bagaf — Macnaha & Turjumaada

1

(Bagaf-ka)

2

1. Wax fidsan oo aan qiro weyneyn oo wareegsan.

3

2. hilib, waran... qaabkaas leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Weel aan weyneyn, in yar godan oo aan wax badan qaadin. 2. Nooc warmaha ka mid ah oo af ballaaran oo badeelka u eg leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. frame (for stretching)

waa la naqliyay ✓

ka: (n) an oval shape

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) weel ama walax kale oo in yar godan ama balaleexsan oo aan qaro weynayn. Saxni bagaf ahi soor ma qaado. Li: godan

2

bagaf -ka: (magac, lab, keli) madaxa waranka inta birta ah. Sargafka ayuu madaxa igaga dhuftay.

3

bagaf -ka: (magac, lab, keli) weel yar oo godan oo aan qaro weynayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: frame (for stretching)

2

lx: bagaf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: bagaf

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Weel weyn oo bir ah una sameysan sida saxan oo dharka lagu dhaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Weel weyn oo bir ah una sameysan sida saxan oo dharka lagu dhaqo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah qalabka codka weyneeya, bahiyana. Baaf baa i dul yaalay oo waxba ma maqlayn, kolkaad ila hadlaysay.

2

baaf -ka: (magac, lab, keli) saxanka lagu dhaqo maryaha; saxniga dharka lagu maydho. Dh: tashti, saxni, sixni, saxan.

waa la naqliyay ✓

1

Baga!

2

Waad ku hagaajisey! Si wanaagsan baad yeeshay!

waa la naqliyay ✓

e.d Waa ku fiican tahay! Istaahil!

waa la naqliyay ✓

inter. bravo!, hooray!

waa la naqliyay ✓

(Interjection) hurrah (huu-raa); hooray or hurray; an exclamation of approval

waa la naqliyay ✓

erey la yiraahdo kolka la arko ama la ogaado wax loo bogay inuu dhaco. Bagaad sidaa yeeshay! Dh: allaylehe.

waa la naqliyay ✓

1

de: bravo!, hooray!

2

lx: baga

3

ps: intj

4

key: baga

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado jab labo qurub ah oo laf ama wax adag noqdo. Laftii buu gaadhigu bagac ka siiyey. Dh: buguc, barjac.

waa la naqliyay ✓

1

(Bagal-ka)

2

Cagcagaarka la cuno jaad ka mid ah oo leh caleemo balballaaran iyo buruq dhuuban oo dheer; (ama begel).

waa la naqliyay ✓

m.l Khudrad cagaar ah oo leh caleemo balballaaran iyo buruq dhuuban oo dheer oo la cuno. la-mid: baqal¹ (2), begel.

waa la naqliyay ✓

m.l Khudrad cagaar ah oo leh caleemo balballaaran iyo buruq dhuuban oo dheer oo la cuno. la-mid: baqal¹: (2), begel.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] root-vegetable species, radish

waa la naqliyay ✓

1

(Bagal) All.Som. Brassica sp. Umbelliferae.

2

S Brassica oleracea L. Umbelliferae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedcagaar ka mid ah noocyada la cuno; geed nagaadh caleemo balballaadhan leh oo laga sameeyo salaadka koosaarta cuntada laga dhigto oo badhi leh. Dh: begel.

waa la naqliyay ✓

1

a: begel

2

de: root-vegetable sp., radish

3

lx: bagal

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

key: bagal

waa la naqliyay ✓

1

(Balaf-ka)

2

Biyaddiidka xoolaha.

waa la naqliyay ✓

1

balaf: m.dh War aan la hubin oo cidda sheegtay aan la aqoon.

2

bąlaf¹: m.l Neef xoolo ah oo biyo diido; biyodiid.

3

bąlaf²: f.g1 (-lfay, -laftay) la-mid: bąlfi.

waa la naqliyay ✓

v. refuse to drink (of camel ~ other animal)

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) sanqadha ka baxda marka walax ama lafi kala jabto.

2

balaf -ka: (magac, lab, keli) diiddo badan. Nin baahi qabaa balaf ma yeesho.

3

balaf -ta: (magac, dhedig, keli) war aan sugnayn ama si aan la hubin loo maqlo.

4

balaf -ta: (magac, dhedig, keli) quudhsiga iyo yasidda dadka kale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: balfin

2

de: refuse to drink (of camel or other animal)

3

lx: balaf

4

pd: (balfay)

5

ps: v1=

6

key: balaf

waa la naqliyay ✓

1

(Baraf-ka)

2

Biyo, qabow darti la guntama, oo sida dhalada u iftiima oo u dhalaala.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) 1. Biyo, qabow awgiis adke isku beddeley. 2. B. ah: wax aad u qabow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) 1. Biyo, qabow awgiis adke isku beddeley. 2. B. ah: wax aad u qabow.

waa la naqliyay ✓

Ice

waa la naqliyay ✓

Snow, Ice

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): ice, snow, sleet, hail

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. ice (aays) Ex: warshadda barafka; ice factory. 2. snow (isnoow)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biyo qabaw dartii la fadhiistay oo dhagaxoobay. Waan surmiyey biyaha baraf iigu rid.

waa la naqliyay ✓

1

de: ice, snow, sleet, hail

2

lx: baraf

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-mass

5

key: baraf

waa la naqliyay ✓

جَمَدَ، جَلِيدٍ، ثَلْجِ

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaf-ta)

2

Cagta geela.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gfo, m.dh) Cagta geela. la-mid: cuguf.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gfo, m.dh) Cagta geela. la-mid: cuguf.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. camel's foot

2

cagaf v. walk awkwardly as someone with club foot does

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bulldozer (buul-dow-zer); tractor (trak-tor)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) gaadhi xoog badan oo wax jiida lagagana shaqeeyo beeraha qodaalka iyo dhismaha dhulka la banaynayo. Waa gaadiid xoog badan oo leh awood uu ku jiido dhawr irfi oo garaangiro wareegaya ilkohoodu la faltamaan.

2

cagaf -ta: (magac, dhedig, keli) cagta geela.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) 1. Weel sida badan bir ama caag ka samaysan oo qashinka lagu qaado. 2. Qalabka guriga la dhigo ama laga sameeyo oo baalid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) 1. Weel sida badan bir ama caag ka samaysan oo qashinka lagu qaado. 2. Qalabka guriga la dhigo ama laga sameeyo oo baalid ah.

waa la naqliyay ✓

v. dig up ~ loosen (soil), plow up

waa la naqliyay ✓

1

de: dig up ~ loosen (soil), plow up Contrast: xagaaf

2

initial: x

3

lx: xagaf

4

pd: (xagfay)

5

ps: v1=tr

6

key: xagaf

waa la naqliyay ✓

1

(Seeb-ka)

2

Qori dheer oo af bagafsan oo gaadiid yaryar oo badda oo aan shiraac lahayn, lagu wado.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bagafsan. la-mid: bagafsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: bagafsanaan.

waa la naqliyay ✓

/flaat/ (adj) 1. siman, bagafsan (adj) 2. xalleefsan (adj) 3. banjar ah, shaag banjar ah (taayir) (adj) 4. qayaxan, iska-cad. e.g. She gave a flat refusal. (adj) 5. dabacsan, siiba codka muusiga (n) 6. guri-degaan, (adv) 7. go'an (aan saa'id iyo naaqus lahayn).

waa la naqliyay ✓

/plaatar/ (n) xeero (saxan ballaaran oo gudo bagafsan).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta shanqadha socodka bagafbagafta ah. Bagafbagaflaynta haysaye, berri baynnu eegnaa, keennii ka soo baxa, baylahdii la noo diray!

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cidda samaysa sanaqarta bagafbagafta ah.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg bagafsanaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) walax bagafsan ama fidsan wax kale ku hawaysiin. Balfinta ka jooji wuu dafay bariiskuye. Dh: babbin, hufkin. balfin -ta: (magac, dhedig, keli) si dadab ah u leexin, wax riddo loo soo tuuray, intaad gaashaan, ul iyo waxii la mid ah si fudud ugu dhufato, gees kale u weecin. Dh: dalfin.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) oodan oo daloolkii wax lagu qariyay ah. Aqal wada malaasan halkee laga gali!

2

malaasan: (tilmaame) aad u buuxa oo meelna dhinnayn; tif ah. Macallinku waa maskaxdii dunidoo malaasan. Dh: buuxan.

3

malaasan: (tilmaame) sida kubbadda u duuduuban oo u kuusan. Dhagax malaasan ii keen. Dh: kuusan. Li: xalleefsan, bagafsan, ballaadhan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la saafay, mindi lagu dildillaaciyay ilaa laga dhigayay wax bagafsan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hilib jiidh ah iyo wax la mid ah, mindi ku dildilaacin ilaa uu noqonayo wax goglan ama bagafsan. Habartu wa ku ba'as tahay saafidda hilibka.

2

saafid-da: (magac, dhedig, keli) hadal iyo wax la mid ah, kala qalqalid, kala cadcaddayn, kala macnayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xallufsani bagafsani. Saafnida hilibka ayaa hawl yaraya shiillimaadkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) dad iyo wax la mid ah, la safay: saf loo joojiyay. Dh: fayshan, rigaysan, sarcan.

2

safan -ka: (magac, lab, keli) dildillaac iyo nabarro xanuun badan oo jaynafka iyo dhaxantu ku dhaliyaan cagaha dadka, dufan la mariyo mararka qaar na la tolo. Dh: qarrar.

3

safan -ka: (magac, lab, keli) nafley badda ku nool oo leh oogo ka kooban labo baal oo bagafsan, madax yar iyo dabo dheer oo intay dhuuban tahay qodaxi ka taagantahay. Safan baa u galay shabagga. Dh: abuurrablish.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) walax yar oo aad afbadan timaha la iskaga xiiro iyo wixii la mid ah, waxna lagu jaro. Safeexad dukaanka ka soo iibi timaha an kaa xiiree. Dh: sakiin, makiinad.

2

safeexad -da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo bagafsan; faseexad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qori dheer oo af bagafsan oo gaadiidka yaryar ee badda lagu wado; badda ayaa madaxa loo geliyaa oo si xoog leh loogu soo dhuftaa, taasoo dhinaca loo jeedo maahee dhinaca kale u harbiso huuriga la seebinayo. Dh: khalji.

2

seeb -ka: (magac, lab, keli) dhinaca iyo sinta. Illaa suuqiyo daartii, seebkaa laysu hayayoo, safkaa la isku cidhiidhyoo. Wa: seebab.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo shanqadha ay sameeyaan shimbiro iyo wixii la mid ah oo si kedis ah u kala yaacyaaca ama u kala haada. bagagaflayn -ta: (magac, dhedig, keli) shanqadh bagagaf ah samayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel loo socdey ama loo kicitimay nabad ku gaadhid. Dh: nabadgelid.

waa la naqliyay ✓

nickname-m bravos

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhalashadiisa aad loogu farxay ama loo riyaaqay.

waa la naqliyay ✓

bagage, n.m. - alaabta (shandadaha; seexaaradaha; sanduuqyada iwm.); Cafash; alaab.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh B. ah: basari; baali, areebo.

waa la naqliyay ✓

f. n. dirty and unclean woman

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay aan nadaafad badneyn; haweenay basari ah oo uskag badan. Sidii bagagi doora leh hadduu, bigigiflow rooro. Dh: baali, guumeys. Li: dhabeel, gaari.

waa la naqliyay ✓

1

de: dirty and unclean woman

2

lx: bagagi

3

pd: (-da)

4

ps: n7-f

5

key: bagagi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dagaal iyo dirir, faro isa saar. Dh: islayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) asayda gabadha laga dhintayi qaaddo. Dh: asay, agal, weer.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aan rug iyo reero loogu soo hagaago lahan oo kolba ciddii ka naxda uun magan u ahaada. Nin reerkiisii ka dumay maglaf buu noqdaa.

waa la naqliyay ✓

m.l Hilib saafan oo la dubay; naas.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bir dhuuban oo ganto iyo daab leh oo kabaha lagu tolo.

2

sargaf -ka: (magac, lab, keli) hilib bagafsan oo la solay oo muddo dheer la kaydin karo. Sargaf iyo solay u badi sahayda.

waa la naqliyay ✓

1

xagaaf¹: m.l (-fyo, m.dh) Dhul ciid guduud jilicsan leh oo ariga saac u lahayn.

2

xagaaf²: m.dh (-fo, m.l) Kabo harag ka samaysan oo duug ah.

3

xagaaf³: f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul). m.f.dh, xagaafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. rake, hoe (implement for moving soil)

2

xagaaf v. rake, hoe (land ~ soil)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beerta xashiishka yaryar een loo baahnayn xagaaf kaga googoo biyahana u jilci. Intuun roobku di'in beerta xagaaf.

2

xagaaf -ka: (magac, lab, keli) bir inta aad loo ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo beeraha lagaga shaqeeyo maangaddadana loogu duwo; majarafad daab godan la geliyo. Xagaafka qaado oo beerta daadka u soo du. Dh: xagafo.

3

xagaaf -ta: (magac, dhedig, keli) waddo lagu hayo gacanta si uu gaadiidku u maro oon daamur lagu shubin. Waddo xagaaf toobiye ah baan soo maray. Dh: raf, jay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir aad loo ballaadhiyo oo inta daab godan la geliyo beeraha lagu xagaafo daadkana lagu mooso; majarafad daab godan la geliyo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax bagaf ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] rounded and thin; short and stumpy

waa la naqliyay ✓

-aa ayd: (adj) oval (oo vel); having an oval shape bagal: see [eeg] begel

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) weel aan si fiican u godnayn oo aan wax badan qaadin. Dh: ballaadhan.

2

bagafsan: (tilmaame) qof ama wax duuban oo soo godan. Cagta bagafsan meeshuu dhigiyo buruqdii kuusnaydba.

waa la naqliyay ✓

1

de: rounded and thin; short and stumpy

2

lx: bagafsan

3

pd: (bagafsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: bagafsan

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac cidla' ah oo cadaw xiga; dacalka u shisheeya degmada beesha.

waa la naqliyay ✓

aga! eray la yidhaahdo marka la arko wax lala yaabo ama kugu dhaco. Aga! Siduu wiilka yari ninka uga badiyay! Dh: Hey! Dhega! Joo! Shoo! Naw! Agas!

waa la naqliyay ✓

Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: Ma Cali baa yimid? Haa, Cali baa yimid. la-mid: aa, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

class: MARKER

waa la naqliyay ✓

/baa/baas, baaing, baaed;(v) cida idaha ama wixii sida idaha u ciya.

waa la naqliyay ✓

1

ereycodeed lo'du samayso markay insaarixinayso ama ciyeyso. Baada lo'da ayaan hurdada kaga toosay.

2

baa: (qurub) falkaab ah oo diiradeeya magacda weedha ku jirta sida ereyada kale ee la midka ah ee 'ayaa' iyo 'waa'. Bulxan baa baabuurka leh.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayaa

2

de: [FOCUS MARKER] Follows the noun or pronoun it emphasizes or draws attention to

3

lx: baa

4

ps: class

5

key: baa

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r B. dheh: cod lagu muujiyo wax si kedo ah lagu jebiyo.

waa la naqliyay ✓