balbaalyayn

(Abaalhayn-ta)

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

m.f.dh eeg abaalhay.

vl. n., [compound] gratitude for a favor, indebtedness

-ta: (magac, dhedig, keli) xasuus iyo wanaag oo loo hayo cid horay samafal u geysatay. Abaalhayntu waa dhaqan wanaagsan.

de: gratitude for a favor, indebtedness

lx: abaalhayn

pd: (-ta)

ps: vn2-f-cmp

key: abaalhayn

m.f.dh eeg balaslee.

-ta: (magac, dhedig, keli) orod kadlayn ah oo joogsi la'aan ah socosho. Nin balaayo waddo balaslayn ma daayo.

-ta: (magac, dhadig, keli) cid sabaale ku wadid, sasab ku qancin. Sabaalayn buu qoys ku dhaqmaa. Dh: sasabaad.

(Tabaalayn-ta)

Tabo u helid; farsamayn.

m.f.dh eeg tabaalee. la-mid: tabaalayo, tabaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaataynta; silcinta waxyeello iyo kadeed la gaadhsiiyo, noole. Dh: tabaalays, dhibaataynta.

(Walaalayn-ta)

Walaalo ka dhigid.

m.f.dh eeg walaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaalo ka dhigid.

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) sangadha 'bacbac' soo celcelin. Waa sangadh ka yeedha wax la isku gaaracayo ama la isku dhufanayo sida sacabbada. Bacbaclaynta sacabkiyo, qosolkiinnu badanaa, birqaankiinnu muu jabin?

m.dh la-mid: badbaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal badan oo aan faa'iido lahayn la imasho.

(fal) nabar, shiddadaa ha quwad jabto; xoogdhantaalan oo taakaleelan. Dh: dhicisow, shiiq, quwadjab.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka ay sameeyaan qaraxyo isdabajoog ahi. Bambamlaynta boobaha Allow na baal mari.

-ta: (magac, dhedig, keli) balasbalaslayn oo kolba dhinac u roorid.

m.f.dh eeg hambalyee.

-ta: (n) the act of congratulating: congratulation (kongaraajuleeyshen) ~ tahniyad

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hambalyo gaadhsiin oo bogaadin.

(Hanbalyayn-ta)

Hanbalyo gaarsiin; qof hanbalyo ku dhihid.

-ta: (magac, keli) cid kale, hanbalyo iyo bogaadin u gudbin. Dh: hambalyayn.

(Waabaayayn-ta)

Waabaayo siin, ku darid, ka dhigid; sumayn.

m.f.dh eeg waabaayee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, waabaayo siin; sun waabay ah marin. Fallaadha waabaayaynta waa loogu talagalaa. Dh: sumayn, waabaayays.

adj., pl. wide, broad, spacious, large (ones)

(adj) 1. broad (baroodh); wide in extent from side to side ~ ballaaran. 2. covering a wide scope; general ~ faahfaahsan Ex: akhbaar balballaaran; general information

de: wide, broad, spacious, large (ones)

lx: balballaaran

pd: (Sg: ballaaran)

ps: adj-pl

key: balballaaran

-ka: (magac, lab, keli) nin dabbaasha baaxuur ku ah ee aan bad iyo webi midna celin. Dabbaalyahan baan ahaan jirey markaan webiga geli jirey.

(Tabaabulyayn-ta)

Qabanqaabin; abaabulid; agaasimid; (ama tabaabushayn).

m.dh la-mid: tabaabulayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) shanqadha dareeruhu sameeyo marka uu si googo'a uga daadanayo weelkii uu ku jirey.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof si balasbalas ah u socda ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.

f.mg2 (-yay, -ysay) U a.: cid, cid kale oo samo u gashay u aqoonsanaan.

f.mg2 (-yay, -ysay) U a.: cid, cid kale oo samo u gashay u aqoonsanaan. m.f.dh, abaalhayn.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

m.f.dh eeg alaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xafiis iyo wax la mid ah, qalab shaqo soo dhigid.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la albaabay noqosho (irrid).

(tilmaame) neef raro ama koore la dul saaray.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

(Calalayn-ta)

Calal ka dhigid; duug ka dhigid.

m.f.dh eeg calalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) calal ka dhigid; duug ka dhigid; duugayn; calalays.

Madax cad; galaali ku taal; la galaalay.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax galaali ku taal ahaansho.

der. [adjective] whitewashed; white-striped

-galaalnaa / galaalnayd: (adj) white marked on the head

(tilmaame) madax ama jaaha bar cad ku leh.

de: whitewashed; white-striped (especially on the head)

lx: galaalan

pd: (galaalnaa)

ps: adj-der

key: galaalan

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro sahan sugasho oo u kuurgelid iyo hullo ogaaneed; dersid iyo salgaadh dhammays ah. Guur saddex buu eedaa: ma aqoon, ma abraacin, ma ilaalayn. Dh: kuurgal, dersid.

ilaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) eeg'eegid ay foojignaani ku jirto.

(fal) wax qof uu diidanyahay ama saluugganyahay oggalaysii; qof xanaaqsan raaligeli.

(fal) walaalo ka dhig. Dadka walaaleeya.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la xabaalay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la xabaalay ahaansho. m.f.dh, xabaalnaan.

der. [adjective] buried, interred

-xabaalnaa / xabaalneyd: (adj) buried (bee-ridh) underground; interred

(tilmaame) xabaal ku duugan, qabri ku aasan. Qof xabaalan sidii qof nool ayaa loo xushmeeyaa. Dh: aasan, duugan.

de: buried, interred

initial: x

lx: xabaalan

pd: (xabaalnaa)

ps: adj-der

key: xabaalan

(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu duufin. Laxda xalaalay intayna duufin. Dh: qal xalaalee, gawrac. Li: duufi.

xalaalay: (fal) ilma yar baarada ka goo gaar ahaan gabadh. Wiilku intuu yaryahay xalaalay. Dh: gud, baaragoo, xalaalee.

xalaalay: (fal) ammaano ciddii lahayd illaws iska yeelo. Hadduu kombiyuutarka kuu soo doona waayo ka xalaalay. Dh: xalaalee.

xalaalay: (fal) shay inuu bannaan yahay banne ku fatwoo. Cunidda jaadka xalaalay: Dh: xalaalee bannay.

(Baadiyayn-ta)

Baadi ka dhigid; lumin; habaabin.

m.f.dh eeg baadiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) luminta xoolo qof ilaalinayay. Sahal waa nin baadiyayn badan. Dh: lumin, fakin, hallayn, dayacid.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof reer magaal ahaa, baadiye ka dhigid; dhaqanka baadiyaha u yeelis. Dh: miyiyeyn.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale qaldid oo khatalid. Dh: lumin.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) jidka hagaagsan ee diintu tilmaantay ka leexin oo gaalnimo u horseedid. Li: hanuunin.

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq bannaan ah wax ku iibin. Hooyaday bacadlayn bay shaqada ka soo billawday. Dh: wadhataysad.

(tilmaame) wax kala fidsan oo aan soo xoodnayn. Dh: fidsan, ballaadhan, fidsan.

Ballac weyn leh.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax ballac weyn leh ahaansho. 2. Wax waasac ah ahaansho (dhul, weel iyo wixi lamida).

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax ballac weyn leh ahaansho. 2. Wax waasac ah ahaansho (dhul, weel iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaarnaan.

der. [adjective] wide, broad, large, spacious

-ballaarnaa / ballaarnayd: (adj) widen (waay dhen); broad (haroodh); large, great ~ ballaaran, waasac

(tilmaame) kala fidsan oo ballaadhan. Loox ballaaran ii keen. Dh: ballaadhan.

de: wide, broad, large, spacious

lx: ballaaran

pd: (Pl: balballaaran)

ps: adj-der

key: ballaaran

m.dh la-mid: dambasayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barafle noqosho; baraf gadid. Baraflaynta dad badan baa ka faa'iiday.

(Calaamayn-ta)

Calaamo u yeelid; astayn; calaamadin.

m.dh la-mid: calaamadin.

m.f.dh eeg dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga dabaysha u kaxayn. Xoolaha dabaylaynta ka daa.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaclayn oo buuxid darteed la dhaqdhaqaaqid. Kolka roobku da'o galaclaynta dhijaamaha ayaa meel dheer laga arkaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel dheer ka bidhaamid. Halaclaynta xareedda meeldheerbaa laga arkaa. Dh: walacwalaclayn.

(fal) cid kale, bogaadi, tahniyadee.

(fal) «u ~» cid kale, bogaadi; hanbalyo u dir.