balid — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) loox, bir iyo wixii la mid ah, ballaadhin oo wax labada dhinaca ka balan ka dhigid. Usha balidda waan ugu talagalay. baliil: (tilmaame) wax dadka oo dhan u muuqda; wax bannaanyaal ah; wax aan daah saarnayn. Xaajadani waa baliil oo cidna ka ma qarsoona. Dh: banyaal, bandharaareed.

waa la naqliyay ✓

1

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

2

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

2

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bąlfin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bąlow³. la-mid: bąlow¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) balwo barasho.

2

balwid -da: (magac, dhedig, keli) dibi, insaarixin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bayl².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aad u kululaansho, wax bayl ah oo karaya noqosho. Biyuhu baylidda badan way ku uumibaxaan. Dh: baylis,

waa la naqliyay ✓

1

(n) the condition of not having hair, esp. on the head.

2

bidaar

waa la naqliyay ✓

/booldh/balder, baldest;(adj) 1. bidaar (timo la'aan)(adj) 2. shaag ama taayir dhamaaday.(adj) 3. hadal ama su'aal qayaxan (cad).

waa la naqliyay ✓

/boold/ (adj) bitheer.

waa la naqliyay ✓

a., (without hair) bidaar leh, nin bidaar leh; bald head, dhakacad; dhakadi cadayd, the bald head.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bi'id.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ba' iyo hoog ku dhicid; ba' iyo ba'ayaale la kulmid. Ba'id baan uga yaabayaa, inuu beledkii ku dhaco. Dh: hoogid, bi'is.

2

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) baxidda dalagga oo xumaada. Dh: ba'is, bi'id, bi'is. Li: bixid.

3

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) dhaqan lumid; dhaqan doorsoomid. Ba'id iyo xumaan ma leh yartii, diinta barataaye. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, xumow. Li: fiicnow, qummanow, toosnow, wanaagsanow.

4

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) far ama wax kale oo meel ku qornaa tirtirid; qoraal masaxid. Ba'idda ka ilaali tirade taleefanka aan kuu qorey. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, tiris, tirtiris, tirid, tirtirid.

5

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo sidii fiicnayd ka leexasho. Roob la'aanta ayaa beeraha ba'idda ugu wacan. Dh: ba'is, bi'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Badid-da)

2

Ku jirrabid; ku markasho; geyeysiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg bad². la-mid: bidid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhulka qayb ahaan israacsan. Baladkani waa kulayl. Dh: dal, waddan, beled.

waa la naqliyay ✓

s.f. - nuujiso (ilma ayan dhalin).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: biqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caano, baq noqsho; caano xumaansho. Baqidda caanaha ka ilaasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Barid-da)

2

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

3

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bar³. la-mid: baris, baritan.

waa la naqliyay ✓

vl. n. instruction, teaching

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cashar u dhigidda.

2

barid -da: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbarid. Isbarid buu agaasimuhu shirka ku bilaabay.

waa la naqliyay ✓

1

de: instruction, teaching

2

lx: barid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: barid

waa la naqliyay ✓

1

(Basid-da)

2

Bas noqosho; danbasoobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bas².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gubasho aan qalbac soo hadhin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel, gudo iyo waxii la mid ah ka bixis.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Wax qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilid-da)

2

1. Kor u qaadid.

3

2. Qurxin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bil².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax suusuubbin oo qurxin.

2

bilid-da: (magac, dhedig, keli) wax bidhid oo kor u qaadid. Bilid buu ku qaaday ooddii loo dhiibay.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bul².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bul ka dhigid maydha, xaskul iyo waxii la mid ah, feedhfeedhid ama tumid. Dh: bulis.

2

bulid-da: (magac, dhedig, keli) cunid wax laguu yareeyey. Bulid horey ku joogtaye, baahi may qabine.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dal².

waa la naqliyay ✓

1

(Falid-da)

2

1. Afka ama addinka wax ka qabasho; wax aan hor u jirin, la imaansho; (wax) si ka dhigid; samayn; waxayn; falkin; yeelid; suubbin; qabasho.

3

2. Beer dhirta ka jarid, limid, kd.

4

3. Falfalid; sixrid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fal². la-mid: fal¹ (4), falniin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul beerid; beer ku tabcid.

2

falid-da: (magac, dhedig, keli) wax samayn; hawl qabasho.

3

falid-da: (magac, dhedig, keli) dad sixrid; qof wax u qabasho. Dh: raadqaadid, falis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel gudaha u gaadhid.

2

galid -da: (magac, dhedig, keli) dugsi ama meel wax lag abarto, ku biirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jal².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof jilicsan oo la xannaanaynayo, cunto siin.

waa la naqliyay ✓

1

(Lalid-da)

2

Hawada dhexdeeda marid; duulid; bidid; heehaabid; buubid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lal.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawada dhexdeeda marid. Dh: duulid, bidid, haadid, heehaabid, lalis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mal².

waa la naqliyay ✓

1

(Qalid-da)

2

1. Neef nool gowricid, haragga ka bixin, xubnihiisa kala jarjarid oo kala dhigdhigid.

3

2. Qof buka ama dhibbaani gaartey ama iin kale leh, oo takhtarradu gacanta ama qalab wax kaga qabtaan, oo xubinta bugta ama meesha iimaysan gooyaan; (indho) fiiqid, u bixin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qal². la-mid: qalniin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. slaughter, butchering; surgery, surgical operation

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. slaughtering (is-loo-tar-ing). 2. surgery (sar-jari); surgical operation ~ qalliin

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) gawricid oo kurka ka jarid. Wanka qaliddiisu way fududahay. Dh: gawricid, qalis.

2

qalid-da: (magac, dhedig, keli) meel xanuunaysa jeexid oo inta bugta ka dawayn. Qalidda nabarku waa lagama maarmaan. Dh: jeexid, qalis.

3

qalid -da: (magac, dhedig, keli) indho aan wax arkayn xuubka ka qaadid oo araggii u soo celis. Ishu qalid kama maarmayso. Dh: fiigid, jeexid, bixin, qalis.

4

qalid -da: (magac, dhedig, keli) haragga ka bixin oo kala dhigdhigid. Dh: jarjarid, googoyn, qalis.

waa la naqliyay ✓

1

de: slaughter, butchering; [ext.] surgery, surgical operation

2

lx: qalid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: qalid

waa la naqliyay ✓

نَحْرِ، ذَبْحٍ

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: solid.

waa la naqliyay ✓

/vaalidh/ (adj) 1. ansax ah, macquul ah. 2. wax sharci ahaan la isticmaali karo. e.g. A valid passport.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalid-da)

2

Mayrid; qasaalid; dhaqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xal².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maydhid gaar ahaan ta weelasha. Dh: maydhid, xalis, qasaalid. Li: uskagayn. Wa: xalxalid.

waa la naqliyay ✓

- labajibbaarnaa: (adj) squared (iskuweeridh), or doubled (dha balidh) ~ laballaaban

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) lame (leeym); disabled (dis eey-balidh); deformed (dhis foor midh). Ex: nin naafo ah; a disabled man

2

naafo -naafada: (n) handicap (heen 'dhi kaap)

waa la naqliyay ✓

-rakibnaa / rakibnayd: (adj) installed (inis-toolidh); assembled (a-sam-balidh)

waa la naqliyay ✓

-aa I ayd: (adj) marked (maarkidh); labeled (laay-balidh); branded (baraanidh) ~ calaamadaysan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) balid oo wax aad u xaliifsan oo ballaadhan ka dhigid. Dh: balid, qarayarayn, xaliifid. Li: qaraweynayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) balid; ballaadhin; qarayarayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqbalid-da)

2

Wax lays faray ama laysu soo jeediyey oggolaansho; yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqbaal². la-mid: aqbal¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la is faray ama la isu soo jeediyey oggollaansho; arrin ama talo laguu soo jeediyey yeelid. Aqblidda aabbaha ayuu meherku ku xidhan yahay. Dh: oggolaansho, hoggaansamid, yeelid. Li: diidid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balaq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) furid albaabka si weyn loo furo oo waxa gudaha ku jira aad loo muujiyo. Dh: ballaqid, furid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aal². la-mid: oollid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ababid-da)

2

Yaraanta iyo korriimada hore, wax ku barasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg abab². la-mid: abaab¹, abaabid, abaabis, abab¹, ababis.

waa la naqliyay ✓

vl. n. teaching (of the very young)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daaqbarashada xoolaha yaryar. Dh: daaqbarad.

waa la naqliyay ✓

1

de: teaching (of the very young)

2

lx: ababid

3

pd: (-da)

4

ps: vn2-f, vn1-f

5

key: ababid

waa la naqliyay ✓

1

(Ajalid-da)

2

1. (Waqti) dib u dhigid.

3

2. Geeri ku keenid; dilid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ajal². la-mid: ajal¹ (2).

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of killing; death

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geeri u keenid; wedkiisa sabab u noqosho. Dh: makalid, dilid.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of killing; death

2

lx: ajalid

3

pd: (-da)

4

ps: vn0-f

5

key: ajalid

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg alal.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) arooridda geela ee meel fog oo aroorta hore la kallihiyo.

2

alalid -da: (magac, dhedig, keli) taah iyo jibaad; cod dheer oo la maqlo samayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fal qofka ruuxiisa dhiba ku akhriyid; girigiri u samayn; sixir iyo wax xun u qabad. Baabiddu waa xaaraan. Dh: sixrid, baabis, qataarid, falid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax inta sare loo qaado halka ugu sarraysa ee ay gaadhi karaan la gaadhsiiyo. Baacid dheeraa ninkani.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadid-da)

2

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baad².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bąad².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

2

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

waa la naqliyay ✓

1

(Baahid-da)

2

Dhulka wada gaarid; faafid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baah². la-mid: baah¹.

waa la naqliyay ✓

Propagation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kala ballaadhasho gaadhista meelo aan hore loo gaadhin. Ururiya cawska oo baahidda ka ilaaliya. Dh: faafid, firdhid. Li: ururid.

2

baahid -da: (magac, dhedig, keli) habsocodka ilayska iyo hirarka makanikada ama birlab-danabeedka. Baahidda iftiinku way sii ballaadhataa kolba kolka ay meesha ifaysa ka sii fogaato.

waa la naqliyay ✓

bąalin: m.f.dh eeg bąali². la-mid: bąalis.

waa la naqliyay ✓

bąalis: m.l la-mid: bąalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanid-da)

2

Hadal ama dood qoran ama aan qornayn, meel madal ah ka jeedin; khudbayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baan³. la-mid: baanis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ka doodidda dacwad idin dhextaal adiga iyo cid kale.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaqid-da)

2

Baaq samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baaq³. la-mid: baaq¹ (4).

waa la naqliyay ✓