balafbalafsii

(ereycodeed) lagu tusmeeyo orod aan xawli ahayn oo kadlayn ah.

(ereycodeed) tusmeeya saanqaadka socod dedgdeg ah.

-ka: (magac, lab, keli) wax balalooday oo buka balalada ka daawayn. Dh: balalotir.

m.f.dh la-mid: balaambalid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhib badan ku soo gaadhid. Dh: hoogid, hankaagid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhib iyo diihaal ku soo gaadha. Balambalis iyo darxumo ayuu u geystay Dh: balanbalis.

erey yaab iyo naxdin isku jirta lagu cabbiro oo tilmaamaya in qofka leh uu rafaad iyo hoog u dhammaaday. Dh: ba'yaalay, ba'ay. balanbali: (fal) qof dhib iyo kadeed noloshiisa oo dhan saameeya u keen. Bakhayl marwo bilicsan uu guursaduu balanbaliyaayey. Dh: saxariiri, silci. balanbalin -ta: (magac, dhedig, keli) daranyo iyo haydaarto u gaysasho. Dh: hoojin, silcin, saxariirin.

(Balanbalid-da)

Hoogid; bi'id; luufluufid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg balanbalin.

(ereycodeed) lagu tusmeeyo dhaqdhaqaaqa iyo daadashada googo'an ee biyo la sido iyo waxii la mid ah.

(tilmaame) xadhig, suun iyo waxii la mid ah oo meesha lagu xidho ka weyn ama ka dhacdhacaya. Dh: balaqbalaq, balowbalow. balawlayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaq siyaado ah.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid, basanbaas dhaxalsiin.

(fal) dhibaato iyo silic u horseed. Cilaalka aad halasaha lugaysiisay ma basanbaasi baad lahayd?

-ga: (magac, lab, keli) eeg xalaalaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) dhib qof ku dhacday ku farxid; ku digasho.

butterfly

-ta: (n) butterfly (bater falaay) ~ babbisjinni

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg balambaalis.

(fal) wax isku yaalla ama isku duuban, kala saarsaar oo fidi.

(Basanbaasid-da)

Dhibaato badan ku dhicid; hoogid; bi'id.

m.f.dh eeg basanbaas².

-da: (magac, dhedig, keli) silic iyo aad u dhibaatoobid la kulmid.

m.f.dh eeg basanbaasi.

-ta: (magac, dhedig, keli) aad u dhibaatayn oo silic iyo dalambaabi u horseedid. Hoggaamiyo kooxeedyada ayaa qab libaax ka qaatay basanbaasinta dadka.

-ga: (magac, lab, keli) saaxiibtinimo cusub oo aad bilaabayso ama dad kale oo aad hore u aqoon barashadooda.

-ha: (magac, lab, keli) cidda samaysa sanaqarta bagafbagafta ah.

m.dh Cayayaan afar baal oo waaweyn, xardhan oo qurxoon leh; baalleybaro.

f. n., [collective] butterfly

-ta: (magac, dhedig, keli) cayayaan baadad leh oo aad u qurux badan oo midabyo leh. Waxa ay jeceshahay ubaxa iyo doogga dushiisa oo ay ku fadhiisataa. Sida meel barwaaqaa, oo buuro dhaadheer, ballambaallis qalimo leh.

bw: balanbaallis

de: butterfly

lx: balambaallis

pd: (-ta)

ps: n6-f-col

syn: baalalley, baalleybaro, babbisjinni

key: balambaallis

(Balanbaallis-ta)

Cayayaan afar baal oo waaweyn oo xardhan oo qurux badan leh; baalley-baro; babbisjinni.

فَرَاشَةَ، فَرَاشِ، بَشَّارَة

(fal) socod degdeg iyo cagfudayd ku jiro oo kadlayn ah samee. Naa Basra! Bi'i waaye maxaad la balasbalaslaynaysaa ma marti baa kuu timid? Dh: balasbalaslee.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta shanqadha socodka bagafbagafta ah. Bagafbagaflaynta haysaye, berri baynnu eegnaa, keennii ka soo baxa, baylahdii la noo diray!

-ta: (magac, dhedig, keli) shanqadha dareeruhu sameeyo marka uu si googo'a uga daadanayo weelkii uu ku jirey.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof si balasbalas ah u socda ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) sodod degdeg iyo cag fudayd ku jiro oo kolba dhan u roorid ah samayn.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: abaaree.

(fal) dhul, abaar ka dhig.

m.f.dh la-mid: alaladin.

-ta: (magac, dhedig, keli) taah iyo reen ka keenid.

m.l la-mid: baabbacayn.

-ka: (mgac, lab, keli) eeg baabbacayn.

m.f.dh eeg baaqbaaq.

-da: (magac, dhedig, keli) baaqbaaq ku samayn. Baagbaaqidda beerta, Beylow dibigiiyow, berri baa lagaa sugi. Dh: baaqbaaqis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baaqbaaqid.

(fal) si nabad iyo degganaansho leh u soco; si xarrago ah u soco. Ninkii ladan baa baarbaarriyee, miyaan Barniyey hurdo beegsanaayaa. Dh: tamashlee, daanshadaanshoo.

bw: dhibaato

de: disaster, ruin ~ ruination, trouble, severe difficulty

hm: 1

lx: balambal

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: balanbal

key: balambal_1

de: castor-oil plant

hm: 2

lx: balambal

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

see: balambaal

key: balambal_2

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: bedertami.

-ga: (magac, lab, keli) eeg baxarsaaf.

m.dh la-mid: callaalasho.

m.l la-mid: calaamadsasho.

m.l la-mid: calaamadsasho.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: dabaali.

(fal) qof aan dabbaal aqoon biyaha dhex socodsii ama dabbaashii.

(fal) carcaraaf oo jihadu ha kaa lunto.

dalambaabi-ga: (magac, lab, keli) carcaraafka iyo dad jihadu ka lunsantahay ahaansho. Dalambaabi baan ahay, daalaadhacaayee. Dh: heedadaw.

-ga: (magac, lab, keli) carcaraafid iyo dhibaato meel loo jeedo aan la garanayn. Dh: dalambaabi.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: dembaabsii.

(fal) cid kale, dembi geli.

m.f.dh eeg galaalo.

-ga: (magac, lab, keli) wax meel kuu yaalay ama yaacsan midmid u gurasho.

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Qof wax illoowsiin. la-mid: hilmaansii.

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Qof wax illoowsiin. m.f.dh, halmaansiin. la-mid: hilmaansii.

ditransitive v. cause someone to forget something, make someone not remember something

(fal) cid kale, xusuusta u diid; illowsii.

a: hilmaansii

de: cause s.o. to forget s.t., make s.o. not remember s.t.

lx: halmaansii

pd: (halmaansiiyey)

ps: v2a=ditr

key: halmaansii

-ga: (magac, lab, keli) shaxaadka iyo baryada dadka kale.

(Laballisid-da)

Labo qof ama labo gacmood ku wada lisid; xoog iyo dhaqso u lisid; darandoorriyid.

m.f.dh eeg laballis². la-mid: laballis¹ (1).

-da: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, labo jeer lisid.

laballisid -da: (magac, dhedig, keli) neef, darandoorri u maalid. Dh: darandoorri.

(fal) liibaan sii; guul sii.

-ga: (magac, lab, keli) eeg magaalaysad.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Wax, wax kale ka horgeyn.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Wax, wax kale ka horgeyn. m.f.dh, qaabbilsiin.

-ga: (magac, dhedig, keli) eeg sagaalaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) socod lugaha la kala fogeeyo oo ay isdhawridi ku jirto. Dh: waadhwaadhsi, waarwaarsi.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax aan xalaal ahayn xalaal ka dhigasho. 2. Hanti dad kale leeyahay isasiin.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax aan xalaal ahayn xalaal ka dhigasho. 2. Hanti dad kale leeyahay isasiin. m.f.dh, xalaalaysasho.

v. permit something religiously; consider something allowed ~ pure for oneself

(fal) ilmo aad dhashay gud oo baarada ka gooso. Ilmahaaga xalaalayso intaad kuwa dadka kale hadal hayso. Dh: gudo.

xalaalayso: (fal) neef dhimanaya biree oo sharci ku gawraco. Saca xalaalayso intuu duufayo. Dh: gawraco, galo.

xalaalayso: (fal) wax si sharci la'aan ah iskaga cun oo adu isku xalaalee. Dh: bannayso.

xalaalayso: (fal) wax aadan lahayn oo gacanta kuugu jira si aan sharci ahayn xalaal uga dhigo. Dh: bannayso.

de: permit s.t. religiously; consider s.t. allowed ~ pure for oneself

initial: x

lx: xalaalayso

nt: xalaalaysad (ka) [vn-m], xalaalaysasho (/da) [vn-f]

pd: (xalaalaystay)

ps: v3b=tr

key: xalaalayso

(fal) dhabarka u saar. Gabadha cunuga u xambaarsii. Dh: xambaari.

m.l la-mid: alabbasleyn.

-da: (magac, dhedig, keli) daanshadaanshood iyo tamashlayn; socod ladnaansho ka muuqdo. Baarbaarrid beryaha abaareed kuuma qummana. Dh: daanshadaanshood, tamashleyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) daanshadaanshood iyo tamashlayn. Dh: baarbaarrid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baarbaarrid.

-ga: (magac, lab, keli) si qaabdarro ah oo wahsi ama bugtaani ku jirto u fadhiisi.

m.f.dh eeg balaambal. la-mid: balaambal¹, balambal¹, balambalid.

-da: (magac, dhedig, keli) carcaraaf iyo saxaariir dhib badan la kulmid. Wiilku balaambalid ayuu yaraantii soo dhammaystay. Dh: balambalid, balanbalid.

-ha: (magac, lab, keli) geed gaaban oo caleemo cadcad leh, kaymahana ka baxaa.

f.mg2 (-iyay, -isay) Cid, ballan ay dhigtay ka maqnaan.

v., [compound] break a previous promise, get out of a promise

de: break a previous promise, get out of a promise

lx: ballanbaaji

pd: (ballanbaajiyey)

ps: v2a=cmp

key: ballanbaaji

de: difficulty, suffering, hardships

hm: 1

lx: basanbaas

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: basanbaas_1

de: get into great difficulties; experience hardship

hm: 2

lx: basanbaas

pd: (basanbaasay)

ps: v1=

key: basanbaas_2

(fal) balanbali oo dhibaatee. Isaga waa la basanbaaseeyey. Dh: basanbaasee. basanbaasayn -ta: (magac, dhedig, keli) balanbal iyo bisaarad u keenis; hoog iyo hankaag u gaysasho; balanbal iyo bisaarad u keenis. Basanbaasayn iyo baryo loogama horreyn markuu guursadaye.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calanwalayn.