Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ga: (magac, lab, keli) bir la tumay oo af wax gooya ama turqa leh oo samay la qabsado leh. Bakowyada intay looshadaan, beri ma doontaane. Dh: waran.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qofka habaarka badan. Intii bacow aan qaadan laa, gole ku joog fiican, mar hadey gardhalad wada noqdeen guur aan.

2

bacow-ga: (magac, lab, keli) bahal quraanjada ka duwan oo midabkiisu cawlan yahay ur qarmuuna leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Badow-ga)

2

Aan reer-magaal ahayn; reer-miyi; aan wax aqoon; aan ilbax ahayn; galti; khashiin; (ama Badwi).

waa la naqliyay ✓

m.l (badow /-wyo, m.dh) 1. Qof degaanka uu markaa joogo aqoon yar u leh. 2. Qof aan ilbax ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (badow /-wyo, m.dh) 1. Qof degaanka uu markaa joogo aqoon yar u leh. 2. Qof aan ilbax ahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. countryman, rustic, country bumpkin, bedouin

waa la naqliyay ✓

-gada: (n) wild (waayldh) person; rural person; uncivilized person, regarded as crude; countryman; rustic (ras tik); without arts ~ reer miyi, jungali, badwi, khashiin

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg badaw.

waa la naqliyay ✓

1

a: badwi

2

de: countryman, rustic, country bumpkin, bedouin

3

lx: badow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: badow

waa la naqliyay ✓

1

bahow¹: m.l la-mid: bahoobid.

2

bahow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) La b.: cid, gaashaanbuur la noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) La b.: cid, gaashaanbuur la noqosho. m.f.dh, bahoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Balow-ga)

2

Cod dheer oo ka yimaada lo'da ama nafleyda kale qaarkeed, kolkay naxdo ama aad u xanuunsato.

waa la naqliyay ✓

1

balow: m.dh.sh.r B. dheh: baw dheh.

2

bąlow¹: m.l 1. Cod dheer oo lo'da, geela, dadka iyo wixi lamida sameeyaan marka ay la kulmaan dareen ay dhibsanayaan. 2. la-mid: balwid.

3

bąlow²: m.l Geed mirood biyo ka batay awgeed aad u weynaaday oo aan miro dhalin.

4

bąlow³: f.mg1 (-lway, -lowday; -lwi) Cabsi ama xanuun dartiis la qaylin.

waa la naqliyay ✓

v. bellow in pain ~ fear (of a cow)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg balaw.

2

balow-ga: (magac, lab, keli) lingaxa oo ka yaraada halkii lagu xidhayey.

waa la naqliyay ✓

1

a: balaw

2

de: bellow in pain or fear (of a cow)

3

lx: balow

4

pd: (balway / balowday)

5

ps: v1=

6

key: balow

waa la naqliyay ✓

Cacao

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Qof xujoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof xujoobay noqo.

2

yakow-ga: (magac, lab, keli) qof xujoobay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Wax barako yeelasho. 2. Wax tarmid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Wax barako yeelasho. 2. Wax tarmid. m.f.dh, barakoobid.

waa la naqliyay ✓

name-m blessed; divine favor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax barako leh noqo. Barakow adeer, waad na badbaadisee

2

barakow -ga: (magac, lab, keli) wax barako leh noqosho.

3

barakow: magac loo baxsho wiil loo rajaynayo khayr.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-naaday, -naatay) Wax badan noqosho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become many, be a lot

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg badnaw.

waa la naqliyay ✓

1

a: badnoow

2

de: become many, be a lot

3

lx: badnow

4

pd: (badnaaday)

5

ps: v3a=inch

6

key: badnow

waa la naqliyay ✓

1

(Bakool-ka)

2

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

3

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

1

pr. n., loc. Venus (the second planet)

2

Bakool pr. n., loc. Bakol [region in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] red earth ~ soil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ciid guduudan leh. Dhul dal badan oo bakool ah geela ku xerriya. Dh: gabiib, qorituur.

waa la naqliyay ✓

m.l Amar dowladeed oo ku xukumayo dad magaalo deggan inaanay isu socon waqti go'an nabadgalyo awgeed. la-mid: bandoo.

waa la naqliyay ✓

m.l Amar dowladeed oo ku xukumayo dad magaalo deggan inaanay isu socon waqti go'an nabadgalyo awgeed. la-mid: bandoo.

waa la naqliyay ✓

m. n. curfew (government order); martial law

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) curfew (ker fiyuu)

waa la naqliyay ✓

1

de: curfew (govern-ment order); martial law (e.g., no school, work ~ business; people must stay in their homes) {Hindi}

2

lx: bandow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: bandow

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Bangkok (Thailand)

waa la naqliyay ✓

1

de: Bangkok (Thailand)

2

lx: Bankok

3

ps: n0-loc

4

key: Bankok

waa la naqliyay ✓

nickname-m, name-m specked, speckled, spotted, marked, stained. Lit: he who was born with a birth mark. Syn: Barre, Barrey

waa la naqliyay ✓

/baarrow/barrows;(n) 1. gaari-gacan (kaaryoone)(n) 2. gaariga alaabta iyo cuntada dariiqyada lugu iibiyo ama lugu qaado.

waa la naqliyay ✓

/baarrow/ (n) gaary yer.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil bar ama calaamad muuqata jidhka ku leh.

waa la naqliyay ✓

n., (hand-barrow) rarab, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

(Baxdow-ga)

2

Faras dheerayn caan ku noqday; aan fardaha la mid ahayn ee ka baxsan ama ka soo dhex baxay.

waa la naqliyay ✓

m.l Faras aad u dheereya oo aan fardaha la mid ahayn ee ka baxsan. la-mid: baxdoy.

waa la naqliyay ✓

m. n. fast horse; horse of excellent quality

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) faras caan ku noqday orod oo aan fardaha la siinnayn. Xiinfiniin baxdow buu ahaa fardo ka sarreeya. Li: magaan.

2

baxdow -ga: (magac, lab, keli) neef dibadgaloobay oo orodka dheereeya. Banankaan ordaa sidii baxdow bahal ka rooraaye.

3

baxdow -ga: (magac, lab, keli) qof dhallinyarada ka soo baxa oo ka dhex muuqda. Baxdow Wiilwaal baa ahaa waran waabin kari waayey.

waa la naqliyay ✓

1

a: baxdoy (ga) [n7-m]

2

de: fast horse; horse of excellent quality

3

lx: baxdow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: baxdow

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Ubax dhalid (geed). la-mid: ubxow.

waa la naqliyay ✓

inch. v. bloom, blossom, flower

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ubax noqo.

2

ubaxow-ga: (magac, lab, keli) ubax noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

a: ubaxoob

2

de: bloom, blossom, flower

3

initial: u

4

lx: ubaxow

5

pd: (ubaxoobay)

6

ps: v1=inch

7

key: ubaxow

waa la naqliyay ✓

v. bring up phlegm

waa la naqliyay ✓

1

bw: tuf

2

de: bring up phlegm

3

initial: x

4

lx: xaakow

5

nt: xaakood (ka) [vn-m]

6

pd: (xaakooday)

7

ps: v3a=intr

8

key: xaakow

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Badar, wax duug ah noqosho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakhtiyid.

waa la naqliyay ✓

1

baw!: (ereycodeed) loo adeegsado tilmaamidda wax lala yaabo. Baw! War baladu ma beri bay ka timid.

2

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog uga soo baxaya il sida biyo ama dhiig, cadaadis awgii. Bawda biyaha halkan hayaa baahi loo qabaye.

3

baw!: (tilmaame) sheegaya in ay meeshu tahay meel biyo badan. Ceelku baw, oo barqinba waad uli, ee buqashada daa. Dh: bad, birqod.

4

baw!: (ereycodeed) tusmeeya wax xawli u baxay, xoog u orday. baw dheh oo in daqsi loogu qoorjari ku soo noqo. Dh: taw!, kay!

5

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadhdha jabitaanka. Maxaa jabay oo baw yidhi? Dh: balaw!

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jug; b. sii: qof wax ku dhufasho. 2. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo dhufashada.

waa la naqliyay ✓

f. n. blow, strike, thump (percussive sound)

waa la naqliyay ✓

/boow/ (v) 1. madax foororin; luqunta oo hoos loo rogo' (rukuucid)(n) 2. qaanso (usha laaban oo fallaarta laga gano)(n) 3. maro dhexda xarig laalaada uga xiran yahay, labada dhinacna ukala fidsan (sida garafaatiga dhuunta ku dhagan).

waa la naqliyay ✓

/boow/ (n) 1. qaansy. (v) 2. dughow (rukuu'ow).

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) sheega jabaqda wax culus oo dhulka ku dhaca. Maxaa bow yidhi?

waa la naqliyay ✓

1

de: blow, strike, thump (percussive sound)

2

lx: bow

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: bow

waa la naqliyay ✓

1

n., (act of reverence) foorar or fooror, -ki, rakco, -di, sujuud, -di.

2

bow, n., (weapon) qaanso, -adi.

3

bow, v.tr., (bend) qallooci; bow your knees, jilba dhig; bow your head, madaxaaga foorori; bow your body, jidhkaaga qallooci or foorori.

4

bow, bow down, v.i., is foorori, foororso.

waa la naqliyay ✓

1

(Kow-da)

2

1. Lanbar midnimo iyo qaybsanaan la'aan sheega haya: keli.

3

2. Lanbarka waxtirinta laga bilaabo, oo labada ka horreeya; mid; hal (1) (ama koow).

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Lambarka tirada laga billaabo oo labada ka horreeya; hal, mid; “1”. la-mid: koow.

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Lambarka tirada laga billaabo oo labada ka horreeya; hal, mid; 1. la-mid: koow.

waa la naqliyay ✓

num. one; single, unique (thing); first (item)

waa la naqliyay ✓

un (numéral).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) one (wan) ~ hal mid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lambarka uu horeeya ee tirada. Asal tiro ma doorshaha isku dhifashadu waa kow. Dh: hal.

waa la naqliyay ✓

1

de: one; single, unique (thing); first (item) Only used for counting or telling time

2

lx: kow

3

pd: (-da)

4

ps: num-f

5

xe: Its one o'clock.

6

xv: koow ~ koob

7

key: kow

waa la naqliyay ✓

name-m brother

waa la naqliyay ✓

(fal) ab iyo isir lagu arooro noqo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg abkow.

waa la naqliyay ✓

e.d Hadday u yaraato; xataa. Tusaale: 'Agow ii ahaateenaa!'; 'Agow roob di'i lahaayaa.'

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. you be ...!

waa la naqliyay ✓

(n) that you [sing.] become or be ~ ahaw

waa la naqliyay ✓

1

de: you be ...!

2

lx: ahow

3

pd: (ahaw)

4

ps: v5a-imp-sg

5

xe: Be a good girl!

6

xv: Gabar fiican ahow!

7

key: ahow

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg ajaw.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax baro oo ogow. Aqow in maskaxda la adeegsado. Dh: garo.

waa la naqliyay ✓

v.tr., (confess) qaado, qiro.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: awoowe.

waa la naqliyay ✓

m. n. grandfather

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) aabbaha labada waalid midkood.

waa la naqliyay ✓

1

a: awoowe

2

de: grandfather

3

lx: awow

4

pd: (-ga)

5

ps: n6-m, n7-m

6

syn: abkoow

7

key: awow

waa la naqliyay ✓

s.m. diirdiir (b. da seta: diirdiirta xariirta).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase, multiply

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, multiply

2

lx: bado

3

pd: (batay)

4

ps: v3b=

5

xe: May his camels be plentiful!

6

xv: Geeliisu ha bato!

7

key: bado

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Uruur xiddigaha ka mid ah oo u dhexeeya Xoorka iyo Faruuryaha. la-mid: bąh.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Uruur xiddigaha ka mid ah oo u dhexeeya Xoorka iyo Faruuryaha. la-mid: bah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] syphilis

waa la naqliyay ✓

-bajada:(n) syphilis (sifelas) ~ isfiilato, isfiilito

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun xoolaha ku dhaca oo dabada laga gubo, siiba agagaarkeeda sibiisha, waana laga turqaa.

2

bajo -da: (magac, dhedig, keli) cudur faruurta hoose xanuuniya oo ay caddaato; cudur daran oo dadka qawlallada iyo xaglaha kaga dhaca. Wiilka biiji ayaa faruurta ka haysee ha la daweeyo. Dh: barraaqdo, biiji, xabbad, waraabow.

waa la naqliyay ✓

1

de: syphilis

2

lx: bajo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

syn: isfiilito, waraabow, xabbad

6

key: bajo

waa la naqliyay ✓

bakow