balaqbalaqlayn

(fal) socod degdeg iyo cagfudayd ku jiro oo kadlayn ah samee. Naa Basra! Bi'i waaye maxaad la balasbalaslaynaysaa ma marti baa kuu timid? Dh: balasbalaslee.

-ka: (magac, lab, keli) sodod degdeg iyo cag fudayd ku jiro oo kolba dhan u roorid ah samayn.

m.l la-mid: halaqjalaqlaysasho.

f.mg3 (-stay, -satay) Arrin laga hadlaayo wax yar ka sheegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere shubnaya shanqarta ka baxda oo soo noqnoqda. Balalaxlaynta biyaha waxaraha oomman yaanay ku qamaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) si xidhiidh ah biyo lugaha ula dhicid.

(Jalaalaqayn-ta)

Dagaallamid; weerarid; dhicid.

m.f.dh eeg jalaalaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) weerar iyo dagaal qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka 'waaqwaaq' ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta shanqadha socodka bagafbagafta ah. Bagafbagaflaynta haysaye, berri baynnu eegnaa, keennii ka soo baxa, baylahdii la noo diray!

-ta: (magac, dhedig, keli) daadashada dareere balbalqanaya oo soo noqnoqota. Buluqbuluqlyanta biyaha bannaankaan ka soo maqlay. Dh: balaqbalaqlayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg walaclayn.

m.l la-mid: halaqjalaqlaysasho.

-ha: (magac, lab, keli) geed gaaban oo caleemo cadcad leh, kaymahana ka baxaa.

m.f.dh eeg balaqsan. la-mid: balaqsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax balaqsan oo hoos u dabacsan ahaan.

-ta: (magac, dhaddig, keli) dhimista iyo hoos u dhigga halista nabar ama jirro leedahay. Basanbaasin buu ii noqdiyo wax i balbaalyayne. Dh: quwadjebin, taakaleelin, shiiqin, dhicisayn. Li: xoogayn, tooxid, taanaadin, labolaxaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qoyan, soo daadanaya sida shuurada shanqadha uu sameeyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhib iyo qas ku abuurid; fadqalallo ka dhexridid ama ku ridid. Dh: arbushid, qasid, fidnayn. Li: xasilin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hillaacid ama si halalac ah u bidhdhaamid. Dh: halalaclays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadallo is dhaaf ah oo kala duwan, ku hadlid; marba si u hadlid; labo siyood oo is burinaya ku hadlid.

(Labacanlayn-ta)

Si labacanle ah wax u cunid, u boobid; xagga iyo xaggaba ka qaadid.

m.f.dh eeg labacanlee. la-mid: labacanlays.

-ta: (magac, dhedig, keli) labada can ba wax ku cunid oo aad u boobid oo dhinac walba ku calalin. Dh: labacanlays.

m.f.dh eeg labadablee.

(Labakaclayn-ta)

Labo jeer kicid ama boodid ama soo noqosho.

m.f.dh eeg labakaclee. la-mid: labakacle.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo jeer kicid ama boodid. Riddadaydu labakaclayn bay sii samaysay intaanay derbiga gaadhin.

labakaclayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax la dhammeeyay oo laga bogsaday haddana dib u soo gocasho.

(Walalaclayn-ta)

Iftiin walalac ah muujin, soo celcelin.

m.f.dh eeg walalaclee. la-mid: walaclayn.

-ta: (magac, dhedig. keli) eeg walaclayn.

(?) Corchorus bricchettii 10

(Fadqalallayn-ga)

Fadqalallo ka dhexridid ama ku ridid; fidnayn.

m.f.dh eeg fadqalallee.

m.f.dh eeg halaqjaflee. la-mid: halaqjaflays.

-ka: (magac, lab, keli) baaqbaaqis ku suubbin beer.

(fal) dareere, kolba dhinac u shuban oo balbalgan.

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Arrin laga hadlaayo wax yar ka sheegid.

m.f.dh eeg balafbalafsii.

m.f.dh eeg buluqbuluqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere bac ama wax kale oo jilicsan ku jira, kolba dhinac u shubmid oo dhaqdhaqaaqid. Nin buuran buluqbuluqleyn baa lagu gartaa.

m.l la-mid: alabbasleyn.

m.f.dh eeg alabbaslee. la-mid: alabbaslays, alabbasmays, alabbasmeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) mar qudha wada dhaqaaqid; kol keli ah wada ordid.

m.l/dh eeg balacsan. la-mid: balacsanaansho.

butterfly

-ta: (n) butterfly (bater falaay) ~ babbisjinni

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg balambaalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) sanqadha sidii wax baadad leh oo kolba dhinac u duulaya samayn.

(fal) balanbali oo dhibaatee. Isaga waa la basanbaaseeyey. Dh: basanbaasee. basanbaasayn -ta: (magac, dhedig, keli) balanbal iyo bisaarad u keenis; hoog iyo hankaag u gaysasho; balanbal iyo bisaarad u keenis. Basanbaasayn iyo baryo loogama horreyn markuu guursadaye.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhex socodka biyo ama meel dhooqo leh, ama si qaabdaran wax la raqayo. Bashaqlaynta libaaxaan hurdaydii kaga booday.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diniinaya oo is daba qulqulaya. Bililiqlaynta biyaha roobkaa buuxshay bad iyo webi.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bululuclayn.

m.dh la-mid: calaamadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) summad u yeelid. Dh: astayn; calaamadays.

-ta: (magac, dhedig, keli) calan ku shaqayn; hab ay maraakiibtu warka isku siiyaan oo la isku aqoonsado. Hababkii hore ee warisgaarsiinta gaadiidka badda ka mid ahaa oo labo markab ama markab iyo xeeb isu muuqdaa ku wada hadlaan. Dh: calanwalays.

calanwalayn -ta: (magac, dhedig, keli) calanlulista garsooraha ciyaaraha kubbada cagta dhinacyada ka ilaaliya.

-ta: (n) disruption (dis-rapshiny disturbance (dis-teer-bansi) ~ rabshayn

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin ama hawl, wiiqid; carqalad ku samayn. Dh: carqaladays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sumad kuwa kale lagaga garto u yeelid. Daabaqadayn ku samee markaad iibsato adhiga. Dh: astaamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl amat arrin soo gebagebayn. Dabayaaqo ayaan ka gaadhay sheekada. Dh: dhammaad. Li: billow.

-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iyo qas abuurid. Dh: fadqalalayn.

-ka: (magac, lab, keli) si halalac ah u bidhdhaamid. Dh: halalaclayn.

m.dh la-mid: ilgalacleyn.

-ta: (magac, dheddig, keli) hurdo gam'iwaayid oo indhaha midhiqmidhiq ka siin.

m.f.dh eeg jalaqsan. la-mid: jalaqsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, kali) qof ama shay qaab dhiskiisu fiican yahay. Dh: qaab sanaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laba'aflayn.

m.l la-mid: labacanlayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg labacanlayn.

m.f.dh eeg labacodlee. la-mid: labacodlays.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof, si garbaduub ah u xidhid, Dh: garbaduubid, labadiblays.

-ta: (magac, dhedig, keli) laba labo u qaadidda wax aad tiriynayso. Tusbaxa labalabaynta ka daa oo halhal u tiri. Dh: labalabays.

laballabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walbahaar qofka gala sida uu go'aan u qaadanayo oo uu is yidhaa 'ma yeeshaa mise waad iska dhaaftaa'.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale khatal.doc jidka ka lamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhadhaqlayn.

m.dh Cayayaan afar baal oo waaweyn, xardhan oo qurxoon leh; baalleybaro.

f. n., [collective] butterfly

-ta: (magac, dhedig, keli) cayayaan baadad leh oo aad u qurux badan oo midabyo leh. Waxa ay jeceshahay ubaxa iyo doogga dushiisa oo ay ku fadhiisataa. Sida meel barwaaqaa, oo buuro dhaadheer, ballambaallis qalimo leh.

bw: balanbaallis

de: butterfly

lx: balambaallis

pd: (-ta)

ps: n6-f-col

syn: baalalley, baalleybaro, babbisjinni

key: balambaallis

(Balanbaallis-ta)

Cayayaan afar baal oo waaweyn oo xardhan oo qurux badan leh; baalley-baro; babbisjinni.

فَرَاشَةَ، فَرَاشِ، بَشَّارَة

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isku yaalla ama isku duuban, kala saarsaarid oo fidin. Dh: balbalaarin, balballaadhin.

adj., pl. wide, broad, spacious, large (ones)

(adj) 1. broad (baroodh); wide in extent from side to side ~ ballaaran. 2. covering a wide scope; general ~ faahfaahsan Ex: akhbaar balballaaran; general information

de: wide, broad, spacious, large (ones)

lx: balballaaran

pd: (Sg: ballaaran)

ps: adj-pl

key: balballaaran

-ta: (magac, dhedig, keli) baqabbeenle iyo carar been ah samayn. Baqabeenlaynta lama baacsadee beerkaa dhulka loo dhigaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) bashbashta kurbashada iyo kadaalinta ka dhalata. Bashbashlayn iyo baqdin badanaa fule.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka biiqbiiqda samayn.

m.f.dh eeg cagataallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka warwareegid; ka meermeerid; ka cagadtaallays.

cagataallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» ka warwareeg, ka meermeer. Dh: ceegataallayn.

m.f.dh eeg calanwallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) seben wanaagsan ku jirid.

m.f.dh eeg galangalcee. la-mid: galcad, galcasho.

m.l la-mid: halaqjaflayn.

m.f.dh eeg laballaabee. la-mid: laballaabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) kooxkoox ka dhigid. Dh: kooxakooxayn.

raabaraabayn -ta: (magac, dhedig, keli) koolkoollin oo dheef iyo dhuuniba ka hagabtirid. Dh: rabarabayn. Li: baylihin.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'carruur' qof wax uu doonayo illowsiin. Dh: sabid; sasabid; sabaalis.