat

2

initial: s

3

lx: salli

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: salli

waa la naqliyay ✓

1

(Talli-ga)

2

Saarug.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Saaruq.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) saaruq.

waa la naqliyay ✓

1

xalli¹: m.l (-iyo, m.dh) Maaro.

2

xalli²: f.g2 (-iyay, -isay) Mushkilo ama mas'alo xal u helid.

3

xalli³: f.mg2 (-iyay, -isay) Nafley ama dad si saf ballaaran ah u socosho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Mushkilo ama mas'alo xal u helid. m.f.dh, xallin.

waa la naqliyay ✓

v. solve, resolve

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) resolve (ri-zoolv)-, solve (soolv)-, settle (se-tal). Ex: xal u raadi; find a solution to...

waa la naqliyay ✓

(fal) mushkilo jirta xal u hel; ka gungaadh. Adu xalli dhibaatada reerkaaga. Dh: maaree, xallil.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xal

2

de: solve, resolve

3

initial: x

4

lx: xalli

5

pd: (xalliyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: xalli

waa la naqliyay ✓

1

(Adaar-biciid-ka)

2

Nagaar aan qodax lahayn oo ka baxa balliyada iyo togagga; wuxuu lee yahay, miro kuwa bunka u eg, dhirta dawadana waa ka mid.

waa la naqliyay ✓

1

(Balliqid-da)

2

(albaab) wada furid.

waa la naqliyay ✓

1

(Biyadhac-a)

2

1. (xoolo) balli waran ama webi ka cabbid.

3

2. Meel jab ah oo biyo ka degtaan (ama biyadhaceen).

waa la naqliyay ✓

1

(Culaacu-sha)

2

Bahal yar oo dhiigga nuuga: dixirigaa lagu tirshaa, waxayna leedahay oogo jilicsan oo xubno leh; biyahay ku dhex nooshahay (biyaha balliyada); waxay ku dhegdhegtaa oo dhiigga ka nuugtaa kalluunka iyo diinbiyoodka iyo raha iyo dadka laftiisa; waayadii hore, meeshii toobin loo rabo baa la saari jirey oo ay dhiigga ka nuugi jirtey.

waa la naqliyay ✓

1

(Furid-da)

2

1. (quful, kd.) wax xiran fure ama qaliid ku kala bixin.

3

2. (albaab, kd.) balliqid, bashiicin.

4

3. Wax guntan kala bixin.

5

4. Markhaati laysu qabsaday, siduu ahaa u sheegid.

6

5. (guur) qof la qabo sii dayn.

7

6. Hawl la qabtayoo la xusayo, cayaar, dabbaaldeg, shir, hadal, kd. dadka ka qayb gela haya u bilaabid.

8

7. Wax raran rarka ka dhigid.

9

8. Halxiraale ama wax kaloo la isku xiray, sheegid; feydid; bannayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gal-ka)

2

1. Dhar yar oo la tolo oo qalabka qaarki, sida barkimooyinka, lagu rogo ama la dhex geliyo oo dhawraarin u ah.

3

2. Dabool harag ah ama qori ama bir ama wax kale, oo qalabka qaarki (billawe, seef, kd.) loo sameeyo, laguna qaado.

4

3. Biyo kooban oo meel fadhiya; balli; haro.

5

4. (shax, waalo, kd.) badin; ka dhicid; foorad.

6

5. Garangar iftiin ah oo xilliyada qaarkood dayuxu dhex galo.

waa la naqliyay ✓

1

(Galshaysi-ga)

2

Biyaha balliga oo sii gura haya, hareerihiisa galshooyin ka samaysasho; dhoobammiirasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Galsha-da)

2

Kolka biyaha balliga ku jiraa sii gura hayaan, galal yaryar oo balliga hareerihiisa laga qoto, oo xareeddu ku soo miiranto; dhoobammiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Go'id-da)

2

1. (xarig, dun, kd.) labo go' ama labo cad noqosho, jiidid xoog loo kala jiidey darteed.

3

2. Wax dhammaaday ama joogsadey ama iman waayey.

4

3. (ceel, balli, kd.) biyo ka dhammaansho; gurid.

5

4. Naftu ka bixid; dhimasho; geryoomid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Godob-ka) Balli aad u weyn oo wareegsan oo in badan biyo ku jiraan: togagga xilliyada roobka biyaha keena baa doojiya.

2

2. (Godob-ta) Aano; sagan; dakano; asaaye; gashi; utun.

waa la naqliyay ✓

1

(Hara-da)

2

Biyo badan oo fadhiya oo aalaa macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsan yahay; balli weyn; kal.

waa la naqliyay ✓

1

(Jidhaan-ta)

2

Meel yar oo biyo galaan: balli; (ama dhijaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Qeydar-ka)

2

1. Geed weyni iyo dhererba leh oo badanaa ka baxa balliyada biyuhu fariistaan: qodxo aad u daran buu lee yahay.

3

2. Balli yar.

waa la naqliyay ✓

1

1. Waryaa; heedhe.

2

2. (War-ka) Wax aan hor loo ogeyn oo laysu sheego ama la helo; waxyaalo cusub oo dhowaan dhacay siiba kuwa raadyuhu sheego ama wargeysyadu qoraan; khabar; hadal.

3

3. (War-ta) balli la qodo oo xareedda ama biyaha webiga lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Nagaar aan qodax lahayn oo ka baxa balliyada iyo togagga, wuxuu leeyahay miro kuwa bunka u eg, dhirta dawadana waa ka mid. la-mid: adarbiciid.

waa la naqliyay ✓

1

ballaq¹: m.l la-mid: balliqid.

2

ballaq²: f.g1 (-qay, -qday; -liqi) 1. Albaab, dariishad iyo wixi lamida wada furid. 2. Arrin wax ka qabashadeeda cid u dhigid. Tusaale: “Maxamed arrinti wuxuu u ballaqay maxkamadda”.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: balliqid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Balli.

waa la naqliyay ✓

1

ceegaag¹: m.l la-mid: ceegaagid.

2

ceegaag²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) C./ka c.: balli, weel, xero iyo wixi lamida buuxid (biyo, caano, xoolo iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafley yar oo biyaha balliyada ku dhex nool oo dixiriga la bah ah, oogo jilicsan iyo xubno leh, oo nuugta dhiigga nafleyda kale ee biyaha kula nool iyo dadkaba. 2. Gacanta meesha ay iska galaan calaacasha iyo dhudhunka.

waa la naqliyay ✓

m.l Rati aan weli rarka loo layliyin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) orod iyo ciyaar kibir ku jiro. Dh: birinbirqo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax balalooday ka dhigid. Saca balalinta ka daa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid, ballan u dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid, ballan u dhigid. m.f.dh, ballamin.

waa la naqliyay ✓

v. make arrangements

waa la naqliyay ✓

-yey say: (n) set an arrange for appointment; appointment

waa la naqliyay ✓

(fal) waqti go'an, hawl, kulan ama arrin u qabo in la isu yimaaddo. Inno ballami saxaafadda.

waa la naqliyay ✓