Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

der. [adjective] wide, broad, spacious

waa la naqliyay ✓

(adj) wide (waay dh); broad (baroodh) ~ ballaaran

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax kala fidsan; wax kala durugsan oo ballac leh. Dhul ballaadhan ayaa la dejiyey qoxootigii. Li: dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

a: ballaaran {N}

2

de: wide, broad, spacious

3

lx: ballaadhan

4

ps: adj-der

5

key: ballaadhan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax kala fidsan oo aan soo xoodnayn. Dh: fidsan, ballaadhan, fidsan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka wax ballaadhan oo kala baxsan. Ballaadhin baa lagu sameeyey waddada.

waa la naqliyay ✓

m. n. width, breadth, broadness, space

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) width (width); breadth (bareedhath); broadness (baroodh-nes) ~ ballaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax kala fidsanaan; wax cidhifyadiisu kala fog yihiin. Ballaadhka dhulka dhaayuhu ma koobi karaan. Dh: ballac, balladh, fidsanaan, dherer. Li: dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

a: ballaar {N}

2

de: width, breadth, broadness, space

3

lx: ballaadh

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: ballaadh

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kala fidin oo wax ballaadhan ka dhigid. Dh: ballaadhin, fidin. Li: laalaabid.

waa la naqliyay ✓

v. widen, broaden

waa la naqliyay ✓

yey / say: (v) expand (ikispaandh); widen (waaydhen); make wide ballaari

waa la naqliyay ✓

(fal) ka yeel wax fidsan. Innoo ballaadhi gogosha. Dh: fidi, ballaari.

waa la naqliyay ✓

1

a: ballaari

2

de: widen, broaden

3

lx: ballaadhi

4

pd: (ballaadhiyey)

5

ps: v2a=

6

key: ballaadhi

waa la naqliyay ✓

Ballac weyn leh.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax ballac weyn leh ahaansho. 2. Wax waasac ah ahaansho (dhul, weel iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax ballac weyn leh ahaansho. 2. Wax waasac ah ahaansho (dhul, weel iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaarnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wide, broad, large, spacious

waa la naqliyay ✓

-ballaarnaa / ballaarnayd: (adj) widen (waay dhen); broad (haroodh); large, great ~ ballaaran, waasac

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) kala fidsan oo ballaadhan. Loox ballaaran ii keen. Dh: ballaadhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: wide, broad, large, spacious

2

lx: ballaaran

3

pd: (Pl: balballaaran)

4

ps: adj-der

5

key: ballaaran

waa la naqliyay ✓

Jallaad lagu rogey; la dahaaray.

waa la naqliyay ✓

1

jallaadan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Kutub wax jildi la geliyey noqosho. la-mid: jillaadan¹.

2

jallaadan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Kutub wax jildi la geliyey ahaansho. la-mid: jillaadan².

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] covered, bound

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) Quraan ama wax kale oo la subciyay

waa la naqliyay ✓

1

de: covered, bound

2

lx: jallaadan

3

ps: adj-der

4

key: jallaadan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax kala baxsan ka dhigid. Dh: ballaadhin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) firkisashada wax duubnaa ama koobnaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baayoloji) Faylam ka tirsan xayawaanka laf dhabarla'da oo ka kooban in ka badan hal milyan oo sinji. Waa faylamka ugu ballaadhan ee boqortooyada xayawaanka. Artaraboodhuhu waxay ku noolyihiin biyaha macaan, badaha iyo dhulalka kala duwan. Astaan ahaan artaraboodhuhu waxay leeyihiin dub sare oo loo yaqaanno toxob, kaas oo dabool adag u ah qalfoof duleedka. Koritaankooduna waxa uu suurtaggal yahay oo keliya xilliga xuub siibashada.

waa la naqliyay ✓

1

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

2

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baayoloji) Faylam ka tirsan lafdhabarla'da, oo ka kooban gooryaan suunka, astaamihiisana ay ka mid yihiin jidh ballaadhan oo aan maraaryo lahayn, habdhis dareen-wade oo sahlan, kaas oo unugyadiisu u badanyihiin dhinaca madaxa, dheefmareen sahlan oo af mooye aan futo lahayn. Gooryaan suunku waa labeeb, laakiin isbacrimintiisu waa naadir. Jinsiyo badanoo faylamkan ka tirsan ayaa dulin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) (baayoloji) Unug ballaadhan oo ciijiye ah, oo caadi ahaan laga helo nudaha soo saara unugyada dhiigga.

waa la naqliyay ✓

m.l (-tyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Nooc ka mid ah unugyada cad cad ee dhiigga oo leh bu' ballaadhan iyo saytoobalaasam yar. Limfosaytyadu waxay ku samaysanyihiin gummudka limfka, waxaanay soo saaraan ilaa rubuc ka mid ah unugyada cad cad. Muhimad weyn ayey ku leeyihiin xagga difaaca jidhka, waxaanay masu'uul ka yihiin falgallada ka baxeed marka ay jirto nashaadin lid jidh-dhaliye si loo soo saaro lid jidh-gale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baay.) Faylam ka tirsan xayawaanka laf dhabarla'da oo ka kooban in ka badan hal milyan oo sinji. Waa faylamka ugu ballaadhan ee boqortooyada xayawaanka. Artaraboodhuhu waxay ku noolyihiin biyaha macaan, badaha iyo dhulalka kala duwan. Astaan ahaan artaraboodhuhu waxay leeyihiin dub sare oo loo yaqaanno toxob, kaas oo dabool adag u ah qalfoof duleedka. Koritaankooduna waxa uu suurtaggal yahay oo keliya xilliga xuub siibashada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baay.) Faylam ka tirsan lafdhabarla'da, oo ka kooban gooryaan suunka, astaamihiisana ay ka mid yihiin jidh ballaadhan oo aan maraaryo lahayn, habdhis dareen-wade oo sahlan, kaas oo unugyadiisu u badanyihiin dhinaca madaxa, dheefmareen sahlan oo af mooye aan futo lahayn. Gooryaan suunku waa labeeb, laakiin isbacrimintiisu waa naadir. Jinsiyo badanoo faylamkan ka tirsan ayaa dulin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) (baay.) Unug ballaadhan oo ciijiye ah, oo caadi ahaan laga helo nudaha soo saara unugyada dhiigga.

waa la naqliyay ✓

m.l (-tyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Nooc ka mid ah unugyada cad cad ee dhiigga oo leh bu' ballaadhan iyo saytoobalaasam yar. Limfosaytyadu waxay ku samaysanyihiin gummudka limfka, waxaanay soo saaraan ilaa rubuc ka mid ah unugyada cad cad. Muhimad weyn ayey ku leeyihiin xagga difaaca jidhka, waxaanay masu'uul ka yihiin falgallada ka baxeed marka ay jirto nashaadin lid jidh-dhaliye si loo soo saaro lid jidh-gale.

waa la naqliyay ✓

Dooxo ballaadhan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) quruunta ku hadasha afka uu ereykoobahani ku qoran yahay; waa ummad ka mid ah quruumaha Geeska Afrika oo deggan dhul aad u ballaadhan oo kulaala Badda Cas iyo Badweynta Hindiya. Soomaali been way sheegtaa, beense ma maahmaahdo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan, dhib iyo haydaaro aad u ballaadhan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) xoolaha inta qaanka ah ee aan weli curan ama la raran, gaar ahaan geela. Aaran dib u hadhay, aar ha laayee, awr xun baa dhalay. Dh: aalo, ulul, aadhan, qaan.

2

aaran -ka: (magac, lab, keli) xilliga dooggu aad u qawlo ee xooluhu barqofadhiisi noqdaan. Aaran iyo abaari Allow kuu maso, uunkana u kala roon. Dh: deegaan, barwaaqo. Li: abaar.

3

aaran-ka: (magac, lab, keli) roob dhul ballaadhan ka da'ay oo aad loogu barwaaqaystay. Waxa noo da'ay aaran aad noo doojiyay. Dh: mahiigaan, roob.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) karti halabuurnimo iyo aqoon ballaadhan lahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «soo ~» soo gabagabee; soo afjar. Soo afmeer hadalka, arrintu innala sii ballaadhane. Dh: afjar, gabagabee, dhammee.

2

afmeer: (fal) wax wareegsan soo koob adoo ku soo meeraya. Toban jeer, garoonka soo afmeer.

3

afmeer -ka: (magac, lab, keli) meeriska u dambeeya ee agabka la tolo sida aloolka, raradhawrta, kebedda iyo masafta. Afmeerkii oo keliya ayaa u hadhay masafta. Dh: meeris, idhan.

4

afmeer -ka: (magac, lab, keli) doox aad u weyn oo tigaad badan bixiya. Dh: qaali. Wa: afmeerro.

5

afmeer -ka: (magac, lab, keli) cidhifka ama gooddiga deegaanka reer yaallo; dhulka qoorta ah ee ka faana baxsan oollimaadka beesha. Idinkoo afmeer iyo ka yimi idhanka Gaaroodi. Dh: idhan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shiraaca doonyaha jaadadkiisa ka ugu ballaadhan ee ugu weyn. Alcood bay doontu u baahan tahay. Dh: shiraac.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) finan yaryar oo oogada dadka ka soo baxa kulaylka dartii.

2

araarad-ka: (magac, lab, keli) u gogoldhigashada hadal ballaadhan ama murti soo socota. Araaradkii buu guddoomiyuhu ku dheeraaday.

3

araarad -ka: (magac, lab, keli) xoolo arooraya intaanay ceelka tegin sii daajin. Xooluhu araarintay biyo badan ku cabbaan.

4

araarad -ka: (magac, lab, keli) xaraaradka meel sarraysa laga soo xaraarto.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) adduunka bannaan iyo buur leh; dhulka qaydan oo ballaadhan. Arli dhan ayaa la beeray. Dh: dal, dhul, ardi, duni.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) war iyo wax la mid ah, dad badan gaadhsii oo ku faafi.

2

awaaji -ga: (magac, lab, keli) war baahiyo ama lagu dhawaaqo si dad badan loogu wargaliyo. Ha la sameeyo awaaji ballaadhan si dadka arintan loogu war galiyo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isku yaalla ama isku duuban, kala saarsaarid oo fidin. Dh: balbalaarin, balballaadhin.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [abstract] expansionism

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) expansion (ikispaashin); expansibility ~ isballaarin

waa la naqliyay ✓

1

bw: isballaarin

2

cf: durugsi; rw: ballaadh

3

de: expansionism

4

lx: isballaadhin

5

pd: (-ta)

6

ps: vn-f

7

key: isballaadhin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan siin; barwaaqo ka dhigid. Badhaadhaynta Eebbaa hayoo kana baryaynnaaye. Dh: baraarayn, badhaadhays, baraarays, barwaaqayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Ballaarnaan-ta)

2

Wax ballaaran ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ballaaran. la-mid: ballaarnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] scope, span, range; breadth, sweep (of something)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) wideness (waaydhnes)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala fidsan oo ballaadhan oo kala fidsan ahaan. Gogosha ballaarnaan ha ku deyne laab.

waa la naqliyay ✓

1

de: scope, span, range; breadth, sweep (of s.t.)

2

lx: ballaarnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: ballaarnaan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan ballan lahayn ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan ballan lahayn ahaansho (qof). m.f.dh, ballandarnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] unreliable, not keeping one's word ~ promise

waa la naqliyay ✓

(adj) unreliable (an ri-laayabal); untrustworthy; dishonest; breaking a promise

waa la naqliyay ✓

1

de: unreliable, not keeping one's word ~ promise

2

lx: ballandaran

3

pd: (ballandarnaa)

4

ps: adj-der

5

key: ballandaran

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) si qaabxun ama rasan u fadhiisad. Dh: barraaqsad.

waa la naqliyay ✓

X-rays

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale oo is khilaafsan, nabadayn ama heshiisiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jallaadan². la-mid: jallaadnaansho, jillaadnaan, jillaadnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jeldi adag lahaan.

waa la naqliyay ✓

Meel sare suran; laallaada; lusha.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ka lalmada ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ka lalmada ahaansho. m.f.dh, laallaadsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hanging, suspended

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) pendent (peendhant)-, suspended (sas peen-didh); hanging down

waa la naqliyay ✓

1

de: hanging, suspended

2

lx: laallaadsan

3

ps: adj-der

4

key: laallaadsan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ama meel la baadhay oo gacanta la mariyey.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kala fogaanta cidhifyada uu shay fidsani leeyahy. Masafta balaadh baa loo tolaa dabaqana waa la godaa. Dh: ballaadh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sureerrada shamiisyada iyo wixii la mid ah lagu taxo mikood. Surwaalka baldhan ayaa ka go'ay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ballan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg ballaadh.

waa la naqliyay ✓

(fal) kala fidi oo wax balaadhan ka dhig. Gogosha balaadhi. Dh: ballaadhi, fidi.

waa la naqliyay ✓

(albaab...) aan xirnayn; wada furan.

waa la naqliyay ✓

1

ballaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax wada furan noqosho (albaab, dariishad iyo wixi lamida).

2

ballaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax wada furan ahaansho (albaab, dariishad iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

ballaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax wada furan noqosho (albaab, dariishad iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaqmid.

2

ballaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax wada furan ahaansho (albaab, dariishad iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaqnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wide open

waa la naqliyay ✓

-ballaqnaa / ballaqnayd: (adj) opened door or exit; not shut or closed

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) weel ama aqal furan. Tuuggu albaab ballaqan buu iska soo galay.

waa la naqliyay ✓

1

de: wide open

2

lx: ballaqan

3

ps: adj-der

4

key: ballaqan

waa la naqliyay ✓

(fal) si xun oo baahsan u fadhiiso. Sidii sac qablanuu u balwaadhay bannaankaa. Dh: barraaq, barraah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] animals, livestock ~ belongings left unguarded; neglected

waa la naqliyay ✓

1

de: animals, livestock ~ belongings left unguarded; neglected

2

lx: baylahan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: baylahan

waa la naqliyay ✓

Ray

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, kali) qalabkii hore ee dagaalka mid ka mid ah. Waa ul dhuuban oo adag oo xagga hore laga gelsho bir sumaysan oo wax mudi og, xagga danbena lagaga taago baarrumo oo qaansada laga gano. Fallaadhi gilgilasho kaagama go'do. Dh: leeb, fallaar, gantaal, gamuun.

2

fallaadh -a: (magac, lab, keli) cudur dadka kaga dhaca madaxa iyo gaar ahaan dhegaha oo la iska gubo dhafoorrada. Odayga fallaadh baa laga gubay.

3

fallaadh -a: (magac, lab, keli) cudur xanuun kulul oo dadka kaga dhaca naasaha hoostooda xilliyada qaboobaha iyo roobka. Dh: fallaar, oofwareen.

4

fallaadh-a: (magac, dhedig, keli) dhud ilays ah oo ka soo baxda walax ifaysa.

waa la naqliyay ✓

1

jalladan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax la jilladay noqosho (maqaar iyo wixi lamida). la-mid: jalledan¹, jelledan¹, jilladan¹.

2

jalladan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la jilladay ahaansho (maqaar iyo wixi lamida). la-mid: jalledan¹, jelledan², jilladan².

waa la naqliyay ✓

inch. v. be turned over ~ inside out, get refolded

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) haragga xalleefsan ee isha oo dusha soo marsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: be turned over ~ inside out, get refolded (e.g., the border of s.t.)

2

lx: jalladan

3

pd: (jalladmay)

4

ps: v1=inch

5

key: jalladan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Ku s.: wax, wax kale dhibaato joogto ah ku sameeya ahaansho. la-mid: sallidan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la isku salladay ama cid kale ku diran.

waa la naqliyay ✓