balalood — Macnaha & Turjumaada

m.f.l eeg balaloo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha oo geed sun leh daaqay bukood.

2

balalood -ka: (magac, lab, keli) xoolo soo aroora iyaka oo aan yeel iyo qalab lagu waraabiyo loo sidin, ceelalyana ka soo horraynin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku b.: yalaalugo dareemid.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'xoolo' dhir ama doog aad cuntay ku sumow oo ku bukoo. Lo'dii way wada balalootay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka la haamay caleenta guntiisa ka soo dul biqisha. Dibigu wuxuu ku balalooday asali. Dh: asalo, gundillaac, boqondhow. Wa: asalooyin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax balalooday oo buka balalada ka daawayn. Dh: balalotir.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) adu ku bilaw oo qofka u horreeya noqo. Noo balalee dabbaasha. Dh: furfur, bilaw, baalalee.

2

balalee: (fal) wax balalooday oo caleen iyo wax la mid ah ku sumoobay ka dhig. Asalada saca ku balalee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax balalooday ka dhigid. Saca balalinta ka daa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed xididkiisa lagu daweeyo xoolaha balalooda. Guryayafan ayaa guriga yaallee soo qaad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fiilka ama caleenta ka soo dul baxda gunta geedka ama hadhuudhka la jaro. Sicii wuxu cunay osolo oo wuu balalooday. Dh: asalo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waarigta teeda aan la cunin ee ka baxda meelaha aan dundumooyinka ahayn oo booga dhayaha la bah ah. Waarigdhuleedda waa lagu balaloodaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhaadh oo cunto ama caleen ku sumaw. Jaadka ku xaraar. Dh: xadhaadh.

2

xaraar: (fal) jaad bun, shaah ama wax la mid ah u hamuun oo u baaho; xaraaro ha ku hesho oo cas iyo hamaahsi badan yeelo. Bunka u xaraar.

3

xaraar-ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo dacarta iyo dawooyinka badhkood ay leeyihiin. Bunka xaraar ayaan fuudi kari waayay Dh: qaraar, kharaar, qadhaadh, xadhaadh.

4

xaraar-ka: (magac, lab, keli) sumaw ama balalood lagu sumoobo oo lagu xadhaadho cunto ama caleen la cuno. Caano ama sharaab badan oo la cabbaa xaraarka way khafiifiyaan. Dh: xadhaadh.

5

xaraar -ta: (magac, dhedig, keli) jar aad u dheer oo in la fuulaa adag tahay. Xaraar daayeer xoolo ma daaqaan. Dh: jar, qaw.

6

xaraar-ta: (magac, dhodig, keli) ciid cad oo dhagax nuuradeed ah oo raggu madaxa marsadaan. Dh: darro, malaas.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) khadhaadh ka dhig. Bunka adkee oo xaraari. Dh: qadhaadhee.

2

xaraari: (fal) wax sumaysan dawo sunta ka fadhaxda sii. Dh: balalatir, xadhaadhi.

3

xaraari: (fal) cunto lagu xadhaadho sii oo wax balalooday ka dhig. Dh: xadhaadhi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) shaah, bun, Jaad, sigaar iyo wax la mid ah u baahasho oo caajis iyo hamaahsi badan yeelasho. Dh: hamuumid.

2

xaraarid -da: (magac, dhedig, keli) wax xadhaadhay oo balalooday noqosho. Dh: xadhaadhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Balala-da)

2

1. Geedo waabaayo leh.

3

2. Xoolo ceel la keeno, iyadoo aan yeel loo sidin oo dabadeed baryo lagu waraabsho.

4

3. Bilaw; unug.

5

4. Cudur xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] poisonous plants

2

balalo vl. n. act of taking one's animals to a well without permission to use it, and then begging to water

3

balalo n. beginning, start (of something)

4

balalo [feminine] n., [collective] disease that strikes livestock

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jirro xoolaha ku dhacda marka ay daaqdo geedo sumaysan ama qudhaanjo leh. Lo'da balalootay ha loo gurmado. balalo -da: (magac, dhedig, keli) sunta geedaha qaar leeyihiin ee xooluhu ku bukoodaan ama kuba dhintaan.

2

balalo -da: (magac, dhedig, keli) biyo la doondoono kolka aad sabada ceelka ciidan iyo yeeltoona ku haysan. Balalo ayaan ku soo waraabiyey halaha maanta.

3

balalo -da: (magac, dhedig, keli) dibbiro aad u xun oo nagas buuxiyo neefka calooshiisa, ka dib markuu aad u cunay doog. Waxa suuragal ah in ay xooluhu ku dhintaan balalada.

waa la naqliyay ✓

v.pat: get hungry; starve

waa la naqliyay ✓

-ay/baahootay: (v) have a need or desire for food; become hungry

waa la naqliyay ✓

1

de: get hungry; starve

2

lx: baahood

3

pd: (baahooday)

4

ps: v1=pat

5

key: baahood

waa la naqliyay ✓

/balluun/balloons, ballooning, ballooned;(n) caag ama bambiiro laga buuxsho neef (biibiile). e.g. They blew up balloons for the party.

waa la naqliyay ✓

/balluun/ (n) buufing.

waa la naqliyay ✓

1

(Saalood-ka)

2

Saalo dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg saloo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg saloo.

waa la naqliyay ✓

v. defecate, excrete dung (of animal)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) saalo dhig. Marka geelu cokanyahay buu aad u saaloodaa.

2

saalood -ka: (magac, lab, keli) saalo dhigid. Dh: saalayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: defecate, excrete dung (of animal)

2

initial: s

3

lx: saalood

4

nt: saalood (ka) [vn-m]

5

pd: (saalooday)

6

ps: v3a=

7

key: saalood

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hareeraha day, baallahaaga eeg. Markaan baallooday baan buugga arkay

2

baallood -ka: (magac, lab, keli) daymo hareeraha ah. Anigaaba baalloonayee baarax baa dhacaye. Dh: jeelaalo, jalleeco, daymood.

waa la naqliyay ✓

1

cf: darmad, waabaayo

2

de: poisonous plants

3

hm: 1

4

lx: balalo

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f-col

7

key: balalo_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: waraab

2

de: act of taking one's animals to a well without permission to use it, and then begging to water the animals out of turn

3

hm: 2

4

lx: balalo

5

pd: (/da)

6

ps: vn-f

7

key: balalo_2

waa la naqliyay ✓

1

de: beginning, start (of s.t.)

2

hm: 3

3

lx: balalo

4

pd: (/da)

5

ps: n -f

6

syn: bilaw, unug

7

key: balalo_3

waa la naqliyay ✓

1

cf: cudur

2

de: disease that strikes livestock

3

hm: 4

4

lx: balalo

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f-col

7

key: balalo_4

waa la naqliyay ✓

inch. v. become flabby

waa la naqliyay ✓

1

a: balaqow

2

de: become flabby

3

lx: balaqoob

4

pd: (balaqoobay / balaqowday)

5

ps: v1=inch

6

key: balaqoob

waa la naqliyay ✓

inch. v. get worn out, wear out (of clothes)

waa la naqliyay ✓

1

de: get worn out, wear out (of clothes)

2

lx: calaloob

3

pd: (calaloobay)

4

ps: v1=inch

5

key: calaloob

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] contrast; disagreement, discord

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) arrin isku fahmi waayid; kala xanaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

de: contrast; disagreement, discord

2

lx: kalabood

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: kalabood

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bahalow. la-mid: bahalow¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqan iyo caado bahal yeelad; ad'adayg iyo naxariisdarro yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balaqow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhego balbalaqsan leh noqosho. Dhegta rida xanuun ayaa balaqoobidda ugu wacan.

waa la naqliyay ✓

1

(Calaloobid-da)

2

Calal noqosho; duugoobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg calalow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) calal noqosho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg daalalyo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg qaalalyoo. la-mid: qaalalyoobid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunta badan darteed calool'afuufmid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax balalada ka fasaqa siin. Daawooyin ayaa xoolaha loo siiya balalotir ahaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (maga, dhedig, keli) aqal waab ah oo la hadheeyey. Balbaloro roob ma celiso. Dh: balbalo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, laba, keli) caano iyo subag la isku fadhxay ama isku dhexjira, kayd iyo sahay safar ba way galaan. Baqbaqood sahay buu galaa samirna waa meele.

2

baqbaqood-ka: (magac, laba, keli) xabag cadaadeed oo baqbaq u badan. Baqbaqood baan soo gurtoo gaajobbeelay maantaba.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulolod) C Ipomoea donaldsonii Rendle. Concolvulaceae.

2

C Ipomoea marmorata Britt. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir yar oo cawlan oo madaxa teed yar oo dhogor ah ku leh. Dh: labakodhi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dabayli ha kugu dhacdo. Willku wax dabaylooday ayuu iila muuqdaa.

2

dabaylood-ka: (magac, lab, keli) xilliga dabayshu dhabanayso. Dabayloodka ka ilaali carruurta.

3

dabaylood -ka: (magac, lab, keli) wax dhammaad ah. Hawshii waa dabaylood baan filayaa hadda. Dh: gabaabsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Daldalool-ka)

2

Meelo badan daloollo kaga yaalliin.

waa la naqliyay ✓

1

daldalool¹: m.l 1. Daloollo badan oo uu weel iyo wixi lamida yeesho. 2. Iimo; ceebaal. la-mid: dulduleel¹.

2

daldalool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Wax daloollo badan yeelasho. la-mid: dulduleel².

waa la naqliyay ✓

1

daldalool¹: m.l 1. Daloollo badan oo uu weel iyo wixi lamida yeesho. 2. Iimo; ceebaal. la-mid: dulduleel, goldaloolo.

2

daldalool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Wax daloollo badan yeelasho. m.f.dh, daldaloolid. la-mid: dulduleel.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. many holes (in something)

2

daldalool v. be full of holes

waa la naqliyay ✓

1

-a: (adj) holey (hooli); having holes or full of holes

2

daldalool -ka: (n) loopholes (luup-hoolis); holes (hoolis)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel banbannaan yaryar leh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xayxaydasho aan dhab ahayn oo wax looga gol leeyahay. Dh: xaamxaamsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Halaaqood-ka)

2

Hamaansiga hurdadu keento.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg halaaqoo.

waa la naqliyay ✓

v.pat: yawn

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) yawn (yoon)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hurdo, caajis iyo wixii la mid ah, darteed af kala qaadid. Dh: hahamaasi.

waa la naqliyay ✓

1

a: halaaqow

2

de: yawn

3

lx: halaaqood

4

nt: halaaqood (ka) [vn2a-m]

5

pd: (halaaqooday)

6

ps: v1=pat

7

key: halaaqood

waa la naqliyay ✓

m.l.u Geed-nagaar xajiinka u eg oo xooluhu aad u daaqaan, kuna dararaan markiiba. la-mid: iballaroor.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geednagaadh xajiinka u eg oo xooluhu aad u daaqaan, dhaqsona ugu dararaan.

waa la naqliyay ✓

1

kalabbood¹: m.l Khilaaf; ismaandhaaf.

2

kalabbood²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Figrad, dood iyo wixi lamida isku khilaafid. 2. Bur iyo biyo u kala bixid (caano)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) habsami iyo hawluhu sida ay u kala horreeyaan u kala wadid.

2

kalasocod-ka: (magac, lab, keli) is khilaafid oo cadho ku kala tegid.

waa la naqliyay ✓

(Lamalod) C Ormocarpum muricatum Chiov. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg lallaboo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg lallaboo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lallabo dareen; yaqyaqsood; laqanyood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) muddo sagaal cisho ah. Sagaaloodkii duco ayay noo ahayd.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become brothers ~ sisters ~ very close friends

waa la naqliyay ✓

1

de: become brothers ~ sisters ~ very close friends

2

initial: w

3

lx: walaaloob

4

pd: (walaaloobay)

5

ps: v1=inch

6

key: walaaloob

waa la naqliyay ✓

[BALWILOD] Tetrapogon tenellus 01

waa la naqliyay ✓

(Bal-weilod) C Tetrapogon tenellus (Roxb) Chiov. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg calaalow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) calal noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Daldaloolid-da)

2

Daldaloollo badan lahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daldalool². la-mid: dulduleelid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meelo banbannaan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh L. ah: qof dheer oo laf weyn.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] tall and strong person; someone with big bones

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof dheer oo jidhkiisu buuxo.

waa la naqliyay ✓

1

de: tall and strong person; s.o. with big bones Lit: having two bones

2

lx: laballafood

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: laballafood

waa la naqliyay ✓

1

(Walaaloobid-da)

2

Walaalo noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg walaalow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dad walaalo ah noqosho. Walaaloobid baa wanaag lagu alkumaa. walaalow -ga: (magac, lab, keli) dad walaalo ah noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg yalaalugoo.

waa la naqliyay ✓

v. become affected with nausea, be sick to one's stomach

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hunqaaco. dareemid. Dh: ladaadyood, daalalyood.

waa la naqliyay ✓

1

de: become affected with nausea, be sick to one's stomach

2

initial: y

3

lx: yalaalugood

4

pd: (yalaalugooday)

5

ps: v3a=intr

6

key: yalaalugood

waa la naqliyay ✓