baji — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid cabsi gelin. 2. Wax sida ukun iyo wixi lamida jebin. 3. Bujin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: boji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid cabsi gelin. 2. Wax sida ukun iyo wixi lamida jebin. 3. Bujin. m.f.dh, bajin.

waa la naqliyay ✓

v. scare, frighten

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) frighten (fareeyten); scare (iskeer); fill with fear cabsii. Syn: alarm, terrify, terrorize, startle, panic.

waa la naqliyay ✓

(fal) handadaad cabsi gelin ku jirto, cid kale ku samee. Baji cadawga beerka u dhigoo baraq na ha u yeelan. Dh: cabsii, didi. Li: dhiirri.

waa la naqliyay ✓

1

de: scare, frighten rw: baq

2

lx: baji

3

pd: (bajiyey)

4

ps: v2a=

5

key: baji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax la sameyn lahaa dib u dhigid ama iska deyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax la sameyn lahaa dib u dhigid ama iska deyn. m.f.dh, baajin.

waa la naqliyay ✓

v. postpone

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) 1. postpone (poost poon); put off; defer (di feer) ~ daahi, raaji. 2. suspend (ses peendi) Ex: shirka baaji! suspend the meeting!

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhici lahaa, maaro u hel; dib u dhig. Martida waa la casuumaye, safarka ha laga baajiyo. Dh: nagee, jooji.

2

baaji: (fal) jebi ballan xidhnaa. Ballantiyo axdiga baajiyay beenta igu waasho.

3

baaji -da: (magac, dhedig, keli) kala jeedista labada gees ee lo'da qaarkeed. Saca baajida leh hardida kuma fiicna.

waa la naqliyay ✓

1

de: postpone

2

lx: baaji

3

pd: (baajiyey)

4

ps: v2a=

5

syn: raaji

6

key: baaji

waa la naqliyay ✓

1

(Bajin-ta)

2

Baqdin gelin; cabsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baji.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bojin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. fright; deterrent; deterrent weapon; missile

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of frightening someone ~ see also [eeg] baqin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, cabsi gelin; handadaad hadal la socdo. Beesha bajinta ka daaya. Dh: cagajuglayn, didin, cabsiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: fright; [fig.] deterrent; deterrent weapon; missile

2

lx: bajin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn1-f

5

key: bajin

waa la naqliyay ✓

1

(Bajis-ka)

2

Jid cusub oo dhowaan-dhalad ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Jid cusub oo dhowaan dhalad ah. 2. la-mid: bajin².

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): recent construction; newly built (road), recently opened (well)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg bajin.

2

bajis: -ka: (magac, lab, keli) waddo cusub; jid dhowaan samaysmay. Bajiska meeshaa ka baxa geela mariya.

3

bajis -ka: (magac, lab, keli) qof itaal iyo laxaad weyn; ruux dhammaystiran. Bajis iyo bowdo weyn baa, barta lagu dhaqaa.

4

bajis -ka: (magac, lab, keli) meeraha labaad ee cadceedda ku wareega una dhexeeya dhulka iyo xiddigta Sahra. Bajis saaka waaberigii bay bildhaanteedii muuqatay. Dh: xiddigta waaberi, waxaraxidhxidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: recent construction; [atr.] newly built (road), recently opened (well)

2

lx: bajis

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: bajis

waa la naqliyay ✓

m.l Geedgaab iniinahiisa lagu sakhraamo oo leh caleemo balballaaran iyo miro kulkulucsan, waaweyn oo dusha qodxo jiljilicsan ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geedgaab iniinahiisa lagu sakhraamo oo leh caleemo balballaaran iyo miro kulkulucsan, waaweyn oo dusha qodxo jiljilicsan ku leh.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg balambaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Bowdoqaawis-ka)

2

Dagaal u darbasho iyo xaydxaydasho been ah oo qof kale lagu bajina hayo; fulabbajin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabsiin-ta)

2

1. Cabsi gelin; bajin.

3

2. (-°) Wax la cabbo (biyo, khamro) siin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagajugleyn-ta)

2

Cagaha dhulka la dhicid, si qof cabsi lagu geliyo; cabsiin; bajin.

waa la naqliyay ✓

1

(Guulguulid-da)

2

Hadal ama wax kale cid ku cabsiin; bajin; gooddiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Guulid-da)

2

1. Habeen ceel iyo aroor ku dhixid.

3

2. Bajin; cabsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hasid-da)

2

Cabsi gelin; bajin.

waa la naqliyay ✓

1

(Tahdiid-ka)

2

(cid) u cagajugleyn, u dhaarasho; bajin.

waa la naqliyay ✓

1

Xuux!

2

(Xuux-da)

3

Erey badanaa carruurtu ku isticmaasho, kolkay wax isku bajinayaan, isku xuuxinayaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuuxin-ta)

2

Dab ama wax kale oo laga baqo, iyadoo gacanta lagu hayo, oo xuux!, xuux! la lee yahay, qof ku bajin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg boji. la-mid: bąjiino, bąjin, bejiino, bejin, bejis, bojiino.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fulabbaji. la-mid: fulab-bajis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) U cagajuglayn (cid), u dhaarasho, bajin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) U cagajuglayn (cid), u dhaarasho, bajin.

waa la naqliyay ✓

(Barei-bajis) C Hyalocystis viscosa Hall.F. Convovulaceae.

waa la naqliyay ✓

(Dega-bajis) C Commelina forskalaei Vahal. Commelinaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Aji-ga)

2

1. Dhalad ah; gob; xor.

3

2. Soomaali.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (aji, m.dh) 1. Qof nasab wanaagsan ka soo jeeda. 2. Soomaali.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (aji, m.dh) 1. Qof nasab wanaagsan ka soo jeeda. 2. Soomaali.

waa la naqliyay ✓

m. n. important person, high-caste

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dadka, intooda dhaladka ah ama nasabka wanaagsan ku aroorta. Aji fal dhiman lama tuso.

waa la naqliyay ✓

1

de: important person, high-caste of traditional social standing

2

lx: aji

3

pd: (-ga ~ -da)

4

ps: n7-m

5

key: aji

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] syphilis

waa la naqliyay ✓

-bajada:(n) syphilis (sifelas) ~ isfiilato, isfiilito

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun xoolaha ku dhaca oo dabada laga gubo, siiba agagaarkeeda sibiisha, waana laga turqaa.

2

bajo -da: (magac, dhedig, keli) cudur faruurta hoose xanuuniya oo ay caddaato; cudur daran oo dadka qawlallada iyo xaglaha kaga dhaca. Wiilka biiji ayaa faruurta ka haysee ha la daweeyo. Dh: barraaqdo, biiji, xabbad, waraabow.

waa la naqliyay ✓

1

de: syphilis

2

lx: bajo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

syn: isfiilito, waraabow, xabbad

6

key: bajo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

v. beg, entreat, implore, request a favor, pray

2

bari: v. break (of day)

3

bari: pr. n., loc. east

4

bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East

2

bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)

3

bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune

4

bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.

2

bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.

3

bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.

4

bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.

5

bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.

waa la naqliyay ✓

دبر، شرق

waa la naqliyay ✓

(fal) dab demi. Basi dabka intaanad bixin. Dh: bakhtii. Li: shid, huri.

waa la naqliyay ✓

(fal) qurxi ama wanaaji. Aqal bilic leh oo lagu bayiday, baarro iyo xeero.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: boji.

waa la naqliyay ✓

v. rest, relax

waa la naqliyay ✓

(fal) ka cabsii ha baqdee. Dibiga dibiga u beji. Dh: baji.

waa la naqliyay ✓

1

a: boji

2

de: rest, relax

3

lx: beji

4

pd: (bejiyey)

5

ps: v2a=

6

key: beji

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Xaalad shaqo iyo dhib la'aan ku sugnaan (nafley); nasasho. la-mid: bąji, beji.

waa la naqliyay ✓

v. rest, relax

waa la naqliyay ✓

(fal) hawl ama daal ka fadhiisi. Waataan bidhaan quruxsaneey, soo bojooy ku idhiye. Dh: nasi.

waa la naqliyay ✓

1

de: rest, relax

2

lx: boji

3

pd: (bojiyey)

4

ps: v2a=

5

see: beji

6

key: boji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sida haan iyo wixi lamida haruub ka qaadid. 2. Wax meel ka duleelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sida haan iyo wixi lamida haruub ka qaadid. 2. Wax meel ka duleelin. m.f.dh, bujin.

waa la naqliyay ✓

v. take the lid off; pierce, puncture; explode

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) remove the lid by using force ~ fur

waa la naqliyay ✓

(fal) daboolka ka qaad. Dakhsi ururyoo, aagaan bujin waa!

waa la naqliyay ✓

1

de: take the lid off; pierce, puncture; explode rw: buq

2

lx: buji

3

pd: (bujiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: buji

waa la naqliyay ✓

1

(Laji-da)

2

Aleel yaryar.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small shells used for ornamentation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aleel yaryar. Laji ayaan soo ururiyey.

waa la naqliyay ✓

1

a: lajo (/da) [n6-f]

2

cf: aleel

3

de: small shells used for ornamentation

4

lx: laji

5

pd: (-da)

6

ps: n7-f-col

7

key: laji

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) madax duuban oo barbaridu bixiso oo iniinyuhu ku jiraan inta uu akhtarka yahay ee aanu weli casaan. Qaji kulul ayay cuntada ku dartay walaashay maanta. Dh: barbari.

2

qaji-da: (magac, dhedig, keli) baarka hore ee curdiga ah ee laamuhu marka ay roob helaan ay bixiyaan. Inta qajida ah laanta iiga soo goo. Dh: curdin, fadhaq, yurub. Li: gaalaw.

3

qaji -da: (magac, dhedig, keli) dullaha ama wadhfaha inta laadlaadda ee dhuuban ee darifka lagaga sameeyo. Dullaha qaji dheer u yeel.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: weji.

waa la naqliyay ✓

m. n. face

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) face (feeys) ~ weji, fool

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) inta hore ee madaxa ee u dhaxaysa dhegta midig illaa dhegta bidix iyo gadhka illaa foodda. Gabadhani way waji qurux badan tahay. Dh: weji. Wa: wejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: face

3

initial: w

4

lx: waji

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

see: weji

8

key: waji

waa la naqliyay ✓

1

xaji¹: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaj gudasho.

2

xaji²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax xoog u qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

xaji¹: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaj gudasho. m.f.dh, xajiyid.

2

xaji²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax xoog u qabasho. m.f.dh, xajin.

waa la naqliyay ✓

1

v. go on ~ complete the pilgrimage to Mecca

2

xaji v. grasp firmly, grip, hold on tight

waa la naqliyay ✓

1

-yey I say: (v) perform a pilgrimage to Mecca

2

xaji -yey / say: (v) hold strongly or firmly; seize firmly with the hand; grip (girip)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xajka teg, xashka soo gudo. Xoolo wad haysaaye orodoo xaji. Dh: xaj.

2

xaji: (fal) gacanta ku hay oo ha sii dayn; bu faradakaw. Lacagta xaji yayna kaa dhicine.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaaji-ga)

2

Lumid waa danbe la tabo; tasow.

waa la naqliyay ✓

1

abaaji¹: m.l Xoolo lumay oo waa dambe la tabay.

2

abaaji²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xoolo lumay waa dambe tebid.

waa la naqliyay ✓