balaalayn

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

m.f.dh eeg alaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xafiis iyo wax la mid ah, qalab shaqo soo dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

(Calalayn-ta)

Calal ka dhigid; duug ka dhigid.

m.f.dh eeg calalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) calal ka dhigid; duug ka dhigid; duugayn; calalays.

Madax cad; galaali ku taal; la galaalay.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax galaali ku taal ahaansho.

der. [adjective] whitewashed; white-striped

-galaalnaa / galaalnayd: (adj) white marked on the head

(tilmaame) madax ama jaaha bar cad ku leh.

de: whitewashed; white-striped (especially on the head)

lx: galaalan

pd: (galaalnaa)

ps: adj-der

key: galaalan

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro sahan sugasho oo u kuurgelid iyo hullo ogaaneed; dersid iyo salgaadh dhammays ah. Guur saddex buu eedaa: ma aqoon, ma abraacin, ma ilaalayn. Dh: kuurgal, dersid.

ilaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) eeg'eegid ay foojignaani ku jirto.

(fal) walaalo ka dhig. Dadka walaaleeya.

(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu duufin. Laxda xalaalay intayna duufin. Dh: qal xalaalee, gawrac. Li: duufi.

xalaalay: (fal) ilma yar baarada ka goo gaar ahaan gabadh. Wiilku intuu yaryahay xalaalay. Dh: gud, baaragoo, xalaalee.

xalaalay: (fal) ammaano ciddii lahayd illaws iska yeelo. Hadduu kombiyuutarka kuu soo doona waayo ka xalaalay. Dh: xalaalee.

xalaalay: (fal) shay inuu bannaan yahay banne ku fatwoo. Cunidda jaadka xalaalay: Dh: xalaalee bannay.

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq bannaan ah wax ku iibin. Hooyaday bacadlayn bay shaqada ka soo billawday. Dh: wadhataysad.

-ta: (magac, dhedig, keli) barafle noqosho; baraf gadid. Baraflaynta dad badan baa ka faa'iiday.

(Calaamayn-ta)

Calaamo u yeelid; astayn; calaamadin.

m.dh la-mid: calaamadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaclayn oo buuxid darteed la dhaqdhaqaaqid. Kolka roobku da'o galaclaynta dhijaamaha ayaa meel dheer laga arkaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel dheer ka bidhaamid. Halaclaynta xareedda meeldheerbaa laga arkaa. Dh: walacwalaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) magaalo ka dhigid. Dh: magaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka 'qalam' samayn.

-ta: (magac, dhadig, keli) cid sabaale ku wadid, sasab ku qancin. Sabaalayn buu qoys ku dhaqmaa. Dh: sasabaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) sagaal ka dhigid, tiro sagaal gaadhsiin.

(Tabaalayn-ta)

Tabo u helid; farsamayn.

m.f.dh eeg tabaalee. la-mid: tabaalayo, tabaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaataynta; silcinta waxyeello iyo kadeed la gaadhsiiyo, noole. Dh: tabaalays, dhibaataynta.

-ta: (magac, dhedig, keli) talaabo ku cabbirid; tilaabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaalayn.

m.dh la-mid: walalaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) iftiin biligbilig ah oo is dabajoog ah samayn. Roob mahiigaan waxa lagu gartaa walaclaynta hillaaciisa.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba is melmelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la kaftamid oo dacaayadayn. Ninkaasi xafaalaynta wuu ka cadhoodaa. Dh: xifaalayn, xafaalays. xafaalays -ta: (magac, dhedig, keli) faan iyo dacaayad isku jira samayn.

m.l la-mid: xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) mar qudha wada dhaqaaqid; kol keli ah wada ordid.

-ta: (magac, dhedig, keli) sanqadha sidii wax baadad leh oo kolba dhinac u duulaya samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhex socodka biyo ama meel dhooqo leh, ama si qaabdaran wax la raqayo. Bashaqlaynta libaaxaan hurdaydii kaga booday.

-ta: (magac, dhedig, keli) si xidhiidh ah biyo lugaha ula dhicid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qoyan, soo daadanaya sida shuurada shanqadha uu sameeyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) calan ku shaqayn; hab ay maraakiibtu warka isku siiyaan oo la isku aqoonsado. Hababkii hore ee warisgaarsiinta gaadiidka badda ka mid ahaa oo labo markab ama markab iyo xeeb isu muuqdaa ku wada hadlaan. Dh: calanwalays.

calanwalayn -ta: (magac, dhedig, keli) calanlulista garsooraha ciyaaraha kubbada cagta dhinacyada ka ilaaliya.

m.f.dh eeg daldaalyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hillaacid ama si halalac ah u bidhdhaamid. Dh: halalaclays.

(Jalaalaqayn-ta)

Dagaallamid; weerarid; dhicid.

m.f.dh eeg jalaalaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) weerar iyo dagaal qaadid.

(Walalaclayn-ta)

Iftiin walalac ah muujin, soo celcelin.

m.f.dh eeg walalaclee. la-mid: walaclayn.

-ta: (magac, dhedig. keli) eeg walaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si qardajeex ah oo hubsiimo lahayn u dhaqmid.

-ta: (magac, dhedig, keli) kabaha oo dhaashi midabaysan la mariyo oo lagu qurxiyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) sangadha 'bacbac' soo celcelin. Waa sangadh ka yeedha wax la isku gaaracayo ama la isku dhufanayo sida sacabbada. Bacbaclaynta sacabkiyo, qosolkiinnu badanaa, birqaankiinnu muu jabin?

m.dh la-mid: badbaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal badan oo aan faa'iido lahayn la imasho.

-ka: (magac, lab, keli) wax balalooday oo buka balalada ka daawayn. Dh: balalotir.

erey yaab iyo naxdin isku jirta lagu cabbiro oo tilmaamaya in qofka leh uu rafaad iyo hoog u dhammaaday. Dh: ba'yaalay, ba'ay. balanbali: (fal) qof dhib iyo kadeed noloshiisa oo dhan saameeya u keen. Bakhayl marwo bilicsan uu guursaduu balanbaliyaayey. Dh: saxariiri, silci. balanbalin -ta: (magac, dhedig, keli) daranyo iyo haydaarto u gaysasho. Dh: hoojin, silcin, saxariirin.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka ay sameeyaan qaraxyo isdabajoog ahi. Bambamlaynta boobaha Allow na baal mari.

m.f.dh la-mid: bannayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bannaan oo sharcigu oggol yahay ka dhigid. Wax Ilaahay xarrimay cidi ma bannaanayn karto. Dh: bannayn, xalaalayn.

m.f.dh eeg barwaaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) samalaho ka dhigid; heersare gaarsiin sida dhaqaalaha iyo waxii la mid ah. Dh: bashbashayn, aaranayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) balasbalaslayn oo kolba dhinac u roorid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof buka, baxnaanin. Baxnaanyan u bahaanyahay bukaanku.

baxnaanayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaalaynta noole si gaar ah loo ilaaliyo. Baxnaanayn baa ku wadaa daranyo hawga baqin.

-ta: (magac, dhedig, keli) buulal yar yar kolba beel ka dhisid. Magaalada buulallaynta ha laga daayo.

(Dhabaalayn-ta)

1. Dhabbaalo ku dhufasho.

2. Guubaabin.

m.f.dh eeg dhabaalee. la-mid: dhabaalo.

-ta: (magac, dhedig, keli) awr, mid kale qallaxato ku dhufasho. Dh: qallacatayn.

dhabaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) guubaabin oo gooddin iyo boorrin iskugu darid.

(Dhaqaalayn-ta)

1. Si wanaagsan u ilaalin, wax u siin; si jacayl iyo turaal ku jiro, u dhaqid, u dhawrid.

2. Tashiilid; maradhaarayn.

m.f.dh eeg dhaqaalee.

-ta: (n) the act of economizing; thrift (thirift) ~ beekhaamin

Economizzare

To economize

-ta: (magac, dhedig, keli) daryeelid oo dhuuni iyo dheef wuxuu u baahan yahayba siin. Dadka waawayni dhaqaalayn ayay u baahan yihiin. Dh: xanaanayn.

dhaqaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaala samayn oo wax soosaarka kor u qaadid.

m.dh la-mid: faataadhugleyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si islaweyni ah u dhaqmid. Dh: faataadhuglayn.

(Fallaagayn-ta)

Fallaago ka dhigid; in cidi fallaago noqoto ku jirrabid.

m.f.dh eeg fallaagee.

-ta: (magac, dhedig, keli) fallaago noqod ama cid kale fallaago ka dhigid. Dh: budhcaddayn.

(Galaalnaan-ta)

Wax galaalan ahaan.

m.f.dh eeg galaalan. la-mid: galaalnaansho.

f. n., [abstract] state of being whitewashed ~ having a white stripe on the head