badni — Macnaha & Turjumaada

m.dh la-mid: badnaan (1).

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg badnaan.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [abstract] being multiplied, augmented ~ increased

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the state of being a great or plentiful amount; majority (majooriti)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: being multiplied, augmented ~ increased

2

lx: badni

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f-abs

5

key: badni

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) «kala ~» aan buuxin, nus ah. Dh: barni.

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) «ku ~» eeg ku aadid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. m.f.dh, baanin.

waa la naqliyay ✓

v. feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) recuperate / (ri kuu-pereeyt); feed someone to return to health or strength ~ baano

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhuuni dux iyo waxtar leh sii. Baani bukaanka.

2

baani -ga: (magac, lab, keli) baadhis aan tudhaale lehayn. Boolisku baani bay nagu sameeyeen. Dh: degaanduug, faanbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

2

lx: baani

3

pd: (baaniyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: baani

waa la naqliyay ✓

1

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

2

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

waa la naqliyay ✓

f. n. buttocks; tail of sheep

waa la naqliyay ✓

1

(Badi) N, Og Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

2

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

3

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

4

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) rump (ramp); buttocks (ba tek); posterior (paas tiiri yar)~ bari, dool

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baruurta subagga badan leh ee idaha dabada kaga taalla. Dh: bari.

2

badhi -da: (magac, dhedig, keli) cadka buuran ee noolaha badhkii kaga yaalla gadaal ee lagu fadhiisto. Badhida ayuu fin iga soo baxayoo, ma fadhiisan karo. Dh: bari, sal.

waa la naqliyay ✓

1

a: bari

2

de: buttocks; tail of sheep

3

lx: badhi

4

pd: (-da)

5

ps: n2-f

6

key: badhi

waa la naqliyay ✓

name-m early, resembling full moon

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: badsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax badan helid ama qaadashadeed waxa dadka kale ama qof kale qayb ahaan ku helay. Dh: korodhsi, biirsi, dheeri.

waa la naqliyay ✓

1

(Badwi-ga)

2

Badow.

waa la naqliyay ✓

m.l (badwi/-iyo, m.dh) la-mid: badow.

waa la naqliyay ✓

m.l (badwi/-iyo, m.dh) la-mid: badow.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] crude ~ rustic person, country bumpkin; nomad

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) wild (waayldh); rural person; uncivilised person, regarded as crude; countryman; rustic (ras tik); without arts reer miyi, jungali, badow, khashiin

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qof baadiyaha ku dhaqan. Walaalkay Toosane, waa nin badwi ah.

2

badwi -ga: (magac, lab, keli) qof aan aqoon iyo khibrad lahayn. Badwi abaal galaa iyo bakhayl ba tarsheegad bay kugu dilaan. Dh: badow, jaahil, jengeli.

waa la naqliyay ✓

1

a: badow

2

bw: Arabic

3

de: crude ~ rustic person, country bumpkin; nomad

4

lx: badwi

5

pd: (-ga Pl: badwi (da))

6

ps: n2a-m, n7-m, n5-m

7

key: badwi

waa la naqliyay ✓

banni, adj. - Masaafurin.

waa la naqliyay ✓

1

(Barni-da)

2

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc ka mid ah jaadadka timirta, midab bunni ah leh oo faradda u eg kase waaweyn.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Barnee

waa la naqliyay ✓

f. n. date species (fruit)

waa la naqliyay ✓

name-f date sp. (fruit) considered the best species; lit: very light-skinned. Cf: Suuri

waa la naqliyay ✓

magac loo baxdo gabadh midabka timirta leh oo casaan dhalaalaya u dhalatay. Ereyada saluuggoo dhan, Barni sumalxadkeedaa leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timirta nooca ugu wanaagsan oo halweyn ah; jaad ka mid ah timirta oo aad u cad. Barni iyo bariis iyo xalwiyo budo la iidaamay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax aan dhawrayn. Dh: dayacni.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax ladan oo soo fiicnaaday ahaan. Ladni ayaan kaga imid waalidkii. Dh: roonaansho.

2

ladni -da: (magac, dhedig, keli) xaalad dhaqaale oo wanaagsan ku jirid. Ladni ayuu qoyskayku ku jiraa maanta.

waa la naqliyay ✓

1

(Wallac-a)

2

Xanuun ku dhaca dumarka uurka cusub leh; waxaa lagu yaqaan madax-wareer, mantag, candhuufo badni, rag-ka-fogaansho, ...

waa la naqliyay ✓

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Xaaladda cudureed oo ay keento hormooniska qanjirka taayroodka oo si dheeraad ah oo aan caadi ahayn ugu jira dhiigga, taasu waxay keentaa wadne garaac dhakhso badan, dhidid, gariir, kacsanan maskaxda, cunno badni, culeyska oo is dhima, u dulqaadasho la'aan kulka.

waa la naqliyay ✓

1

wallac¹: m.l Xanuun ka dhaca dumarka uurka cusub leh; waxaana lagu yaqaan: madaxwareer, candhuufo badni, mantag iyo ninka qaba oo ay jamato ama ay nacdo.

2

wallac²: f.mg1 (-cay, -cday) Wallac dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Xaaladda cudureed oo ay keento hormooniska qanjirka taayroodka oo si dheeraad ah oo aan caadi ahayn ugu jira dhiigga, taasu waxay keentaa wadne garaac dhakhso badan, dhidid, gariir, kacsanan maskaxda, cunno badni, culeyska oo is dhima, u dulqaadasho la'aan kulka.

waa la naqliyay ✓

1

wallac¹: m.l Xanuun ka dhaca dumarka uurka cusub leh; waxaana lagu yaqaan: madaxwareer, candhuufo badni, mantag iyo ninka qaba oo ay jamato ama ay nacdo.

2

wallac²: f.mg1 (-cay, -cday) Wallac dareemid. m.f.dh, wallacid.

waa la naqliyay ✓

/aaspariti/ (n) xanaaq badni.

waa la naqliyay ✓

/aavaris/ (n) hunguri weyni xaga lacagta, maalka (dhuuninimo ama damac badni).

waa la naqliyay ✓

/baawnti/ (n) deeqsinimo (wax bixin badni)

waa la naqliyay ✓

/biriski/ (adj) dhakhso badni (firfircooni).

waa la naqliyay ✓

/saribral/ (n) 1. ee maskaxda (maskaxda la xiriira) (n) 2. maskax badni.

waa la naqliyay ✓

/kleevarnes/ (n) xariiftinimo (maskax iyo fahmo badni).

waa la naqliyay ✓

/conjes-shin/ (n) 1. buux-badni; xirnaan sida meel buuq ah oo dad ama baabuur xiraan. 2. cabbursanaan.

waa la naqliyay ✓

/krash/ (v) 1. duqayn (ja-jabin) (v) 2. buus-buusid (v) 3. is-majiirid (si xoog ah dad isu-ciriirya, tira badni darteed).

waa la naqliyay ✓

/kaning/ (n) xeelad-badni (xeel badan).

waa la naqliyay ✓

/kiyubidhity/ (n) damac-badni (hunguri-weyni).

waa la naqliyay ✓

/dhekisteriti/ (n) farsamo-badni.

waa la naqliyay ✓

/fiit/ (n) wax-qabad xirfad sari iyo xeel-badni leh (fal xariiftinimo leh).

waa la naqliyay ✓

/fines/ (n) xeelad, xirfad-badni

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mindi iyo wax la mid ah oo aad u afaysan oo wax jari og. Afbadnida seefta, addinka hayaa ka muhimsan.

2

afbadni -da: (magac, dhedig, keli) aftahan ahaan; hadal aqoonid. Dh: aftahannimo.

waa la naqliyay ✓

f. n. party, affair; side, direction

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) party (paar ti); a social gathering for pleasure ~ xaflad

waa la naqliyay ✓

1

de: party, affair; side, direction Alt sp: baadhdhi

2

lx: baadhi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-f

5

syn: xaflad {N < Eng}

6

key: baadhi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaaladda baahida lafteeda; doonista wax baahi weyni loo qabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanid-da)

2

Hadal ama dood qoran ama aan qornayn, meel madal ah ka jeedin; khudbayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baan³. la-mid: baanis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ka doodidda dacwad idin dhextaal adiga iyo cid kale.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanin-ta)

2

Baan siin; baanasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baani.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) siinta cunto nafaqo leh, si qofku uga kabto bugtaan iyo dhaawac soo gaadhay. Baanin buu ku jiraa weli bukaanku.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baanid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. solemn talk, speech, eulogy

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale la dacwin. Baanis waagii beryaba beerku nagu caddaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: solemn talk, speech, eulogy

2

lx: baanis

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: baanis

waa la naqliyay ✓

1

(Baanji-ga)

2

Baaris aan turaal ku jirin; ku dhex galgalad; daganduug; faanbi.

waa la naqliyay ✓

1

baanji¹: m.l Baaris aan xasillooni iyo nidaam lahayn. la-mid: baanjiyid.

2

baanji²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Si aan xasilooni iyo nidaam lahayn wax u baarid.

waa la naqliyay ✓

1

baanji¹: m.l Baaris aan xasillooni iyo nidaam lahayn.

2

baanji²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Si aan xasilooni iyo nidaam lahayn wax u baarid. m.f.dh, baanjiyid.

waa la naqliyay ✓

v. investigate something thoroughly, exam in detail

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baadhitaan iyo fatashaad ku samee; wax ka dhex raadi. Qorqode intuu aqalka baanjiyuu bilista daaliyaa. Dh: baadh, baar, baandhee.

2

baanji -da: (magac, dhedig, keli) eeg baaji.

3

baanji -ga: (magac, lab, keli) faandigid si xeeldheeri ah wax loo baadho oo meel walba faraha la geliyo. Dh: faandig.

4

baanji -ga: -(magac, lab, keli) cid kale, wax dux leh ku baanasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: investigate s.t. thoroughly, exam in detail

2

lx: baanji

3

pd: (baanjiyey)

4

ps: v2a=

5

key: baanji

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baansasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg baansad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bilaabista wax aan hore u jirin ama hore loo aqoon.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cusub bilaabid. Dh: badcid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala qaybin; labo isle'eg ka dhigid. Badhid mooyaane si kale cadka uguma heshiinaynno. Dh: barid, qaybin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qalab loo adeegsado carro qaadidda oo ka kooban bir yar ballaaran, godan iyo daab la qabsado. la-mid: badeel.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qalab loo adeegsado carro qaadidda oo ka kooban bir yar ballaaran, godan iyo daab la qabsado. la-mid: badeel.

waa la naqliyay ✓

m. n. shovel; spade

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shovel (sha-val); spade (ispeeydh)~ majarafad, manjarafad, badeel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax la tuurayo ama laga maarmayo waxa meeshiisa gala ee beddelkiisa la qaato. Dh: beddel.

2

badiil -ka: (magac, lab, keli) eeg badeel.

waa la naqliyay ✓

1

a: badeel {It}

2

de: shovel; spade

3

lx: badiil

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: badiil

waa la naqliyay ✓