Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase, multiply

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, multiply

2

lx: bado

3

pd: (batay)

4

ps: v3b=

5

xe: May his camels be plentiful!

6

xv: Geeliisu ha bato!

7

key: bado

waa la naqliyay ✓

1

(Badha-da)

2

1. Neef baaqimo ah: caano yar

3

2. Dhex. kalabbar, bartan, bartame; wadaage.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Neef caano yar; baaqimo; gabno. 2. Dhex, kalabar, bartame.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. animal with poor milk-yield

2

badho [feminine] n., loc. center, middle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax buuxay, mid dhiman ka dhigo.

2

badho -da (magac, dhedig, keli) neef ishkin ah oo caano yar. Badho bidhe ma buuxiso. Dh: gabno, hooto. Li: ayro, haldoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Badow-ga)

2

Aan reer-magaal ahayn; reer-miyi; aan wax aqoon; aan ilbax ahayn; galti; khashiin; (ama Badwi).

waa la naqliyay ✓

m.l (badow /-wyo, m.dh) 1. Qof degaanka uu markaa joogo aqoon yar u leh. 2. Qof aan ilbax ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (badow /-wyo, m.dh) 1. Qof degaanka uu markaa joogo aqoon yar u leh. 2. Qof aan ilbax ahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. countryman, rustic, country bumpkin, bedouin

waa la naqliyay ✓

-gada: (n) wild (waayldh) person; rural person; uncivilized person, regarded as crude; countryman; rustic (ras tik); without arts ~ reer miyi, jungali, badwi, khashiin

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg badaw.

waa la naqliyay ✓

1

a: badwi

2

de: countryman, rustic, country bumpkin, bedouin

3

lx: badow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: badow

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax la haystay in kale oo la nooc ah ku darsasho. 2. Qof, qeybtiisii in ka badan qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax la haystay in kale oo la nooc ah ku darsasho. 2. Qof, qeybtiisii in ka badan qaadasho. m.f.dh, badsasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase

waa la naqliyay ✓

-badsaday / badsatay: (n) increase for oneself; get more

waa la naqliyay ✓

(fal) korodhso wax aad badhkii haysatay; badso wax qayb lagaa oggol yahay. Wax badso wax beel bay leedahay. Dh: biirso. Li: yarayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase

2

lx: badso

3

pd: (badsaday)

4

ps: v3a=

5

key: badso

waa la naqliyay ✓

s.m. - faafin dawladeed oo qoraal ah; naado.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ul baldhaban oo madaxa ka xooodan oo gaar u ah kaxaynta geela. Bardo geel baa lagu kaxeeyaa.

waa la naqliyay ✓

f. n. thigh

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lawga iyo misigta inta udhaxaysa, ee hilibka badan leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: thigh

2

lx: bawdo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: bawdo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) markay cadceeddu soo baxdo. Baxdo iyo dhacdo maan fadhiisay.

waa la naqliyay ✓

1

(Badownima-da)

2

Badow ahaan; galtinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Badwi-ga)

2

Badow.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bado.

waa la naqliyay ✓

m.dh Badow ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l (badwi/-iyo, m.dh) la-mid: badow.

waa la naqliyay ✓

1

duudgalow¹: m.l la-mid: duurgaloobid.

2

duudgalow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Badow noqosho (qof). la-mid: duurgalow².

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (juqraafi) Gacan badeed oo aan aad u ballaarayn oo iskuxira laba badood, oo dhex mara laba dhul oo waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno ..., m.dh) (juqraafi) Luuq badeed isku xidha laba badood oo waaweyn, waxa laga yaabaa inuu sameeyey dillaac-qoori gudbani, ama bad daafaha mareysey oo hoos u degtey ama carro guur.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Badow; qashiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (badwi/-iyo, m.dh) la-mid: badow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (juqraafi) Gacan badeed oo aan aad u ballaarayn oo iskuxira laba badood, oo dhex mara laba dhul oo waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno ..., m.dh) (juqraafi) Luuq badeed isku xidha laba badood oo waaweyn, waxa laga yaabaa inuu sameeyey dillaac-qoori gudbani, ama bad daafaha mareysey oo hoos u degtey ama carro guur.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Badow; qashiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Badole-agar) N,S Brachiaria leersioides (Hochst.) Stapf. Gramineae.

2

N Digitaria velutina (Forsk.) P. Beauv. Gramineae.

3

N Echinochloa colona (L) Linke. Gramineae.

4

N Tricholaena teneriffae (L.F.)Link. Gramineae.

5

N Urochloa panicoides P.Beauv. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

(Ged-badowi) N Steganotaenia araliacea Hochst. Umbelliferae.

waa la naqliyay ✓

(Luban-badowi) N Boswellia sacra Flueckiger. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

/saavij/ savagely; (adj) 1. waxshi ah (caaqnimo ah, axmaqnimo wax u dila) (adj) 2. badow (badow ah) (v) 3. soo hujuumid (siiba xayawaan kusoo hujuuma, sida eyga).

waa la naqliyay ✓

1

(Bad-da)

2

Biyaha badan oo dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo.

waa la naqliyay ✓

1

bad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Biyo badan, dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo. 2. Goobta lagu ciyaaro turubka. 3. B.da gabayga: baabka gabayga.

2

bad²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid wax dhibaato leh oo aysan raalli ka ahayn ku jirrabid. 2. (f.lg) la-mid: bid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bed³.

waa la naqliyay ✓

1

bad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Biyo badan, dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo. 2. Goobta lagu ciyaaro turubka. 3. B. da gabayga: baabka gabayga.

2

bad²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid wax dhibaato leh oo aysan raalli ka ahayn ku jirrabid. 2. (f.lg) la-mid: bid.

waa la naqliyay ✓

Sea

waa la naqliyay ✓

1

v. compel, force; be to blame for, cause trouble for, involve in difficulty; make someone deserve something

2

bad [feminine] n. sea, ocean

waa la naqliyay ✓

/baadh/worse, worst;(adj) 1. wax xun ama aan-wanaagsanayn e.g. She received some very bad news. (adj) 2. aad u xun ama dhibaato leh. e.g. He had a bad accident in his car.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) sea (sii); ocean (oow shin) ~ badweyn-ta

waa la naqliyay ✓

/baadh/ (adj) 1. hung (ing feyla-haayny). 2. eed ing hung. 3. doorsoomyng (lyng aamy korny). The food has gone bad.

waa la naqliyay ✓

1

bad: (fal) ku dirqi wax aanu doonayn.

2

bad: (fal) wax lagugu lahaa, wax u dhigma ku bixi.

3

bad' -da: (magac, dhadig, keli) biyaha dhulka intiisa badan jiifa ee dhanaan ee aan abidkood gudhin. Dh: maanyo, maayo.

waa la naqliyay ✓

بحر

waa la naqliyay ✓

1

a., xun, baas, daran; be bad, xumaw; do bad to, u xumay; make (him, it) bad, xumay.

2

bad state, bad thing, n., belo, -adi.

waa la naqliyay ✓

s.m. diirdiir (b. da seta: diirdiirta xariirta).

waa la naqliyay ✓

/beydh/ eeg “bid”.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay iyada oo weli la xusuusan yahay geerida walaalkii oo ka weynaa.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bar.

waa la naqliyay ✓

Half

waa la naqliyay ✓

num: half

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) half (haaf) ~ bar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qaybtami kara labo ka kala dhig; ha dhannaysiin. Labada beerood bannaankanaa kala badha.

2

badh -ka: (magac, lab, keli) walax labo laga dhigay meel ahaan; wax labo u qaybtami kara, qayb ahaan. Dh: bar, in, nus, qayb. Li: dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: half

2

lx: badh

3

pd: (-ka)

4

ps: num-m, n4-m

5

xe: 5:30, half past five

6

xv: bar {N}

7

key: badh

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Uruur xiddigaha ka mid ah oo u dhexeeya Xoorka iyo Faruuryaha. la-mid: bąh.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Uruur xiddigaha ka mid ah oo u dhexeeya Xoorka iyo Faruuryaha. la-mid: bah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] syphilis

waa la naqliyay ✓

-bajada:(n) syphilis (sifelas) ~ isfiilato, isfiilito

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun xoolaha ku dhaca oo dabada laga gubo, siiba agagaarkeeda sibiisha, waana laga turqaa.

2

bajo -da: (magac, dhedig, keli) cudur faruurta hoose xanuuniya oo ay caddaato; cudur daran oo dadka qawlallada iyo xaglaha kaga dhaca. Wiilka biiji ayaa faruurta ka haysee ha la daweeyo. Dh: barraaqdo, biiji, xabbad, waraabow.

waa la naqliyay ✓

1

de: syphilis

2

lx: bajo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

syn: isfiilito, waraabow, xabbad

6

key: bajo

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhaxan badan. 2. B. ah: meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhaxan badan. 2. B. ah: meel dhaxan badan oo aan gabbaad lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqa-da)

2

Saamayska wax cabsi lihi keeno; cabsi; carar; (ama baqe).

waa la naqliyay ✓

1

baqo¹: m.l la-mid: baqasho.

2

baqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Ka b.: baqdin awgeed meel lagu sugnaa ka tegid; wax ka cabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Ka b.: baqdin awgeed meel lagu sugnaa ka tegid; wax ka cabsasho. m.f.dh, baqasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. fear for oneself; flee from danger

2

baqo: vl. n. fear, flight from danger

waa la naqliyay ✓

-baqday / baqatay: (v) 1. become afraid; frighten (faraayten) run away, as from trouble or danger; flee (filii)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cabsi iyo argaggax qaad. Budcadda bannaanka joogtaan ka baqayaa. Dh: cabso.

2

baqo: (fal) goob aad degganayd ama joogtay cabsi uga guur; geeddi cabsi ku jirto guur. Beeshii xalay ba way baqatay. Dh: carar.

waa la naqliyay ✓

1

(Bara-da)

2

1. Kobta la deggan yahay oo la bartay iyo iyada iyo nafleyda isasaamayskooda.

3

2. Aqal; hooy; guri.

waa la naqliyay ✓

1

baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.

2

baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: “Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay”.

waa la naqliyay ✓

1

baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.

2

baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay. m.f.dh, barasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. learn; study

2

baro: [feminine] n. familiar environment, home

waa la naqliyay ✓

1

-bartay / baratay: (v) gain knowledge or skill through experience or study (ista li); learn (leen)

2

-u baro: (v) get used to

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhigo; aqoon dhigo. Wax baro oo wax dhaqo haddaad waano laba dhaadday. Dh: dhigo.

2

baro-da: (magac, dhedig, keli) meel la dego. Allahayoow badhaadhaha, ha ka dhigin baroor dumar iyo barada meyd yaal. Dh: hoy, guri.

waa la naqliyay ✓

1

(Basa-da)

2

Madaxa dadka meesha ugu korraysa; dhalo; dhako; kug.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Madaxa dadka meesha ugu korraysa, dhalo, dhako. 2. Bidaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Madaxa dadka meesha ugu korraysa, dhalo, dhako. 2. Bidaar.

waa la naqliyay ✓

f. n. crown of the head

waa la naqliyay ✓

basada: (n) scalp (iskaalp); skull (iskal) dhako

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhaddig, keli) qofka halka ugu sarraysa ee badhtanka madaxa. Dh: basa, dhako, dhalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: crown of the head

2

lx: baso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: dhako, dhalo, kug

6

key: baso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo dhib badan, dhal baas ah, dadka dhabata ama cawrida. Bido intaanad bido dhihin bay bido ku tidhaahdaa. Dh: qumayo.

waa la naqliyay ✓