Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

name-m early, resembling full moon

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

v. beg, entreat, implore, request a favor, pray

2

bari: v. break (of day)

3

bari: pr. n., loc. east

4

bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East

2

bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)

3

bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune

4

bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.

2

bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.

3

bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.

4

bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.

5

bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.

waa la naqliyay ✓

دبر، شرق

waa la naqliyay ✓

1

(Baari-ga)

2

1. Riixidda xooggeeda iyo saamayskeeda; ka goosashada iyo xoogga ka yimaada; qof, wax ku adkayn, inuu yeelo; culays saarid.

3

2. Wax tartan lagu iibsana hayo, hadba qofka naadadu ku dhacayso, ku dhawaaqidda.

waa la naqliyay ✓

1

baari¹: m.l 1. Culays, culaab. 2. la-mid: baariyid.

2

baari²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin. m.f.dh, baariyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pressure, force, stress; bid at an auction

2

baari v. pressure, put force on

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [Physics] pressure (pareesher) caddaadis

waa la naqliyay ✓

1

(fal) noqo wax baarixi ah ama baryood ah: noqo wax waqtigii la cuni lahaa ama la iibsan lahaa dhaafay

2

baari: (fal) madal naado wax lagu gadanayo, qiimo fican oo la gaadhay ku ka sii sarreeya ku eri; sicir barar ku rid. Ninka baayacii danbaa lagu baaryey ee qiimo fiican buu gaadhay.

3

baari -ga: (magac, lab, keli) saamaynta riixidda xooggeedu leeyahay; miisaanka culayska ee riixideed. Riixidda baarigeedu ma fufuda.

4

baari -ga: (magac, lab, keli) wax lagu tartamayo iibsigiisa, kolba qofka naadadu ku dhacayso sida xaraashka. Baqashanu waa baariye yaa gadan.

5

baari: (tilmaame) wax xilligiisii dhaafay. Dh: baarixi, baryood. Li: daray.

waa la naqliyay ✓

1

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

2

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

waa la naqliyay ✓

f. n. buttocks; tail of sheep

waa la naqliyay ✓

1

(Badi) N, Og Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

2

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

3

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

4

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) rump (ramp); buttocks (ba tek); posterior (paas tiiri yar)~ bari, dool

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baruurta subagga badan leh ee idaha dabada kaga taalla. Dh: bari.

2

badhi -da: (magac, dhedig, keli) cadka buuran ee noolaha badhkii kaga yaalla gadaal ee lagu fadhiisto. Badhida ayuu fin iga soo baxayoo, ma fadhiisan karo. Dh: bari, sal.

waa la naqliyay ✓

1

a: bari

2

de: buttocks; tail of sheep

3

lx: badhi

4

pd: (-da)

5

ps: n2-f

6

key: badhi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: badnaan (1).

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg badnaan.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [abstract] being multiplied, augmented ~ increased

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the state of being a great or plentiful amount; majority (majooriti)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: being multiplied, augmented ~ increased

2

lx: badni

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f-abs

5

key: badni

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: badsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax badan helid ama qaadashadeed waxa dadka kale ama qof kale qayb ahaan ku helay. Dh: korodhsi, biirsi, dheeri.

waa la naqliyay ✓

1

(Badwi-ga)

2

Badow.

waa la naqliyay ✓

m.l (badwi/-iyo, m.dh) la-mid: badow.

waa la naqliyay ✓

m.l (badwi/-iyo, m.dh) la-mid: badow.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] crude ~ rustic person, country bumpkin; nomad

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) wild (waayldh); rural person; uncivilised person, regarded as crude; countryman; rustic (ras tik); without arts reer miyi, jungali, badow, khashiin

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qof baadiyaha ku dhaqan. Walaalkay Toosane, waa nin badwi ah.

2

badwi -ga: (magac, lab, keli) qof aan aqoon iyo khibrad lahayn. Badwi abaal galaa iyo bakhayl ba tarsheegad bay kugu dilaan. Dh: badow, jaahil, jengeli.

waa la naqliyay ✓

1

a: badow

2

bw: Arabic

3

de: crude ~ rustic person, country bumpkin; nomad

4

lx: badwi

5

pd: (-ga Pl: badwi (da))

6

ps: n2a-m, n7-m, n5-m

7

key: badwi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhulka qaybta aan biyaha ahayn. Barri iyo badba u maray baadidoonkaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaaji oo si farsamaysan wax u suubbi. Basri reerka oo baylahda ka ilaali. Dh: hagaaji.

2

basri -da: (magac, dhedig, keli) jaad timirta ka mid ah. Basri ii keen timir kale ma rabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baxri-da)

2

1. (wadar) Badda ka xoojiya.

3

2. Dabayl xagga badda ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dad doonyada ka shaqeeya oo tabta iyo xeeladaha badda yaqaan. 2. Dabayl dhanka badda ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dad doonyada ka shaqeeya oo tabta iyo xeeladaha badda yaqaan. 2. Dabayl dhanka badda ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sailor

2

baxri: [feminine] n. strong wind from the sea

waa la naqliyay ✓

-ga: (magacwadreed, lab) dadka doonta ka shaqeeya ama badda ka xoogsada. Nin baxri ah oo badda jooga biyo siinnay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax toos u socday, dhinac u weecin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax toos u socday, dhinac u weecin. m.f.dh, bayrin.

waa la naqliyay ✓

v. turn aside; make someone deviate, change direction, withdraw

waa la naqliyay ✓

(fal) eryo oo adoo ka cabsiinaya meel dheer u orodsii. Ugaadha ha innaga bayrin.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn aside; make s.o. deviate, change direction, withdraw

2

lx: bayri

3

pd: (bayriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: bayri

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qalbiga ama niyadda. Dh: kal, laab.

2

sadri: (fal) sadarro u yeel kitaabka ama xaashida. u samay xarriijimo daabacan ama mastaradaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» jeclayso wax sida uu u socdo, ku farax, ku rayray. Baxsaneey Badri wuu u bogay habkaad u tunteen dhaantada.

2

bog: (fal) wax qabya ahaa dhammaystir. Hararkii waa la bogay. Dh: ebi.

3

bog-ga: (magac, lab, keli) muruq ballaadhan oo kala xidha uurka iyo saableyda noolayda lafdhabarta leh. Badhtamaha habeenkii, saw ma soo baraarugo, oo boggaygu kuma tabo.

4

bog-ga: (magac, lab, keli) baalka xaashida ama warqad labadeeda dhinac midkood, waraaqadaha buugga ee tirooyinka leh. Buuga cusub laba bog baan ka akhriyey.

waa la naqliyay ✓

n., badriiq, -gi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) (dii.) Wadaad fidiya diinta masiixiga. la-mid: baaderi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) (dii.) Wadaad fidiya diinta masiixiga. la-mid: baaderi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) priest (piriist); Christian priest~ wadaad masiixi ah

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baadari.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ninka kanisadda Kiristaanka ugu sarreeya. Dh: baadari, kuhaan, baadderi.

waa la naqliyay ✓

name-f early, resembling full moon

waa la naqliyay ✓

1

(Baydari-ga)

2

Qofka ugaarsashada iyo tabaheeda aad u yaqaan; ugaarta aad u laaya; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin nishaabta aad u yaqaan; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin nishaabta aad u yaqaan; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

m. n. expert hunter

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dabiibka xoolaha oo ah qof ku takhasusa cudurrada xoolaha. Baydarigu ha daweeyo ariga buka.

2

baydari -ga: (magac, lab, keli) qof aad u yaqaan ugaadhsashada. Baydari hilib daray ah ma waayo. Dh: hargaanti.

waa la naqliyay ✓

1

de: expert hunter

2

lx: baydari

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

syn: yahan

6

key: baydari

waa la naqliyay ✓

v. afflict with drought

waa la naqliyay ✓

1

de: afflict with drought

2

lx: abaari

3

pd: (abaariyey)

4

ps: v2a=

5

key: abaari

waa la naqliyay ✓

f. n. party, affair; side, direction

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) party (paar ti); a social gathering for pleasure ~ xaflad

waa la naqliyay ✓

1

de: party, affair; side, direction Alt sp: baadhdhi

2

lx: baadhi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-f

5

syn: xaflad {N < Eng}

6

key: baadhi

waa la naqliyay ✓

1

(Baarid-da)

2

1. Wax qarsoon, si runtood loo gaaro, wax ka qabasho: raadin; baanji; baaraan samayn.

3

2. (ganacsi) aan iibsamin.

waa la naqliyay ✓

1

baarid¹: m.l.kh B. ah: Wax aad u qabow.

2

baarid²: m.f.dh eeg baar². la-mid: baaraan, baaris³, baaritaan.

waa la naqliyay ✓

vl. n. investigation, analysis, inspection, search

waa la naqliyay ✓

-da: (n) investigation (investageyshin); inspection (inispekshin); research ~ baaritaan, baaris

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baadhid.

2

baarid -da: (magac, dhedig, keli) badeeco meel fagaare ah lagu munaadaynayo, qofka qiimaha ugu sarreya sheegay u xukumid.

3

baarid -ka: (magac, lab, keli) badeeco baartay kolka suuqa la geeyay, cid gadatana la waayey.

waa la naqliyay ✓

1

a: baaraan, baaris, baaritaan

2

de: investigation, analysis, inspection, search

3

lx: baarid

4

pd: (-da)

5

ps: vn1-f

6

key: baarid

waa la naqliyay ✓

بَحْثِ، دِرَاسَة

waa la naqliyay ✓

1

baarin¹: m.f.dh la-mid: baariyid.

2

baarin²: m.dh Meesha gacatada laga qoto.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badeeco la naadiyay qof u xukumid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaris-ta)

2

Baaritaan; baarandeg; baarid.

waa la naqliyay ✓

1

baaris¹: m.l Neef irmaan oo candhadiisa ayan caano ka muuqan.

2

baaris²: m.l la-mid: baariyid.

3

baaris³: m.dh la-mid: baarid².

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg baar³.

waa la naqliyay ✓

vl. n. research, investigation

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. research (ri-seerj); inspection (inis pek shan); screen (iskiriin); 2. checkup (jeek ap). Ex: baaris caafimaad; medical checkup [general physical examination]

waa la naqliyay ✓

1

Analisi; ricerca

2

Analysis; research

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax magan raadin. Dh: baadhis.

2

baaris -ta: (magac, dhedig, keli) tijaabista la hubiyo wax in uu hirgelayo iyo inkale. Dh: tijaabis.

waa la naqliyay ✓

1

a: baaraan, baarid, baaritaan

2

de: research, investigation

3

lx: baaris

4

pd: (-ta)

5

ps: vn1-f, vn2-f

6

key: baaris

waa la naqliyay ✓

1

(Baarri-ga)

2

Qof waalidkii dhalay jecel oo wuxuu u qaban karo u qabta; waalidka okobban oo u sama fala.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective], (adj.): person loyal to his/her parents; faithful, obedient

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (n) obedient child, especially to his or her parents

2

baarri -ga: (n) obedient son, especially to his parents see [eeg] baarriyad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubbo calool weyn oo subagga lagu shubto. Dh: qunbe, tebbed.

2

baarri -ga: (magac, lab, keli) qofka yeela amarka labada waalid ee dhalay; qofka u dheganuglaada labadiisa waalid. Baarrigu janaduu galaa. Dh: muddeec, ducaqabe. Li: waalidinkaar, caaq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: muddeec

2

de: person loyal to his/her parents; [atr.] faithful, obedient

3

lx: baarri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: baarri

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laxda uu hilibkeedu gu' iyo jiilaalba buuxo, hadday irmaantahay iyo hadday gudhan tahayba. Dh: ibso.

waa la naqliyay ✓