Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

balaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cad yar oo hilib ah oo aan waxtar lahayn. 2. Cad hilib ah oo meel ka lusha. 3. Afka b. ha igu siin: ha ila hadlin!

2

balaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Balaq noqosho (qof).

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) 1. Cad yar oo hilib ah oo aan waxtar lahayn. 2. Cad hilib ah oo meel ka lusha. 3. Afka b. ha igu siin: ha ila hadlin!

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lean meat from a very thin animal; worthless piece of meat

2

balaq v. become weak ~ limp and flabby

3

balaq: [feminine] n., (mass n.): small quantity of liquid

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) [Pl. balaqyo-da] not fleshy or fat piece of meat; lean (liin)

2

balaq: (v) knock down. Ex: balaq buu uga siiyey; he knocked down

waa la naqliyay ✓

1

(erycodeed) lagu tilmaansado sanqadha dareere inta weelkii lagu shubay buuxsamay, in yari ka daadatay.

2

balaq-a: (magac, lab, keli) xalxal iyo jeebab biyo ah, oo hilibka laga sifeeyo oo la tuuro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhegaha xoolaha gaar ahaan riyaha oo balbalaqsan oo aan istaagi karin. Ridan balaqada lihi waa baadi.

waa la naqliyay ✓

1

ballaq¹: m.l la-mid: balliqid.

2

ballaq²: f.g1 (-qay, -qday; -liqi) 1. Albaab, dariishad iyo wixi lamida wada furid. 2. Arrin wax ka qabashadeeda cid u dhigid. Tusaale: “Maxamed arrinti wuxuu u ballaqay maxkamadda”.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday; -liqi) 1. Albaab, dariishad iyo wixi lamida wada furid. 2. Arrin wax ka qabashadeeda cid u dhigid. Tusaale: Maxamed arrinti wuxuu u ballaqay maxkamadda. m.f.dh, balliqid.

waa la naqliyay ✓

v. open wide, throw open

waa la naqliyay ✓

-ay day: (v) open the entrance or the exit; open and leave it open

waa la naqliyay ✓

1

(fal) albaab xidhnaa fur. Ballaq albaabka.

2

ballaq: (fal) xog ashkato ah gudbi, si ay hey'adaha amniga iyo sharciga ay tallaabo uga qaataan. Dh: ashtako, tiftifid, jaasuusid, farmuuqid.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ballac

2

de: open wide, throw open

3

lx: ballaq

4

pd: (ballaqay)

5

ps: v1=

6

key: ballaq

waa la naqliyay ✓

1

(Baaq-a)

2

1. Astaan (dhaqdhaqaaq, if, dhawaaq, cod.) lagu wada hadlo ama wax laysku faro ama laysku garansiiyo; ishaaro.

3

2. Hal hays, hadaf.

waa la naqliyay ✓

1

baaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cod dheer oo ay isugu yeeraan dad badan oo raabe-raabe u socda si aanay u kala lumin. 2. Cod ama calaamad gaar ah oo ciidan isugu afgarto. 3. Hadal ama dhaqdhaqaaq maldahan oo cid wax lagu fahamsiyo. 4. la-mid: baaqid.

2

baaq²: m.l (-qyo, m.dh) (taar.) War cad oo rasmi ah.

3

baaq³: f.mg1 (-qay, -qday) Baaq samayn.

waa la naqliyay ✓

1

baaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cod dheer oo ay isugu yeeraan dad badan oo raabe-raabe u socda si aanay u kala lumin. 2. Cod ama calaamad gaar ah oo ciidan isugu afgarto. 3. Hadal ama dhaqdhaqaaq maldahan oo cid wax lagu fahamsiyo.

2

baaq²: m.l (-qyo, m.dh) (taar.) War cad oo rasmi ah.

3

baaq³: f.mg1 (-qay, -qday) Baaq samayn. m.f.dh, baaqid.

waa la naqliyay ✓

signal

waa la naqliyay ✓

m. n. call, summoning from afar, gesture, signal; alert; greeting, password; hint

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) gesture (jes sher); signal (sig-nel) —Syn: gesticulation, sign.

2

-u baaq -ay/day: (v) hint (hint); clue (kuluu); hail (heel);

3

-ku baaq -ayday: (v) proclaim (poro- kaleym); announce (a-nawnsi); suggest (sa gejest)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u baaq - cid kale cod dheer oo ujeeddo gaar ah sida u jeedi. Adduunyada dhammaanteed, ugu baaqnay taladii.

2

baaq -a: (magac, lab, keli) hadal kooban oo ujeeddo wata oo cid ku aaddan.

3

baaq -a: (magac, lab, keli) afgarasho ay samaystaan ciidamo ilaashanaya sirtooda. Waa hadal, qoral ama wax kale oo maldahan oo uu ciidan isku afgarto. Baaq baa ciidankii kale loo diray.

4

baaq -a: (magac, lab, keli) dhawaaq dheer oo ay dad kooxkoox u socdaa isugu baaqaan xilliyada geeddiga ama kolka la kala lumo ama xoola lumay la soo helo. Dh: uubato, lallab.

waa la naqliyay ✓

1

de: call, summoning from afar, gesture, signal; alert; greeting, password; hint

2

lx: baaq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m, n4-m

5

key: baaq

waa la naqliyay ✓

استدعاء

waa la naqliyay ✓

1

balac¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Daymo, milicsi. 2. B. ka sii/b. ku sii: bal fiiri!

2

balac²: m.dh (-cyo, m.dh) Dugaagad ballaaran, xardhan oo macdan ka samaysanoo haweenka ku xarragoodaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. glance, look; opening the eyes to look at

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) eeg balaadh.

2

balac -a: (magac, lab, keli) wax afar dhinac oo iska soo horjeeda leh inta ay labada dhinac ee iska soo horjeedaa isku jiraan. Dhererka qoodigu waa afartan tallaabo balaca qoodiguna waa labaatan tallaabo. Dh: ballac.

waa la naqliyay ✓

1

de: glance, look; opening the eyes to look at

2

lx: balac

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: balac

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhulka qayb ahaan israacsan. Baladkani waa kulayl. Dh: dal, waddan, beled.

waa la naqliyay ✓

1

(Balaf-ka)

2

Biyaddiidka xoolaha.

waa la naqliyay ✓

1

balaf: m.dh War aan la hubin oo cidda sheegtay aan la aqoon.

2

bąlaf¹: m.l Neef xoolo ah oo biyo diido; biyodiid.

3

bąlaf²: f.g1 (-lfay, -laftay) la-mid: bąlfi.

waa la naqliyay ✓

v. refuse to drink (of camel ~ other animal)

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) sanqadha ka baxda marka walax ama lafi kala jabto.

2

balaf -ka: (magac, lab, keli) diiddo badan. Nin baahi qabaa balaf ma yeesho.

3

balaf -ta: (magac, dhedig, keli) war aan sugnayn ama si aan la hubin loo maqlo.

4

balaf -ta: (magac, dhedig, keli) quudhsiga iyo yasidda dadka kale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: balfin

2

de: refuse to drink (of camel or other animal)

3

lx: balaf

4

pd: (balfay)

5

ps: v1=

6

key: balaf

waa la naqliyay ✓

1

balag¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Sixir meel la dhigo si qof meel dheer jiraa uu u yimaado barta sixirku yaallo. 2. Miraha yicibta, lebiga iyo wixi lamida oo curdan ah.

2

balag²: m.dh Buuryo; beejo.

waa la naqliyay ✓

1

balag¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Sixir meel la dhigo si qof meel dheer jiraa uu u yimaado barta sixirku yaallo. 2. Miraha yicibta, lebiga iyo wixi lamida oo curdan ah.

2

balag²: m.dh Buuryo; beejo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. amulet, magic pendant; love charm

2

balag [feminine] n. prepuce, foreskin

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) cadka yar ee laga jaro wiilasha cisilkooda marka la gudayo; buuryada laga gooyo marka carruurta la gudayo. Bushka waxaygu riday gaaladii, balagga dheerayde. Dh: ballanjo, hanjaf, baaro, yuub, beejo, qolof.

2

balag -ga: (magac, lab, keli) biraha yaryar ee lagu qurxiyo billaawaha kana laadlaada ee shanqadha.

3

balag -ga: (magac, lab, keli) hilqado dumarku dhegaha ka soo laalaadiyaan oo balballaadhan. Kuusha caarrey carruuruhu ba way sidtaan ee aaway balaggii, billaawaha ragga u ekaa?

4

balag -ga: (magac, lab, keli) laamaha dhirta iyo daaqa curubta ah. Balag buu adhigii daaqay. Dh: fiil, qaji, curub, faraq, curdin.

5

balag -ga: (magac, lab, keli) shay cid wax loogu akhriyo ama loogu qabto oo dhaqankiisa saamayn ku yeesha. Balag baa loo lulaya wiilka. Dh: fal, maddiido, sixir.

6

balag -ga: (magac, lab, keli) walax ka samaysan maar midab dahabi ah leh oo kuusha halka ay ku soo afjaranto ee soo marta dhanka laga lulo. Balag bay kuusha ku xidhay.

7

balag -ga: (magac, lab, keli) xawlallabiga ka aan qaradka noqon weli ama aan iniiyaysan. Xawlalabigu waa balag weli. Li: qarad.

8

balag -ga: (magac, lab, keli) qorraxda oo xiddigga meerayaasha xuddunta u ah oo raadka weyn ku leh nolosha koonka. Dh: cadceed, qorrax, orrax. balal -ka: (magac, lab, keli) ololka ka baxa dabka huray. Balal kaga keen dabka aad afuufayso. Dh: belel, balbal.

waa la naqliyay ✓

balai, n.m. - Xaaqdin; Mafiiq.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ballaadhan ah. Loox dhinacyada ka balan ayaa shareeradaha laga jeexaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Balaw-da)

2

Bootin gaaban oo dhaqso iyo fudayd leh.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. jump, hop, leap

2

balaw vl. n. bellowing in pain ~ fear (of cow)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) a light, springy jump or leap; hop (hop); leapfrog (liip- faroog). Ex: balaw dheh!; jump on!

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo jabitaanka aadka ah ee la hubo. Dh: baw.

2

balaw: (ereycodeed) tusmeeya meel ka boodista degdegga ah. Marku askartii arkaay buu balaw yidhi. Dh: haw.

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho gabadh dhalatay iyada oo cayilan.

2

balax -a: (magac, lab, keli) ilmaha dhedig ee dhaylo ku dhasha.

waa la naqliyay ✓

m.l Duub ulo jilicsan ah oo dhigaha aqal-Soomaaliga lagu xoojiyo.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiinka hillaaca. Hillaac baa baraqda haya.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod tilmaama socod kedis ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. sudden ~ unexpected entrance

waa la naqliyay ✓

(v) enter quickly with permission or unexpectedly. Ex: dalaq buu soo yiri; he entered quickly

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) si degdeg ah meel ku gal ama ugu dhac. Dalaq dheh ceelka. Dh: muluq.

waa la naqliyay ✓

1

de: sudden ~ unexpected entrance

2

lx: dalaq

3

pd: (dheh)

4

ps: np-f-expr

5

key: dalaq

waa la naqliyay ✓

1

(Halaq-a)

2

1. Nafleyda inta bogga ku socota sida maska iyo goodka; xamaarato.

3

2. Masaska mid kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) 1. Xamaaratada inta bogga ku socota sida maska, goodka iyo wixi lamida. 2. Nooc ka mid ah masaska. 3. Jinni.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) 1. Xamaaratada inta bogga ku socota sida maska, goodka iyo wixi lamida. 2. Nooc ka mid ah masaska. 3. Jinni.

waa la naqliyay ✓

m. n. reptile, snake

waa la naqliyay ✓

-a: (n) snake (isneeyk)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) nafleyda inta bogga ku socota ee xamaaratada ah.

2

halaq -a: (magac, lab, keli) mas weyn oo sun badan oo qaniinyadiisa lagu dhinto. Wa: halaqyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: reptile, snake

2

lx: halaq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: halaq

waa la naqliyay ✓

m.l.sh.r 1. In yar oo biyo ama caano ah oo weel guntiis ku haray. 2. Koor yar oo laba carrab leh oo geela lagu xiro. 3. Dheg u j. sii: hadal raacid.

waa la naqliyay ✓

m.l.sh.r 1. In yar oo biyo ama caano ah oo weel guntiis ku haray. 2. Koor yar oo laba carrab leh oo geela lagu xiro. 3. Dheg u j. sii: hadal raacid.

waa la naqliyay ✓

f. n. drop; sound of dripping

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) In yar oo biyo ama caano ah oo weel guntiis ku haray.

2

jalaq -a: (magac, lab, keli) koor yar oo labo carrab leh oo geela lagu xidho.

3

jalaq-da: (magac, dhedig, kali) maqal iyo addeecid. Dhaaxaan jalaadee dheg baan jalaq la ii siine.

4

jalaq -da: (magac, dhedig, keli) kalagoyska dhudhunka iyo sacabka u dhexeeya. Jalaqda ayaa qori iga muday maanta.

waa la naqliyay ✓

1

de: drop; sound of dripping

2

lx: jalaq

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

key: jalaq

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balaqow.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: balaqsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax balaq ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balaqsan. la-mid: balaqsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: balaqsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balaqso. la-mid: balaqso, balaqsi.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

3

caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

/flaaksid/ (adj) balaqsan, (balaq ah oo aan adkayn)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhego balbalaqsan leh noqosho. Dhegta rida xanuun ayaa balaqoobidda ugu wacan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) dabacsan oo hoos u lusha. Ri dhega balaqsan ayaa la iga iibiyay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax balaqsan oo hoos u dabacsan ahaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhegaha oo hoos u dabca ama lusha. Dh: balaqsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Balaaqa-da)

2

Afmaalnimo; codkarnimo; aftahmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal murti badan huwan oo sida uu u yaal macne ka duwan leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal murti badan huwan oo sida uu u yaal macne ka duwan leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. oratory, eloquence

waa la naqliyay ✓

-balaaqada: (n) eloquence (elak-wansi); or art of speaking; rhetoric (re-tarik); oratorship; oratory (oora-tori) ~ aftahanimo, aftahmo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala saafidda hadalka iyo codkarnimo. Wacdigu wuxuu u baahan yahay sheekh balaaqo leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: oratory, eloquence

2

lx: balaaqo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f

5

key: balaaqo

waa la naqliyay ✓

[BALALAL] Loewia glutinosa 01

waa la naqliyay ✓

(Balalak) C Loewia glutinosa Urban. Turneraceae.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Goodir dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Goodir dheddig.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah ugaadha waaweyn ka mid ah, kuna nool kaymaha webiyaasha u dhow.

waa la naqliyay ✓

1

de: lean meat from a very thin animal; worthless piece of meat

2

hm: 1

3

lx: balaq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: balaq_1

waa la naqliyay ✓

1

de: become weak ~ limp and flabby (i.e., after loosing a lot of weight)

2

hm: 2

3

lx: balaq

4

pd: (balaqay)

5

ps: v1=intr

6

key: balaq_2

waa la naqliyay ✓

1

de: small quantity of liquid

2

hm: 3

3

lx: balaq

4

pd: (-da)

5

ps: n-f-mass

6

xe: Give me a small amount of milk.

7

xv: Caana yar balaq iigu sii.

8

key: balaq_3

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhego, hoos u dhaadhicid oo balaqo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balaq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) furid albaabka si weyn loo furo oo waxa gudaha ku jira aad loo muujiyo. Dh: ballaqid, furid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax balaq ah noqosho (hilib).

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg balaqaw.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: balaqsasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dareere carrabka ku dhuuq: carrabka wax ku balaqsasho. Dh: dhabaqsi.

2

balaqsi -ga: (magac, lab, keli) si laalaadsi ah oo aan miisaannayn, wax u qaadis. Buur igala culus neefkaad balaqsanaysaaye.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Carrabka wax ku cabbid (eyga iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

v. live on a hand to mouth existence, survive on what one can get

waa la naqliyay ✓

(fal) 'xayawaan' carrabka caano, biyo ama dareere kale ba ku cab. Dh: dhabaqso.

waa la naqliyay ✓