baguugid

m.f.dh eeg baduugan¹. la-mid: baduuqmid.

-da: (magac, dhedig, keli) burburid oo wax jajabay ahaansho. Dh: burburid, jajabid.

m.f.dh eeg daguugan.

-da: (magac, dhedig, keli) xobkismid oo wixii dul saarnaa ka hobobid.

-da: (magac, dhedig, keli) si aad ah u madax'adayg.

(fal) rigaax oo burburi, jejebi adiga oo xoog isticmaalaya. Boqollaal gu' oo tegey wixii idin baguugaayey.

m.f.dh eeg afuug². la-mid: afruug¹, afruugid, afuug¹.

(tilmaame) qof ama wax la rigaaxay oo xoog lagu jejebiyay. Dh: burbur, abshax, jajab.

baguuge -ha: (magac, lab, keli) rigaaxaha, burbur iyo jejebin xoog la isticmaalo.

(fal) meel dheer wax ku tuur. Usha ku maguugi. Dh: kaynaani, murgugaafi, tuur.

m.f.dh eeg aguugan¹.

m.f.dh eeg baarug.

m.dh la-mid: baduugid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hore u dhisnaa, burburis. Dh: baduugid.

m.dh la-mid: baduugid.

-da: (magac, dhedig, keli) oogada sare wax adag ka dul marmarin oo wixii horay ugu dhejisnaa ka goyn. Dh: xaquuqid.

(Masuugid-da)

Masuugnimo ku kicid; wax ku bakhaylid.

m.f.dh eeg masuug².

-da: (magac, dhedig, keli) bakhayinimo ku kicid, wax ku bakhaylid. Masuugiddu raganimo maaha. Dh: bakhaylid. Li: bixin.

(Saluugid-da)

Saluug ku kicid.

m.f.dh eeg saluug². la-mid: saluugmo.

-da: (magac, dhedig, keli) keli) wax lagu siiyay ama lagu siinayo, ka qawadid. Dh: qawadid, mansuugid, qanbiyid.

m.dh la-mid: baduugmid.

(Cantuugid-da)

(cunno) kol afka buuxin; afka muggi ku qaadid.

m.f.dh eeg cantuug.

-da: (magac, dhedig, keli) cunto, sharaab iyo wixii la mid ah, kol keliya afka gelin; afka muggii ku qaadid.

m.f.dh eeg ganguun.

-da: (magac, dhedig, keli) si tuuratuura leh oon isku sinnayn u tolid. Marada malluugidda ka bi'i. Dh: malmalluuqid, cucuyubid.

-da: (magac, dhedig, keli) ku bakhaylid. Wax ad hayn ku mansuugiddisu waa qalad. Dh: bakhaylid, mansuugis.

mansuugid-da: (magac, dhedig, keli) saluugid oo biiro doonid. Dh: saluugid. Li: bismillaysi.

m.f.dh eeg naashuug².

-da: (magac, dhedig, keli) buuri fuudid oo nuugid. Nashuugidda sigaarka kansar ayaa laga qaadaa. Dh: cabbid, fuudid, nuugid

m.f.dh eeg salguur².

-da: (magac, dhedig, keli) dabargo'id; baabi'id. Li: jiritaan.

Hannaanka waxtabaynta oo luma ama salguura.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baguugid.

m.f.dh eeg daganduug². la-mid: daganduug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax deggan dabada ka marid oo dhicid ama wada dilid.

aguug¹: m.l la-mid: aguugid.

aguug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Cid, ceel, god iyo wixi lamida duugid. 2. Isku a.: dad yoobsan ahaansho.

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Cid, ceel, god iyo wixi lamida duugid. 2. Isku a.: dad yoobsan ahaansho. m.f.dh, aguugid.

v. move in a group ~ mass

-ga: (magac, lab, keli) socod habqan ah oo la is dhex socdo. Aguuggaad ka garataa, sidduu u harraaday geelu. Dh: aguuj.

de: move in a group ~ mass

lx: aguug

nt: aguug (ga) [vn-m], aguugid (da) [vn-f]

pd: (aguugay)

ps: v1=intr

key: aguug

hasha magta u danbaysa ama labiyo toban laxaad oo intaan la kala aguugin la gawracdo oo labada dhinac ee magta kala qaadanaysaayi wada qashaan. Ruuga iyo aguuga waa la wadaagaa.

(fal) xoolo iyo wixii la mid ah si degdeg iyo duubni ah u kaxee. Waa gabbal dhacaye, adhiga innaga soo aguuji. Dh: bulli. Li: dalaandali.

f.g1 (-gay, -gtay) Alaab aad u burburin. la-mid: baduuji, baduuq.

f.g1 (-gay, -gtay) Alaab aad u burburin. m.f.dh, baduugid. la-mid: baduuji, baduuq.

v. break, smash to pieces

-ay/tay: (v) crash (karaash); break violently; smash (ismaash)~ jajabi

(fal) xasuuq wax ku burburi; wax jiray daqiiqaha iyo carjaajuqaha ka dhig. Baabuurkii baabuur kale ayaa baduugay. Dh: burburi.

baduug: (fal) niyadda ka dil ama ka jebi. Waa si ay niyadda baariga ah uga baduugaane.

de: break, smash to pieces

lx: baduug

pd: (baduugay)

ps: v1=tr

key: baduug

m.dh.kh B. ah: basari; baali, areebo.

f. n. dirty and unclean woman

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay aan nadaafad badneyn; haweenay basari ah oo uskag badan. Sidii bagagi doora leh hadduu, bigigiflow rooro. Dh: baali, guumeys. Li: dhabeel, gaari.

de: dirty and unclean woman

lx: bagagi

pd: (-da)

ps: n7-f

key: bagagi

Duufaan kulaaley

(Buubid-da)

1. Hawada dhexdeeda ku duulid.

2. (geel) cararidda iyo dididda awrta aan weli rarka baran.

m.f.dh eeg buub². la-mid: buub¹ (2)..

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi la cararid awrka raran, rarka tuurid. Buubidda layliga laha hayin kuma ogayne. Dh: buubis.

(Buuqid-da)

Si buuq ah u hadlid; bulaamid.

m.f.dh eeg buuq³.

-da: (magac, dhedig, keli) si guux iyo buuq ah u hadlid. Buugid looma baahna waxqabad la kaalaya. Dh: bulaamid.

(Buurid-da)

Taallo qaab buureed leh samayn: weyneyn; kuusid; yuucid.

m.f.dh eeg buur³.

-da: (magac, dhedig, keli) intii hore ka weyneysiin; naaxin.

m.f.dh eeg buus.

-da: (magac, dhedig, keli) buusbuus u yeelid, dhuucdhuucid u samayn. Buusidda buraashada adaa dhagax ku sii daayey.

buusid -da: (magac, dhedig, keli) hoos u diisid. Mooteerku buusid ma leh.

(Buuxid-da)

Wax buuxa ahaan.

m.f.dh eeg buux². la-mid: buux¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) buuxsanaansho ahaan; wax budh ah ahaan. Weel afka jooga buuxid kale uma hadhin.

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Ceel, god iyo wixi lamida aasid. 2. Wax baabbi'in.

(fal) jilci ama liili sida saan iyo wixii la mid ah. Daguug saanta adigu. Dh: megdi.

daguug: (fal) wax muuqda aas oo god intaad ku riddo gari ku daguug godka bakhtiga yaan dib loo arkine. Dh: aas.

daguug: (fal) (ka ~) wax meel laga gororiyay ama ku daatay oo dareere ahaa, aad uga tirtirid.

daguug -a: (magac, lab, keli) bakaaro xaar lo'aad ka samaysan oo hadhuudhka lagu kaydiyo. Daguug ma daahiro. Dh: bukaar.

(Duugid-da)

1. Suun ama wax la mid ah oo la jilciyo inta suunduuge ama qalab kale wax lagaga qabto.

2. (qof) tuujin: daliigid.

3. Dhulka dhexdiisa ku qarin; xabaalid; aasid.

m.f.dh eeg duug³. la-mid: duug² (2), duugis.

-da: (magac, dhedig, keli) faraha si farsamo iyo khibradi ku jirto jidhka ugu jijibin oo xididdada iyo muruqyada ku furfurid.

duugid -da: (magac, dhedig, keli) qof dhintay, qabri ku aasid. Duugidda maydka laguma raago.

(Guulid-da)

1. Habeen ceel iyo aroor ku dhixid.

2. Bajin; cabsiin.

m.f.dh eeg guul³. la-mid: guul¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) is gargaarsi; is kaashi. Guuliddu waxay fududaysaa hawl aan keli la qaban karin.

(Guurid-da)

1. Cid meel ay degganeyd ka rarata oo degmo kale aadda.

2. (cid, reer, dad) meel la degganaa ka tegid.

3. (ka guurid, u guurid) meel ka rarasho; meel u rarasho.

m.f.dh eeg guur². la-mid: guuris².

vl. n. migration, emigration, changing one's place of residence

-da: (n) the act of moving away, migration (maagareey shin) ~ guuris

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad hore u daganayd ka tegid oo meel kale degid. Dh: geeddi, hayaamid, qayaadid.

a: guuris (ta) [vn-f]

de: migration, emigration, changing one's place of residence

lx: guurid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: guurid

(Guuxid-da)

1. Guux soo saarid.

2. Farxid; wax u bogid.

m.f.dh eeg guux². la-mid: guux¹ (4).

(Jaguug-ga)

Madax adayg; debec la'; qallafsan; macangag.

m.l Xoolo ama qof madax adag oo hoggaamintiisu ay dhib badan tahay.

m.l Xoolo ama qof madax adag oo hoggaamintiisu ay dhib badan tahay.

m. n. stubborn, obstinate ~ pig- headed person

-a: (magac, lab, keli) awr aad u hoggaanqaad xun oo hooggaaminta ku gaabiya; qof xag-u-tulli ah oo talodiid noqda. Jaguug awra lama dhaansadiyo jiica aan hoyan e. Dh: jiic, gaabshow, jacjuun, xagutulli, haad. Li: talo-raac.

jaguug -a: (magac, lab, keli) madax adayg oo qallafsan.

de: stubborn, obstinate ~ pig-headed person

lx: jaguug

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: macangag, madax adag

key: jaguug

m.dh 1. Huummaag (qof meel fog jooga). 2. M. ah: xoolo xul ah.

m. n. image, shape; profile (seen in the distance)