baka — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan. Bakada guri laga dhisaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir la dugsado lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir la dugsado lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan ah oo geedgaabta iyo tigaaddu ka baxaan. Bakadihiyo xiitoolahay banan u raacdaaye.

2

bakad -ka: (magac, lab, keli) hadhuudh iyo wixii la mid oo la karinayay, kolka dabku ka bakhtiyo isaga oo aan bislaan. Hadhuudhkoo bakaday, biyo beel ku dhacay, dhuuxii burburin, Barniyey ha karin.

waa la naqliyay ✓

(Baccal) May, NFD, S Delonix baccal Chiov. Caesalbinaceae.

waa la naqliyay ✓

name-m young camel, reliable, first born

waa la naqliyay ✓

1

(I) Bovino castrato;

2

(E) Castrated Cattle, Ox

3

(S) Bakay (S. c.: Bakai)

waa la naqliyay ✓

1

(Bakayla-ha)

2

Jaad nafleyda dhirta xagata ka mid ah oo aad u dheereeya; wuxuu lee yahay dhego dheerdheer, dhogor jilicsan, af bushinta kore ka faruuran, dabo gaaban, iyo lugo xoog badan oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Karoor-ka)

2

Dhis dhagax ah ama dhirta korkeeda laga sameeyo oo badarka beeraha ka go'a lagu shubo oo lagu kaydiyo; (godadka dhulka laga qodo oo badarka lagu kaydiyo waa bakaaro).

waa la naqliyay ✓

1

(Khaliif-ka)

2

1. Taliyaha u sarreeya qaran Muslin ah.

3

2. Qof jago qof kale lahaa dhaxla ama fariista.

4

3. Afartii madax oo Nebi Maxamed ku xigtey (Abuu Bakar, Cumar, Cismaan iyo Cali), darajada iyo magaca loo yiqiin.

5

4. Shiikh urur diin, sida dariiqada, u madax ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abeeso aad u weyn oo waxaraha, bakaylaha, sagaarada iyo wixi lamida liqda.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bakaarow.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley bakaylaha u eg, kase yar, qararka buuraha ku nool oo orod bootimaaleyn ah leh; dabariyaadle.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bakaar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

/bakal/buckling, buckled; (n) 1. birta suunka laga xiro (sida birta suunka gaariga iyo suunka dhexda) (v) 2. suun xirasho (suunka oo dhexda lugu xirto)

waa la naqliyay ✓

/bakal dhaawn/ (v) gunti xirasho (guntiga dhiisha ka dhigid, si xoog loogu shaqeeyo). e.g. I have to buckle down and study for my exams.

waa la naqliyay ✓

/heer/ (n) bakayle.

waa la naqliyay ✓

/raabit/ (n) bakayle.

waa la naqliyay ✓

bakaylaha: (n) rabbit (raabit); hare (heer)

waa la naqliyay ✓

1

(E) Castrated Cattle, Ox;

2

(S) Bakai (S. c.: Bakai)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Bovino castrato;

2

(S) Bakai (S. c.: Bakai)

waa la naqliyay ✓

Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: Ma Cali baa yimid? Haa, Cali baa yimid. la-mid: aa, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

class: MARKER

waa la naqliyay ✓

/baa/baas, baaing, baaed;(v) cida idaha ama wixii sida idaha u ciya.

waa la naqliyay ✓

1

ereycodeed lo'du samayso markay insaarixinayso ama ciyeyso. Baada lo'da ayaan hurdada kaga toosay.

2

baa: (qurub) falkaab ah oo diiradeeya magacda weedha ku jirta sida ereyada kale ee la midka ah ee 'ayaa' iyo 'waa'. Bulxan baa baabuurka leh.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayaa

2

de: [FOCUS MARKER] Follows the noun or pronoun it emphasizes or draws attention to

3

lx: baa

4

ps: class

5

key: baa

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) la yidhaahdo kolka la arko ama la maglo wax xille oo dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

Baga!

2

Waad ku hagaajisey! Si wanaagsan baad yeeshay!

waa la naqliyay ✓

e.d Waa ku fiican tahay! Istaahil!

waa la naqliyay ✓

inter. bravo!, hooray!

waa la naqliyay ✓

(Interjection) hurrah (huu-raa); hooray or hurray; an exclamation of approval

waa la naqliyay ✓

erey la yiraahdo kolka la arko ama la ogaado wax loo bogay inuu dhaco. Bagaad sidaa yeeshay! Dh: allaylehe.

waa la naqliyay ✓

1

de: bravo!, hooray!

2

lx: baga

3

ps: intj

4

key: baga

waa la naqliyay ✓

m.l (-kayaal, m.l/dh) Qare aan weli bislaan; bicir.

waa la naqliyay ✓

/beyk/bakes, baking, baked; (v) 1. dubid; foornayn (solid). e.g. My mother said she would bake a cake today.(v) 2. dhulka ama dhoobada qoraxdu qalaliso (gubto).

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qare aan weli bislaan. Dh: bicir.

waa la naqliyay ✓

v.tr., bislay, muufay.

waa la naqliyay ✓

s.f. - naxash, nacash.

waa la naqliyay ✓

s.f. abur.

waa la naqliyay ✓

haka! (tilmaame) erey la yidhaahdo marka wax wannagsan oo laga raalli yahay la arko; guddoomay. Dh: haakah.

waa la naqliyay ✓

1

pr. n., loc. Mecca

2

Maka pr. n., [feminine] Mecca

waa la naqliyay ✓

(n) Mecca; the city of Mecca

waa la naqliyay ✓

magaalada ugu barakada badan dunida oo ah halka dadka islaamka ahi u jeestaan kolka ay tukanayaan waxana ku dhashay Nebi Maxamad, naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaadeene. Mako waxay ku taal Sacuudiga. Dh: Mako.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad kalluunka badda ku jirta ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed nagaadh iniin iyo qodax leh oo geelu daaqo. Geela rakadaa soo daaji

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed caleemo waaweyn leh.

waa la naqliyay ✓

Abacus

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-dyo, m.l/-do, m.dh) Warqad adag oo qaab sanduuq leh oo badeecooyinka lagu rido. la-mid: baako.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-dyo, m.l/-do, m.dh) Warqad adag oo qaab sanduuq leh oo badeecooyinka lagu rido. la-mid: baako.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) parcel (paar sal); package (paakeeyj); packet (paakit) ~ baako

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) buqshad waraaq ama kartoon ka samaysan oo afar gees oo iska soo horjeeda leh oo alaabaha lagu moodhgareeyo sida qafiska sigaarka. Dh: baakidh, baakeed, buqshad, baako, baakir.

waa la naqliyay ✓

wing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kaaha iyo dillaaca waaga berigiisa. Boqorkii Islaam ihi haduu belo hor rooro, waagii bakaadaba haddu biro col soofaysto, inuu badhida ceel kula dhacaa bagihii saw maaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Venus (the second planet), morning star

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cataract of the eye

2

bakaal m. n. (adj.): strong person; robust, muscular

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cataract (kata raakt); an abnormality of the lens of the eye

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo aad u awrran.

2

bakaal -ka: (magac, lab, keli) bar cad oo ku taalla isha bu'deeda. Ninka isha bidix bakaalka ku leh barkinta sii. Dh: dhalaad.

3

bakaal -ka: (magac, lab, keli) xiddigga Suhuura ama loo yaqaan Waxaraxidhxidh. Bisha iyo Bakaal, xalay way baryeen.

4

bakaal: (tilmaame) qof laxaad badan; qof xoog badan. Dh: awrran. Li: mirain.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaar-ta)

2

Godka badarka lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, ml.) 1. Godka badarka lagu kaydiyo. 2. Badar muddo god ku jirey. la-mid: bukaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, ml.) 1. Godka badarka lagu kaydiyo. 2. Badar muddo god ku jirey. la-mid: bukaar.

waa la naqliyay ✓

f. n. silo, grain-pit

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) an underground storage for grains

waa la naqliyay ✓

1

(tilaame) hadhuudh bakaar noqday oo bohosha ku raagay. Hadhuudh bakaar ah buu bakhaarku naga iibiyey.

2

bakaar -ta: (magac, dhedig, keli) bohosha lagu kaydiyo hadhuudhka ama firileyda kale. Bakaarta hadhuudh baa ka buuxa. Dh: bohol, god.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cawskeydinan

2

de: silo, grain-pit

3

lx: bakaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

key: bakaar

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc jaadadka cawska ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) si xun u kari.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku baayac sicir aad u hooseeya; qiima dil ku samee. Boqol jeer buu dillaalku na bakhasay oo baqasha waanu ceshanaynaa. Dh: baqas, bigis, bikhis.

2

bakhas -ka: (magac, lab, keli) qiimo ama sicir aad u hooseeya oo wax lagu baayaco. Dh: baqas, bigis, bikhis.

3

bakhas -ka: (magac, lab, keli) badeeco ama xoolo nool intooda ugu liidata, ugu qiima daran, ugu jaban ama ugu riqiisan. Dh: mashaaful, baqas, biqis urduf.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-yo, m.l/dh) Nooc marwaxadaha gacanta lagu socodisiiyo ka mid ah oo tumaaluhu dabka ku huriyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-yo, m.l/dh) Nooc marwaxadaha gacanta lagu socodisiiyo ka mid ah oo tumaaluhu dabka ku huriyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheddig, keli) nooc ka mid ah marawaxadda oo gacanta lagu socodsiiyo. Dadka biraha tuma ayaa dabka ku huriya.

waa la naqliyay ✓

1

barkad¹: m.l la-mid: barkasho.

2

barkad²: m.dh la-mid: bardad¹.

3

barkad³: f.g1 (-day, -dday) la-mid: bardad².

waa la naqliyay ✓

name-m he who rests on another; lit: he who born after his twin

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. barkado-ha] artificial reservoir (rezar vu waar); pool (puul); pond (poondh)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ceel gun dheer loo yeelo oo inta la sibdhiyo biyaha roobka lagu kaydsado. Jiilaalkii nin walba barkaddiisa ayuu ka cabbaa. Dh: berkad, berked. Wa: baraag, berkedo.

waa la naqliyay ✓

1

barkag¹: m.l la-mid: bardad¹.

2

barkag²: f.mg1 (-gay, -gday) la-mid: bardad².

waa la naqliyay ✓

name-m the sound breaking thing makes — like the sound of the maternal water breaking. Cf: Jug

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo qaraxa madheerta marka uu nooluhu dhalo ama dhawaqa wax kala jabay oo qoyan.

waa la naqliyay ✓

ereydhawaaq lagu tusmeeyo wax fajiciso leh. Dh: way! tolla'ay!

waa la naqliyay ✓

1

1. Ba' qaba; si xun ku sugan; aad u xanuunsan.

2

2. Gardaran.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: “Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay”. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: “Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay”.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay. m.f.dh, ba'naan.

waa la naqliyay ✓

-ba'naa / ba'nayd: (n) bad condition; unsound or disordered ~ daran

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedigi keli) mid ka mid ah labada goor ee faalka la dhigo: Ba'anta kolka la dhigayo, 'war xun sheeg' baa la yidhaa.

2

ba'an -ta: (magac, dhedig, keli) hilib ama cunto dheef, dux, waxtar iyo nafaqo leh oo loo sameeyo qof nabar soo gaadhay jidhkiisa si loo soo kabo. Dh: buullo, xannaano.

3

ba'an: (tilmaame) xun oo aan fiicnayn. Ninkii garramayay hadal ba'an ma odhan. Dh: qaldan, xun. Li: fiican.

4

ba'an: (tilmaame) dhib badan; belo badan; loo taag waayey. Dh: daran.

5

ba'an: (tilmaame) aad u buka oo sankaraad ah. Odaygii wuu ba'an yahay. Li: ladan.

waa la naqliyay ✓

1

de: ruined, spoiled, in a bad situation, in bad shape; wrong, mistaken

2

lx: ba'an

3

pd: (ba'naa)

4

ps: adj-der

5

key: ba'an

waa la naqliyay ✓

erey naxdin darteed dadka, gaar ahaanna dumarka markii ba ka soo booda. Alla, ba'ay oo buulkii gubay. Dh: hoogay.

waa la naqliyay ✓

m. n. pope, Holy Father (Roman Catholic)

waa la naqliyay ✓

1

de: pope, Holy Father (Roman Catholic)

2

lx: Baaba

3

pd: (-ha)

4

ps: n7-m

5

key: Baaba

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo dadkii lahaa ka lumay oo cid kale la socda. Dh: baadi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gubbaha iyo baadda cid kaa awood badan cabsi loo siiyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan; hayn la'aan. Dh: baahi.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baakad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baakad.

waa la naqliyay ✓

f. n. parcel, package

waa la naqliyay ✓