bakaad — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) kaaha iyo dillaaca waaga berigiisa. Boqorkii Islaam ihi haduu belo hor rooro, waagii bakaadaba haddu biro col soofaysto, inuu badhida ceel kula dhacaa bagihii saw maaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir la dugsado lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir la dugsado lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan ah oo geedgaabta iyo tigaaddu ka baxaan. Bakadihiyo xiitoolahay banan u raacdaaye.

2

bakad -ka: (magac, lab, keli) hadhuudh iyo wixii la mid oo la karinayay, kolka dabku ka bakhtiyo isaga oo aan bislaan. Hadhuudhkoo bakaday, biyo beel ku dhacay, dhuuxii burburin, Barniyey ha karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bacaad-ka)

2

Ciid badan oo ruubad ah: ruub.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciid badan, jilicsan, boor lahayn oo aan lagu socon karin.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciid badan, jilicsan, boor lahayn oo aan lagu socon karin.

waa la naqliyay ✓

Dune

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): sand; types of sands

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dune (duune); sand dune; soft sand ~ bacad, cammuud

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciid badan, tuulan oo bus iyo jariir ah. Dh: bataax, burciid, niis.

waa la naqliyay ✓

1

de: sand; [pl] types of sands

2

lx: bacaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-mass

5

key: bacaad

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Venus (the second planet), morning star

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cataract of the eye

2

bakaal m. n. (adj.): strong person; robust, muscular

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cataract (kata raakt); an abnormality of the lens of the eye

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo aad u awrran.

2

bakaal -ka: (magac, lab, keli) bar cad oo ku taalla isha bu'deeda. Ninka isha bidix bakaalka ku leh barkinta sii. Dh: dhalaad.

3

bakaal -ka: (magac, lab, keli) xiddigga Suhuura ama loo yaqaan Waxaraxidhxidh. Bisha iyo Bakaal, xalay way baryeen.

4

bakaal: (tilmaame) qof laxaad badan; qof xoog badan. Dh: awrran. Li: mirain.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaar-ta)

2

Godka badarka lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, ml.) 1. Godka badarka lagu kaydiyo. 2. Badar muddo god ku jirey. la-mid: bukaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, ml.) 1. Godka badarka lagu kaydiyo. 2. Badar muddo god ku jirey. la-mid: bukaar.

waa la naqliyay ✓

f. n. silo, grain-pit

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) an underground storage for grains

waa la naqliyay ✓

1

(tilaame) hadhuudh bakaar noqday oo bohosha ku raagay. Hadhuudh bakaar ah buu bakhaarku naga iibiyey.

2

bakaar -ta: (magac, dhedig, keli) bohosha lagu kaydiyo hadhuudhka ama firileyda kale. Bakaarta hadhuudh baa ka buuxa. Dh: bohol, god.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cawskeydinan

2

de: silo, grain-pit

3

lx: bakaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

key: bakaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareenka wax lagu kala garto. Dh: dareen, ogaansho, miyir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Baaxadda awrka.

waa la naqliyay ✓

1

min ka mid ah minanka faala Magiiganaha.

2

bayaad -ka: (magac, lab, keli) jaad kaalluunka ka mid ah oo aan lahayn jidhif badan. Bayaad ayaanu ku qadaynay maanta. Dh: kalluun.

3

bayaad -ka: (magac, lab, keli) xaashi cad, baal cad oo aan wax ku qornayn. Warka iigu qor bayaad. Dh: xaashi.

waa la naqliyay ✓

1

(Rakaad-da)

2

Xoolaha wabxay oo ceelka jooga, cabbiddooda labaad oo fulliinka ka horraysa.

waa la naqliyay ✓

1

rakaad¹: m.dh Xoolo biyo cabbiddooda ka kamiin jabay marka labaad ee ay ku laabtaan. la-mid: rakaadid.

2

rakaad²: m.l 1. Muddo hal seken ah inta hir ee ka gudba bar. 2. Inta walhasho ee walhade sameeyo muddo hal seken ah. 3. Inta goor ee uu ku dhex dhaco waqdhac ama la fisho in uu ku dhex dhaco koox ama qayb huban.

3

rakaad³: m.dh (-do, m.l) (fiisikis) Summad f. Dhakhsaha celcelinta dhacdo hable. Tirada meertada ama wareegga hir ama walhasho ama gariir ee halkii seken ayaa lagu tibaaxaa heertiis (wareeg halkii seken). eeg Heertis.

4

rakaad⁴: f.g1 (-day, -dday) Xoolo biya cabbay mar kale ka dherjin.

waa la naqliyay ✓

1

rakaad¹: m.dh Xoolo biyo cabbiddooda ka kamiin jabay marka labaad ee ay ku laabtaan.

2

rakaad²: m.l 1. Muddo hal seken ah inta hir ee ka gudba bar. 2. Inta walhasho ee walhade sameeyo muddo hal seken ah. 3. Inta goor ee uu ku dhex dhaco waqdhac ama la fisho in uu ku dhex dhaco koox ama qayb huban. m.f.dh, rakaadid.

3

rakaad³: m.dh (-do, m.l) (fiisikis) Summad f. Dhakhsaha celcelinta dhacdo hable. Tirada meertada ama wareegga hir ama walhasho ama gariir ee halkii seken ayaa lagu tibaaxaa heertiis (wareeg halkii seken). eeg Heertis.

4

rakaad⁴ f.g1 (-day, -dday) Xoolo biya cabbay mar kale ka dherjin. m.f.dh, rakaadid.

waa la naqliyay ✓

Frequency

waa la naqliyay ✓

f. n. time during which stock remain at the well

waa la naqliyay ✓

-da: (n) livestock, especially camel drinking water several times in one day

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) maridda labaad ee xoolaha la fulinayo biyaha la mariyo si kii dib u harraadayi uu u cabbo inta uun fulin. Rakaadda geela ku soo kacsha ha ka dareero ceelka e'. Dh: durduur, maris.

2

rakaad -da: (magac, dhedig, keli) cod sangadh weyn ah oo neefka qooqani sameeyo kulka uu bunnaaxinayo. Dibigu rakaad badanaa maanta. Dh: dinnaah, doobin.

3

rakaad -ka: (magac, lab, keli) inta meerto ee isku mid ah ee ay walaxi hal mar sameyso sekenkiiba.

waa la naqliyay ✓

1

de: time during which stock remain at the well

2

lx: rakaad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-time

5

key: rakaad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakaadid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dillaaca waaga berigiisa; kaahidda waaberiga.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, lab, keli) dillaacidda waaga berigiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rro, m.l) Haweeney waxyaabo yaryar ka ganacsata.

waa la naqliyay ✓

f. n. poor street vendor ~ dealer

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof ka tirsan ganacsatada yaryar ee masaakiinta ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: poor street vendor ~ dealer

2

lx: abakaar

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: abakaar

waa la naqliyay ✓

v. be safe; secure

waa la naqliyay ✓

-ay/ day / een: (v) survive (sar vaayv); remain alive or be safe samatabbax -Syn: outlive, outlast

waa la naqliyay ✓

(fal) nabad gal oo xummaan ha arkin. Badbaadoo inankaygow, beelahoo dhan hoggaami. Dh: noolow.

waa la naqliyay ✓

1

de: be safe; secure

2

lx: badbaad

3

pd: (badbaaday)

4

ps: v1=intr

5

key: badbaad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midabyo noocyo kala duwan ah oo budo ah. Inta biyo lagu milo ayaa xoolaha isku jira lagu kala suntadaa. Bakhaan xoolaha lagu suntiyo tiftaha kabadda bilicda siiya ayay Caasha soo gadatay.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakhaar-ka)

2

Makhsin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Maqaasiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Maqaasiin.

waa la naqliyay ✓

m. n. store room, warehouse; magazine; larder

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) storage (istooreeyj); warehouse (weer haaws); magazine (maga siin); store (istoor); depot (dii pow); storehouse ~ maqaasiin, makhaasiin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel raashinka iyo alaabooyinka kale lagu kaydsado; goob wax lagu kaydiyo. Bakhaarka raashinka baabuur qamadiya ka soo rar. Dh: macdaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: store room, warehouse; magazine; larder

2

lx: bakhaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: magaasiin, makhsin

6

key: bakhaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kala fogaanta cidhifyada uu shay fidsani leeyahy. Masafta balaadh baa loo tolaa dabaqana waa la godaa. Dh: ballaadh.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Baghdad [capital of Iraq.]

waa la naqliyay ✓

(n) Baghdad or Bagdad; the capital and largest city of Iraq

waa la naqliyay ✓

1

de: Baghdad [capital of Iraq]

2

lx: Baqdaad

3

ps: n0-loc-f

4

key: Baqdaad

waa la naqliyay ✓

1

(Barkhad-da)

2

Waxtar badan; badasho, bulaal, taran; barako.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kheyr badan oo Eebbe laga helo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kheyr badan oo Eebbe laga helo.

waa la naqliyay ✓

f. n. useful ~ very beneficial thing; proliferation; re-growth

waa la naqliyay ✓

name-m very beneficial; proliferation; re-birth. Syn: Barkhadle, Barkhado

waa la naqliyay ✓

1

ama barkhadle, waa magac loo baxsho wiil barakaysan oo kolkii uu dhashay ba reerka laga dareemay barakadiisa.

2

barkhad -da: (magac, dhedig, keli) waxtar badan. Balaayoow baydh barkhad Allay soo hayo. Dh: wanaag, gallad, ayaan, lii, barako, badhaadhe, barwaaqo, samo. Li: balaayo, baas.

waa la naqliyay ✓

1

cf: badasho, barako, bulaal, taran, waxtar

2

de: useful ~ very beneficial thing; [ext.] proliferation; re-growth

3

lx: barkhad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: barkhad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shaah si gaar ah loo kariyo oo inta caleenta lagu badiyo aad loo bisleeyo caanahana lagu daro. Li: dhegabal.

2

barraad -ka: (magac, lab, keli) jalammadda lagu bisleeyo shaahaa caleenta iyo sonkortuba lagu badiyo qudheeda.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. when you ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun plus conj.) when you...

waa la naqliyay ✓

1

de: when you ... = mar (ka) + aad

2

lx: markaad

3

ps: conj + vpro

4

key: markaad

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: rakaad².

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Xoolo biyo ka kamiin jabiyey mar labaad cabbid.

waa la naqliyay ✓

v. quench one's thirst for water after drinking for the second time in the same day (of livestock)

waa la naqliyay ✓

(fal) ku nogo oo biyo mar kale cab intaanad ambabixin. Biyadiidka yaa rakaadada ku cabba. Dh: durduurad.

waa la naqliyay ✓

1

de: quench one's thirst for water after drinking for the second time in the same day (of livestock)

2

lx: rakaado

3

pd: (rakaatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: rakaado

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: rakcad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ragcad.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) doorstep (dhoor-isteep) ~ kaabad

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.

2

2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.

waa la naqliyay ✓

1

baad¹: m.dh 1. Hanti qof ama dadkii laga adkaado baxsho. 2. Hadiyad la siiyo qof madax ah.

2

baad²: f.g1 (-day, -dday) Qof laga adag yahay hanti khasab uga qaadid.

3

bąad¹: m.l 1. Caws, caleen, xaab iyo wixi lamida oo ay xooluhu daaqaan; daaq. 2. (-dad, m.l) Mid ka mid ah labada garab ee haadda ama dayuurad; baal.

4

bąad²: f.mg1 (-day, -dday) Hooy ka dhixid (qof ama xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

baad¹: m.dh 1. Hanti qof ama dadkii laga adkaado baxsho. 2. Hadiyad la siiyo qof madax ah.

2

baad²: f.g1 (-day, -dday) Qof laga adag yahay hanti khasab uga qaadid. Tusaale: Ha oggolaanin in lagu baado. m.f.dh, baadid.

3

bąad m.l 1. Caws, caleen, xaab iyo wixi lamida oo ay xooluhu daaqaan; daaq. 2. (-dad, m.l) Mid ka mid ah labada garab ee haadda ama dayuurad; baal.

waa la naqliyay ✓

Wing

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. you,

2

baad v. stay out overnight in an unknown place; be late

3

baad m. n., [collective] good pasture; food, subsistence

4

baad [feminine] n., [collective] protection money, extortion; tribute, tax

5

baad m. n. wing (of bird ~ airplane)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) extortion (ikis toor shin); to obtain from another by intimidation handadaad. Ex: Ismaciil lacag baad ah buu bixiyaa; Ismail pays extortion money

2

baad2 -day day: (v) extort (ikis toort); blackmail (balaak- meeyl)

3

baad3 -ka: (n) food (fuud); nourishment eaten in solid form. Ex: baad iyo biyo; food and water

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dalkii lagugu yaqaannay ama dadkaagii in badan ka raag oo ka maqnaw.

2

baad -da: (magac, dhedig, keli) xoolo si xaqdarro ah qof lagaga qaato; xoolo si gardarro iyo kibir ah cid lagaga muquunsado. Fircoon riciyaddiisa ayuu baad ka qaadi jiray.

3

baad -ka: (magac, lab, keli) nooluhu waxay quutaan oo aan biyo ahayn. Diirta baadka idlaysiyo, waxaad tahay bullaroora aan da'ayn. Dhul abaar ah oo aan baad iyo biyo toona lahayn baan soo arkay. Dh: cunto, calaf, kimis, daaq.

4

baad -ka: (magac, lab, keli) labada garab ee noolaha duula ama diyaaradaha midkood. Shimbiri baad bay ku duushaa. Wa: baadad.

5

baad -ka: (magac, lab, keli) baalka isha; timaha isha ku xeeran middood. Baad baa isha igaga dhacay. Dh: baal.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan. Bakada guri laga dhisaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaad-da) Habeennada aan dhaxanta lahayn oo oogadu u jeesho; jamaad.

2

2. (Kaad-ka) Illinka, xagga gudaha, labadiisa dhinac; xatabadda agteeda oo gudaha ah.

3

3. Kii aad; kan aad.

waa la naqliyay ✓

1

kaad¹: m.l 1. Irridda aqalka xaggiisa gudaha. 2. Labada udub oo aqalka irriddiisa ku mudan midkood.

2

kaad²: m.dh Habeen aan dhaxani jirin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. doorpost, jamb, side of a doorway

2

kaad [feminine] n., [collective] warm nights; calm hot night (with no breeze)

waa la naqliyay ✓

name-unisex doorpost, jamp; warm night; calm hot night. Lit: born at the doorpost or born in a calm hot night.

waa la naqliyay ✓

-ka: (adj) near the house; around the house. Ex: guriga kaadkiisa; near the house

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhaxan la'aan oogadu ay jeclaato. Dh: jamaad.

2

kaad -ka: (magac, lab, keli) catabadda guriga agteeda oo gudaha ah ama dhinacyada albaabka. Kaadka guriga ayuu taaganyahay odaygu.

waa la naqliyay ✓

1

abaad¹: m.l la-mid: abaabid.

2

abaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid. m.f.dh, abaadid.

waa la naqliyay ✓

v. endure, last, go back in time

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) lost (loosti); no longer in the possession for a long time ~ abaaji. Ex: xoolihii abaaday; the lost livestock

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gabow oo duugow ama raag oo waar. Ku abaad aduunyada, halkii Eebbe ku qoray.

2

abaad: (fal) adoo hore u irmaanaa, ha dhiiqin oo gudh.

3

abaad -ka: (magac, lab, keli) wax irmaanaa oo gudhay ama dabargo'ay. Waxan ku aroornay ceel abaaday oo waa hore laga guuray.

4

abaad -ka: (magac, lab, keli) gabowga iyo duugoobista cid haleela.

waa la naqliyay ✓

1

de: endure, last, go back in time

2

lx: abaad

3

pd: (abaaday)

4

ps: v1=

5

key: abaad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qiyaas ahaan, xagal caws ama caleen ah. Agaad bay Maryan maqasha u soo gurtay.

waa la naqliyay ✓