ballee — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-leeyay, -laysay) Ilmo markaa dhashay booqashadiisa ugu horrayn (dhaqankuna wuxuu qabaa in ilmahaas dabeecaddiisu ay u ekaato midda qofkaas hore). la-mid: billee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Ilmo markaa dhashay booqashadiisa ugu horrayn (dhaqankuna wuxuu qabaa in ilmahaas dabeecaddiisu ay u ekaato midda qofkaas hore). m.f.dh, ballayn. la-mid: billee.

waa la naqliyay ✓

v. be the first to see ~ visit a newborn baby

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) be the first who sees the newborn baby, it is believed that, the baby will behave like that person

waa la naqliyay ✓

(fal) ilmo yar oo afartan cisho jira tunka ku qaad oo gardaadi si uu kuugu dabeecad ekaado. Dh: gardaadi.

waa la naqliyay ✓

1

de: be the first to see ~ visit a newborn baby

2

lx: ballee

3

pd: (balleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: ballee

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid. m.f.dh, baallayn.

waa la naqliyay ✓

v. be beside

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac ama fay xig: dhinac mar ama ugu shishee. Baallee adigu, Buux na bartanka ha yimaaddo. Dh: koonee.

waa la naqliyay ✓

1

de: be beside

2

lx: baallee

3

pd: (baalleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: baallee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) adu ku bilaw oo qofka u horreeya noqo. Noo balalee dabbaasha. Dh: furfur, bilaw, baalalee.

2

balalee: (fal) wax balalooday oo caleen iyo wax la mid ah ku sumoobay ka dhig. Asalada saca ku balalee.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) daacsanaanta gaar ahaan lugta ka muuqata. Balleec ayaa ka muuqda lugta. Dh: qallooc.

waa la naqliyay ✓

allée, n.f. - Surin, Wadiiqo yar oo dhismayaasha kala dhex marta.; Wadiiqo; Waddo-Luugeed.

waa la naqliyay ✓

1

balle, n.f. - Kubbad; Banooni;

2

balle de fusil. - Rasaas; Xabadda wax disha.

3

balle, n.f. (colis) - xidhmo alaabah oo laysku xiray ama duubay si loo qaabo.

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: I may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: I may be (in a place)

2

lx: aallee

3

ps: v4c-1sg-pot

4

key: aallee

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-eeyay, -eysay) Balwo ku luuqeyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-eeyay, -eysay) Balwo ku luuqeyn. m.f.dh, balweyn.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg balway.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Basle samayn.

waa la naqliyay ✓

v. search for at random

waa la naqliyay ✓

(fal) orod rafaad badan orod oo ha joogsan; sidii qof dhibi haysato u orod. Sii baslee waan ku soo gaadhiye. Dh: yaslee, busbuslee.

waa la naqliyay ✓

1

de: search for at random

2

lx: baslee

3

pd: (basleyey)

4

ps: v2b=

5

key: baslee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) la-mid: ballee.

waa la naqliyay ✓

v. dance a Somali dance

waa la naqliyay ✓

1

de: dance a Somali dance

2

lx: bullee

3

pd: (bulleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: bullee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg callay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) naacawi ka soo gasho u hoosaasin. 1. Aqal meel yeelid. 2. Cid

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Aqal meel naacawi ka soo gasho u yeelid. 2. Cid hoosaasin. m.f.dh, dallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, hoosaasin.

2

dallee: (fal) sheego wax aad qabto. Warkaaga dallee. Dh: caddee, bayaami. Li: ed, gari. dalleen: (tilmaame) si aad u fudud. Dalleen aniga iigama tagee waan dig siin jiraye.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax qarribid. 2. Ku h.: qof wax ku aaminid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax qarribid. 2. Ku h.: qof wax ku aaminid. m.f.dh, hallayn.

waa la naqliyay ✓

v. ruin, spoil, put out of order; lose

waa la naqliyay ✓

-yey I halleysay: (v) inflict damage; mess up; disable (diseeybel)-, impair (impeer)-, mar (maar)-, spoil (ispooyl) ~ kharrib. Ex: waa cunug la halleeyey; this is a spoiled child

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg hallay.

waa la naqliyay ✓

1

de: ruin, spoil, put out of order; lose

2

lx: hallee

3

pd: (halleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: hallee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Qalle gudasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Qalle gudasho. m.f.dh, qallayn.

waa la naqliyay ✓

v. fulfill later an obligation one had omitted

waa la naqliyay ✓

-yey / qalleysay: (v) perform missed prayer

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg qallay.

waa la naqliyay ✓

1

de: fulfill later an obligation one had omitted

2

lx: qallee

3

pd: (qalleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: qallee

waa la naqliyay ✓

1

vallée, n.f. - dooxo.

2

vallée étroite - jar dhuuban.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg wallaahi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la balleeyey oo la gardaadiyey. Dh: gardaadsan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartan cisho jira cid dusha u saarid oo dibadda warwareejin. Billaynta carruurta waxa lagu balleeyaa kolba qofka la doorbidayo. Dh: gardaadin, ballayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Si aan degganeyn u socosho (haween).

waa la naqliyay ✓

v. walk in a wavering manner

waa la naqliyay ✓

(fal) socod balasbalas ah soco. Sii balaslee intaan ku soo gaadhaayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk in a wavering manner (as an animal ~ person carrying a heavy load)

2

lx: balaslee

3

pd: (balasleeyey)

4

ps: v2b=intr

5

key: balaslee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax, balbalo u yeelid.

waa la naqliyay ✓

v. build ~ construct a hut of branches and leaves

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ama wax kale, hadhee. Daaradda balbalee.

waa la naqliyay ✓

1

de: build ~ construct a hut of branches and leaves

2

lx: balbalee

3

pd: (balbaleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: balbalee

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) wixii baad ku duula oo dhan. Baalleyda duushaan, la dalxiisi doonaa. Dh: baadley.

2

baalley -da: (magac, dhedig, keli) ciyaardhaqameed caan ku ah gobolka Ceerigaabo iyo inta u dhow oo jiib iyo jaanba leh oo la isku maaweeliyo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-eelay, -eeshay) Si gudub ah wax u eegid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-eelay, -eeshay) Si gudub ah wax u eegid. m.f.dh, bacleelid.

waa la naqliyay ✓

bailler, v. - Af kala waaxid (sida hamaasiga oo kale). Hamaansi; af kala qaad.

waa la naqliyay ✓

m. n. grasshopper

waa la naqliyay ✓

v.intr. - qoob ka cayaarid.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg buullay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Maro, calal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. wear out (clothes)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax duugoobay ka dhig; calal ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: wear out (clothes)

2

lx: calalee

3

pd: (calaleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: calalee

waa la naqliyay ✓

m.dh Dandarranaan; dhibaataysnaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ooddu ka gaaban tahay ama aysan ka adkayn oo laga dhici karo. Xerada halkaa daleensan ood soo saar. Dh: huddo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin. m.f.dh, faallayn.

waa la naqliyay ✓

v. explain, expound, comment on

waa la naqliyay ✓

-yey / faallaysay: (v) make a comment or remark

waa la naqliyay ✓

(fal) ka sheekee oo ka xogwarran wax dhacay; war ama xog, wax ka sheeg ama sii balballaadhi. Dh: faalloo, falanqee, qorfee.

waa la naqliyay ✓

1

de: explain, expound, comment on

2

lx: faallee

3

pd: (faalleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

xe: Expound upon the Somali culture.

6

xv: Faallee dhaqanka Soomaalida.

7

key: faallee

waa la naqliyay ✓

m.d la-mid: falleyr.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg falleedh.

waa la naqliyay ✓

1

jalleec¹: m.l/dh la-mid: dhalleex¹.

2

jalleec²: f.g1 (-cay, -cday) Wax dhinac u eegid. la-mid: dhalleex².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-cay, -cday) Wax dhinac u eegid. m.f.dh, jalleecid ; dhalleex.

waa la naqliyay ✓

v. turn around; look around, glance (at)

waa la naqliyay ✓

(fal) midig ama bidix u dadab wejigaaga oo wax fiiri muddo gaaban. Dh: eeg, jeelaali, daymoo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daymo, dhugo, ollog

2

de: turn around; look around, glance (at)

3

lx: jalleec

4

pd: (jalleecay)

5

ps: v1=

6

key: jalleec

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka wakhtiga kallahaadda socda. Dh: jarmaade.

waa la naqliyay ✓

m.l Aad u macaan.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) eeg maleel.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Ku n.: 1. Farax iyo guul ku jirid. 2. Wax rajo ku eegid. la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

v., pl., opt. form: we may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: we may be (in a place) {N}

2

lx: naallee

3

ps: v4c-1pl-pot

4

key: naallee

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed geed-dhexaadka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax isku kor tubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. amass, pile ~ heap up

2

taallee v., opt. form: it [fem.] / she may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel taallo ka dhig: taallo ka dhis Aqalka umada dhiniisa taallo ayaa ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax aan qiro lahayn oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax aan qiro lahayn oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): smoothness, flatness; smooth, slender, flat (object ~ surface)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) smooth slice

waa la naqliyay ✓