Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(I) Bovino castrato;

2

(E) Castrated Cattle, Ox

3

(S) Bakay (S. c.: Bakai)

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Baay [region in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

de: Baay [region in south west Somalia] in Upper Jubba area

2

lx: Baay

3

ps: n0-loc

4

key: Baay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan. Bakada guri laga dhisaa.

waa la naqliyay ✓

erey naxdin darteed dadka, gaar ahaanna dumarka markii ba ka soo booda. Alla, ba'ay oo buulkii gubay. Dh: hoogay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc khudradda la cuno ka mid ah oo dusha diir laga qaado ku leh boostana baruur huruud ah iyo iniinyo yaryar oo kawa filfisha u eg ku leh Dh: mafafaay, babbaay, cambefilfil.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bac geli oo ku duuduub; ku rid bac. Alaabtan ii bacay. Dh: bacee.

2

bacay: (fal) qof sas ama cabsi ku rid; wax aan jirin ku quful ama ka dhaadhici; qof shaki ku beer. Wiilkan yaa baceeyay? Dh: bacee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) huudhiga yar looxa lagu wado. Badaygii badduu ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir la dugsado lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir la dugsado lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan ah oo geedgaabta iyo tigaaddu ka baxaan. Bakadihiyo xiitoolahay banan u raacdaaye.

2

bakad -ka: (magac, lab, keli) hadhuudh iyo wixii la mid oo la karinayay, kolka dabku ka bakhtiyo isaga oo aan bislaan. Hadhuudhkoo bakaday, biyo beel ku dhacay, dhuuxii burburin, Barniyey ha karin.

waa la naqliyay ✓

(Baccal) May, NFD, S Delonix baccal Chiov. Caesalbinaceae.

waa la naqliyay ✓

name-m young camel, reliable, first born

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, dhedig) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) macdan cad oo durba shiilmi og, oo birta alluminiyumka ku bah ah.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof aan si fudud wax ku bixin. Dh: bakhayl, bakhiil.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid amardiido samaysay ganaax. Ninkaan qaanuunka bulshada u hogaansamin yakay. Dh: garraax.

2

yakay: (fal) xidh oo giiji.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abeeso aad u weyn oo waxaraha, bakaylaha, sagaarada iyo wixi lamida liqda.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley bakaylaha u eg, kase yar, qararka buuraha ku nool oo orod bootimaaleyn ah leh; dabariyaadle.

waa la naqliyay ✓

/heer/ (n) bakayle.

waa la naqliyay ✓

/raabit/ (n) bakayle.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Lepre;

2

(E) Hare;

3

(S) Bakheile (S. g.: Bakheile, Bakhaile: Wajir: Bakayle)

waa la naqliyay ✓

/bak/ (n) 1. eesangky erenky, saghaarythy, bakaylaaghy i hoola bersho. infl. 2. hal doolar. (v) 3. boothow (hal mar afarty lughood lyky boothy sithy ferisky iwm.).

waa la naqliyay ✓

s.f. e m. - bakayle.

waa la naqliyay ✓

1

bakayli

2

bakayle

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah abeesada oo waaweyn. Abaguri ayaa muska ku jirta. Dh: bakayleliq, camaaryaley, jilfooley, beey. abgudhi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) haad weyn oo leh af cas co soo qallooca, ciddiyo dhaadheer iyo labo lugood oo guduudan. Waxa uu ugaadhsadaa sakaarada, shimbiraha, bakaylaha, iyo maqasha yaryar. Babbaw baa agtayda bakayle ka qaatay

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel yar oo quraarad ka samaysan oo shaaha lagu shubto. Dh: geeb, koob, bakayri, kubbaayad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bakaylaha lab.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cagaha oo dhulka kor looga qaado haddana lagu celiyo oo sidaa mar wax ka badan la sameeyo. Bakayluhu tallaabada, boodboodka door mood.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaaraan la cuno, booli la quuto. Booliquudasho bakayle aan qashaa ii barako roonayday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fal ama cibaado la gudanayay, sharci ahaan sax noqonwaa.

2

bur -ka: (magac, lab, keli) qamaddi budo laga dhigay cuntooyin badan oo kala duwan laga samayo. Dh: daqiiq.

3

bur -ka: (magac, lab, keli) caska dareemada, duurka, buglaha, dhikilka iyo waxii la mid ah jiridda dhulka ugu jirta ee isu haysa baarka cawska. Bakayle intuu bur ku jiruu bur labaad raadsadaa.

4

bur-ka: (magac, lab, keli) bur ciid ah oo meel ku urursan. Bur buu ku fadhiistay. Dh: burciid.

5

bur -ka: (magac, lab, keli) xunbada rahu ku dul sameeyo biyaha fadhiya ee roobka. Dh: abur.

6

bur-ka: (magac, lab, keli) sonkor ama daqiiq qoyday kuuskuuska ay yeeshaan. Sonkor wada bur ah buu soo iibisay. Dh: fud.

7

bur -ka: (magac, lab, keli) calaamad lo'da wejiga lagaga sameeyo. Didbi bur leh ayaa naga hallaabay.

8

bur: (tilmaame) eeg budh.

waa la naqliyay ✓

1

buux-a: (magac, lab, keli) weel iyo waxii la mid ah intuu qaadi karayey lagu wada shubay, aan meeli ka bannaanayn. Buuxa bakayriga inyar baa ka hadhsan.

2

buux-a: (magac, lab, keli) biyaha baddu kolkay heerka ugu sarreeya joogaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ciyaar sida raha loo boodboodo oo sida loo kala dheereeyo ee meel dheerna loo gaadho lagu kala badiyo oo carruurtu ciyaaran. Bakayloow kumbudhle kambadhle is wadhleeye.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakayla-ha)

2

Jaad nafleyda dhirta xagata ka mid ah oo aad u dheereeya; wuxuu lee yahay dhego dheerdheer, dhogor jilicsan, af bushinta kore ka faruuran, dabo gaaban, iyo lugo xoog badan oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Naasley yar, dhirxagatada ka mid ah, leh dhego dhaadheer, dhogor jilicsan oo badan iyo bushin kore oo faruuran, oo habeenkii mirato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Naasley yar, dhirxagatada ka mid ah, leh dhego dhaadheer, dhogor jilicsan oo badan iyo bushin kore oo faruuran, oo habeenkii mirato.

waa la naqliyay ✓

m. n. hare, rabbit

waa la naqliyay ✓

bakaylaha: (n) rabbit (raabit); hare (heer)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) noole yar oo duurjoog ah. Waxa uu leeyahay dhego dhaadheer iyo daba yar oo bulad ah. Waa caws ku nool aan tallaabsan oo socodka boodbooda. Waa ugaadha hilibkeeda la cuno. Gashaanti been yar iyo bakayle aayar socda midna lama arag.

waa la naqliyay ✓

1

de: hare, rabbit

2

lx: bakayle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m, n6-m

5

key: bakayle

waa la naqliyay ✓

أَرْنَبٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Bakhayl-ka)

2

Qof aan deeq lahayn oo aan wax bixin; muudal; masuug; dhabcaal.

waa la naqliyay ✓

1

bakhayl¹: m.l (-llo, m.dh) Nin aan hantidiisa dadka kale wax fiican siin; muudal; dhabcaal. la-mid: bakhiil¹.

2

bakhayl²: f.mg1 (-aylay, -ayshay) ku b.: hanti bixinteeda ku gacan adkansho. la-mid: bakhiil².

waa la naqliyay ✓

1

bakhayl¹: m.l (-llo, m.dh) Nin aan hantidiisa dadka kale wax fiican siin; muudal; dhabcaal. la-mid: bakhiil.

2

bakhayl²: f.mg1 (-aylay, -ayshay) ku b.: hanti bixinteeda ku gacan adkansho. m.f.dh, bakhaylid. la-mid: bakhiil.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): miser; stingy, miserly

2

bakhayl [inchoative] v. be miserly with someone ~ in some way; become a miser

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) stingy (istinji) dhabcaal, gacan adag, bakhiil, qurur. -Syn: close-fisted, niggardly, penny- pinching, miserly, parsimonious, penurious, tight, tightfisted. Ex: ninka bakhayl ah; the stingy man

2

bakhayl: -ka: (n) stingy man

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka aan waxba quudhin, waxna bixin. Bakhayl irgac qalay 'baloy' baydh' badanaa. Dh: bakiil, buqayl, gacangeed, masuug, deeqlaawe. Li: deeqsi, dhabcaal, faxal.

waa la naqliyay ✓

(fal) barako iyo khayr u yeel. Rabbiyaw noo barakay biyaha iyo baadkaba. Dh: barakee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed caleemo waaweyn leh.

waa la naqliyay ✓

Abacus

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-dyo, m.l/-do, m.dh) Warqad adag oo qaab sanduuq leh oo badeecooyinka lagu rido. la-mid: baako.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-dyo, m.l/-do, m.dh) Warqad adag oo qaab sanduuq leh oo badeecooyinka lagu rido. la-mid: baako.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) parcel (paar sal); package (paakeeyj); packet (paakit) ~ baako

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) buqshad waraaq ama kartoon ka samaysan oo afar gees oo iska soo horjeeda leh oo alaabaha lagu moodhgareeyo sida qafiska sigaarka. Dh: baakidh, baakeed, buqshad, baako, baakir.

waa la naqliyay ✓

(fal) baar ka dhig; ka dhig wax sare oo fiican. Dh: baaree.

waa la naqliyay ✓

(fal) gaadhsii dad badan; ogaysii ummadda oo dhan. Dh: baafin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geedmidhood aad u dheeraada oo dusha sarena ku yeesha caleemo balballaadhan iyo midho waaweyn oo dhexda iniinyo badan ku leh. Dh: manfafaay, canbefilfil.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg babaay.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) bac gelin ama ku duuduubid. Intaanad alaabta bacayn lacagta iska bixi.

2

bacayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof ama dad sas iyo cabsi ku ridid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah sagaarada ka weyn deeradana ka yar, midab dambas ah iyo dhego balballaaran leh, kuna nool meelaha biyaha badan; dhusaas.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah ugaadha oo dhego waaweyn oo balballaadhan leh. Bacayr baa bartan bahal ku cunay. Dh: bayrac.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bac ku ridis. Bacays la'aan alaabta ha soo rarina.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ceel weyn oo biyo badan. Dh: birqod. Li: goof, dhadhiin, galle, laas.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kaaha iyo dillaaca waaga berigiisa. Boqorkii Islaam ihi haduu belo hor rooro, waagii bakaadaba haddu biro col soofaysto, inuu badhida ceel kula dhacaa bagihii saw maaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Venus (the second planet), morning star

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cataract of the eye

2

bakaal m. n. (adj.): strong person; robust, muscular

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cataract (kata raakt); an abnormality of the lens of the eye

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo aad u awrran.

2

bakaal -ka: (magac, lab, keli) bar cad oo ku taalla isha bu'deeda. Ninka isha bidix bakaalka ku leh barkinta sii. Dh: dhalaad.

3

bakaal -ka: (magac, lab, keli) xiddigga Suhuura ama loo yaqaan Waxaraxidhxidh. Bisha iyo Bakaal, xalay way baryeen.

4

bakaal: (tilmaame) qof laxaad badan; qof xoog badan. Dh: awrran. Li: mirain.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaar-ta)

2

Godka badarka lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, ml.) 1. Godka badarka lagu kaydiyo. 2. Badar muddo god ku jirey. la-mid: bukaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, ml.) 1. Godka badarka lagu kaydiyo. 2. Badar muddo god ku jirey. la-mid: bukaar.

waa la naqliyay ✓

f. n. silo, grain-pit

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) an underground storage for grains

waa la naqliyay ✓

1

(tilaame) hadhuudh bakaar noqday oo bohosha ku raagay. Hadhuudh bakaar ah buu bakhaarku naga iibiyey.

2

bakaar -ta: (magac, dhedig, keli) bohosha lagu kaydiyo hadhuudhka ama firileyda kale. Bakaarta hadhuudh baa ka buuxa. Dh: bohol, god.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cawskeydinan

2

de: silo, grain-pit

3

lx: bakaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

key: bakaar

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc jaadadka cawska ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) si xun u kari.

waa la naqliyay ✓

/beeykari/ (n) meesha rootiga iyo keega lagu dubo (foorno). e.g. I met him at the bakery last night

waa la naqliyay ✓

n., mukhbaasad, - di.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku baayac sicir aad u hooseeya; qiima dil ku samee. Boqol jeer buu dillaalku na bakhasay oo baqasha waanu ceshanaynaa. Dh: baqas, bigis, bikhis.

2

bakhas -ka: (magac, lab, keli) qiimo ama sicir aad u hooseeya oo wax lagu baayaco. Dh: baqas, bigis, bikhis.

3

bakhas -ka: (magac, lab, keli) badeeco ama xoolo nool intooda ugu liidata, ugu qiima daran, ugu jaban ama ugu riqiisan. Dh: mashaaful, baqas, biqis urduf.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bambo qaraxda ku tuur.

2

bambay: (fal) ceel, bam biyo kaga soo saar.

3

bambay: (fal) walax hawo ka buuxi adiga oo bam adeegsanaya.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

2

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-yo, m.l/dh) Nooc marwaxadaha gacanta lagu socodisiiyo ka mid ah oo tumaaluhu dabka ku huriyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-yo, m.l/dh) Nooc marwaxadaha gacanta lagu socodisiiyo ka mid ah oo tumaaluhu dabka ku huriyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheddig, keli) nooc ka mid ah marawaxadda oo gacanta lagu socodsiiyo. Dadka biraha tuma ayaa dabka ku huriya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel wax yaalleen ama ku awdnaayeen ka qaad ama ka gur si ay bannaanaato. Bannay afaafka oo daaha ka qaad. Dh: binnaay, bannee, fur. Li: xidh, awd, juf, ood.

2

bannay: (fal) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhig; wax mamnuuc ahaa sharciyee. Dawladdu waxay bannaysay ka ganacsiga qaadka. Dh: bannee.

3

bannay: (fal) weel wax ku jireen madhi oo faaruqi. Bannee dhiilka aan hasha godlan ku lisnee. Dh: bannee.

4

bannay: (fal) (u ~) wax lagugu soo ganay ama lagugu soo tuuray oo aad dhan uga booddid ama uga dhaqaaqdid. Dhagaxii la igu soo tuuray baan u banneeyey. Dh: bannee.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: banqi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geel irmaan caano badani ku jiro. Banqaygii haddii loogu galo beesha weyn jilayey.

waa la naqliyay ✓

m.l.u la-mid: baqalye.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye, baqay.

waa la naqliyay ✓