Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(falkaabe) tilmaama wax inta badan dhaca; sida badan. Dh: aalaa, badi, badanka, dhaaxaa.

waa la naqliyay ✓

1

jeedal¹: m.l (-llo, m.dh) Suun adag oo dabo la qabsado leh oo fardaha iyo wixi lamida lala dhaco si ay orodka u badiyaan; nadi. la-mid: jeydal.

2

jeedal²: m.l (baayoloji) Shaabuug qaab dherer yar leh ilaa 150 maykaroon/m. oo laga helo oogaada unugyada qaarkood, gaar ahan unugyada taranka ee socda. Tusaale ahaan isbeermatosowa, bakteeriya iyo qaar ka mid ah borotosowa.

3

jeedal³: f.g1 (-alay, -ashay) Jeedal wax la dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

jeedal¹: m.l (-llo, m.dh) Suun adag oo dabo la qabsado leh oo fardaha iyo wixi lamida lala dhaco si ay orodka u badiyaan; nadi. la-mid: jeydal.

2

jeedal²: m.l (baay.) Shaabuug qaab dherer yar leh ilaa 150 maykaroon/m. oo laga helo oogaada unugyada qaarkood, gaar ahan unugyada taranka ee socda. Tusaale ahaan isbeermatosowa, bakteeriya iyo qaar ka mid ah borotosowa. m.f.dh, jeedalid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) barbar dhicid; natiijo isku mid ah keenid. Tartanka u dambeeya barbartamid lama oggola ee waa in midi badiyaa.

waa la naqliyay ✓

(magac, lab, keli) dhulka meesha ay biyuhu ka kala rogmadaan ee badiyaa aqal Soomaaliga laga dhiso. Halkaas ayaa bogcadde ahe aqalka ka taaga.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro isdabajoog ah oo taxan, tiro boqolaad ah. Booyaad geel ah ninkii leh gaajo wuu ka badiyaaye.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) burush marmari. Buraashid kabaha waa loogu badiyaa sayga gurigaaga. Dh: nadiifin, masaxid, tirtirid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa gobollada iyo daaca webiyada iyo dooxyada durdura oo timirta iyo baarka la bah ah. Waxa laamihiisa laga sameeyaa dermooyinka, masafaha, salabaha iyo weelcaanoodka.

2

caw-da: (magac, dhedig, keli) mid agabka guriga lagu dhiso ka mid ah oo caws laga tolo, si farshaxannimo ahna loo sameeyey, oo badiyaa aqalka dadab looga dhigo. Dh: alool.

3

caw-da: (magac, dhedig, keli) gogol laga sameeyo laamaha geedka cawda ama wax kale oo lagu fadhiisto.

4

caw-ga: (magac, lab, keli) dhinaca wax ama agtiisa. Cawga cawga u saar, cid kaleete u diid. Dh: cuun, dhinac, coon, ag.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) walax midab madow oo ah hadhaaga shidaalka caydhiin ah, badiyaana loo isticmaalo samaynta waddooyinka. Dh: gaamur, daamur.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ciyaar inta ay labo kooxood la isku qaybiyo qaybi is qariso qaybna ay doondoonta. Ka la helo waa la dhaafaa ka aan la helinna inta aan la arag ama la taaban ayuu golaha soo galaa oo uu yidhaa biraan birxoosh, xalay dabadeed, dab laguu oog oo kolba tirada aan la arag inta ay le'eg tahay ayaa lagu kala badiyaa. Carruurta waxay noqon karaan koox kolba midi uu indhaha isqabto kuwa kalina dhuuntaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) gar ka dhaxaysa labo nin oo isku haysta wax midkoodna lahayn sida rag isku qabsaday lacag ay dhulka ka heleen ama qori nin laga furtay oo midna arkay midna qaaday. Garbooli ninkii af badiyaa leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar, raggu ciyaaro oo inta la is hor fadhiisto jilbaha loo joogsado oo gacmaha la is weydaarsado. Waxa lagu kala badiyaa gacanta boggeeda iyo dhabarkeega. Dh: jilible, waallo.

2

hellan: (tilmaame) aan dhega adkayn, aan waxba diidin; inuu wax qabto u diyaar ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar ragga oo keli ahi fadhi ku ciyaaro oo labo kooxood oo afarfar ahi isla jiibiyaan midi wuxu ku celceliyaa hoboow-hellee, inta kalina waxay yidhaahiin xaa, waxana lagu kala badiyaa midigo iyo hooso oo gacmaha si la isku dhaafdhaafiyo oo kolba midi qaato inta kalina jilbaha u intay jilbaha u fadhiistaan ayay sacabka jiibiyaan. Dh: jilible.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarguri 16, 24 ama 36 dhagax oo quruurux ah lagu dheelo; madadaalo buntirsi labo ama in ka badani u dheesho oon la jaal-jaalin. Jagijagida badiyaa waxa dheela dhallinta xoolaha raacda.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareere qashinbax ah ibta ka keen.

2

kaadi: fal) «u ~» in yar u sug. U kaadi oo dhegayso horta wiilka.

3

kaadi-da: (magac, dhedig, keli) biyaha qashin saarka ah ee ay kelyuhu soo saaraan kana soo baxa ibta noolaha oo ka kooban macdano kala duwan. Kaadi badane waa loo gogol badiyaa.

4

kaadi-ga: (magac, lab, keli) ubax iyo caleen la isku xidho oo dumarku timaha iyo aqallada ku udgooneeyaan. Markaad suuga tegtid, kaadi ii soo iibi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoor yeelash xumbo samayn. Darandoorrigu xumbaysiga w badiyaa.

waa la naqliyay ✓

fréquemment, adv. - inta badan; badiyaaba.

waa la naqliyay ✓

1

souvent, adv. - inta badan; badiyaaba; wakhtiyo badan

2

peu souvent - marmar ama wakhti; maaha had iyo jeer

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) eeg badiyaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.dh) Haweeney, aan reer magaal ahayn, aan wax aqoonin.

waa la naqliyay ✓

f. n. crude uncultivated woman; country bumpkin, rustic woman

waa la naqliyay ✓

-da: (n) a woman regarded as crude or a rural woman; rustic (ras tik)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo aan ilbax ahayn. Dh: badawad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: crude uncultivated woman; country bumpkin, rustic woman

3

lx: badwiyad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: badwiyad

waa la naqliyay ✓

pron., sg. It is you who ...

waa la naqliyay ✓

(pron.) it is you... Ex: Adigaa laguu yeerayaa; it is you who is called

waa la naqliyay ✓

1

de: It is you who ... = adiga + baa

2

lx: adigaa

3

ps: pro-2sg + focus

4

key: adigaa

waa la naqliyay ✓

m. n. duplicating machine

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka ku guulaysta tartan. Badiyaha waxa la siinayaa abaalgud.

waa la naqliyay ✓

1

de: duplicating machine

2

lx: badiye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: badiye

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] lake

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel weyn oo biyo qabatin ah oo aan gudhin berrina uu hareeraha ka xigo.

waa la naqliyay ✓

1

a: badyaro

2

de: lake

3

lx: badyar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-cmp

6

key: badyar

waa la naqliyay ✓

name-f gift

waa la naqliyay ✓

Inta badan: Aalaa.

waa la naqliyay ✓

fk. Inta badan, marar badan, aalaa. Tusaale: “Birtu badanaa way mirirtaa”.

waa la naqliyay ✓

fk. Inta badan, marar badan, aalaa. Tusaale: Birtu badanaa way mirirtaa.

waa la naqliyay ✓

[adverb] or [adverbial] [expression] mostly, usually

waa la naqliyay ✓

(adv) 1. [ with preposition ugu] mostly (mostli); mainly. 2. excess (ik sees); being more than is usual: abundantly (aban-dhentli)

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) inta badan, sida badan, marar badan. Badanaa fasax baan helaa bilaha xagaaga. Dh: aalaa, badanka.

waa la naqliyay ✓

1

de: mostly, usually

2

lx: badanaa

3

ps: adv

4

key: badanaa

waa la naqliyay ✓

غَالِبًا، عادَةً

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg badi². la-mid: badin, badis.

waa la naqliyay ✓

name-f early, resembling full moon

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) waxaan qarsoonayn oo aanu muran ku jirin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kariwaa wax la rabay in la qabto oo awood iyo karti u waa.

2

hadiwaa -ga: (magac, lab, keli) karti shay lagu sameeyo waayid. Hadiwaa ayaan u samayn waayey howshii kariwaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Hadiyad-da)

2

Wax la siiyo qof la xurmaynayo ama la raalli gelinayo; deeq; diiqo; siin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Hanti yar oo cid la sharfayo loo geeyo; deeq.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Hanti yar oo cid la sharfayo loo geeyo; deeq.

waa la naqliyay ✓

f. n. present, gift

waa la naqliyay ✓

-da: (n) gift (gift); present (parezent)

waa la naqliyay ✓

1

Regalo

2

Present

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la isa siiyo oo xormayn iyo qaddrini ku jirto amaah iyo abaalna laga sugayn. Dh: hadaayo, hadyad, deeq, diiqo, siin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: present, gift

3

lx: hadiyad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: hadiyad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kala maqnaansho daba dheeraaday. Baaditaan baan ku kala maqnqyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadiyayn-ta)

2

Baadi ka dhigid; lumin; habaabin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baadiyee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) luminta xoolo qof ilaalinayay. Sahal waa nin baadiyayn badan. Dh: lumin, fakin, hallayn, dayacid.

2

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof reer magaal ahaa, baadiye ka dhigid; dhaqanka baadiyaha u yeelis. Dh: miyiyeyn.

3

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale qaldid oo khatalid. Dh: lumin.

4

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) jidka hagaagsan ee diintu tilmaantay ka leexin oo gaalnimo u horseedid. Li: hanuunin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Hindi ganacsade ah. 2. Qof diinta Hinduuga haysta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Hindi ganacsade ah. 2. Qof diinta Hinduuga haysta.

waa la naqliyay ✓

m. n. Indian merchant; Bengali Hindu

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) Sikh (siik)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah Hindida.

waa la naqliyay ✓

1

de: Indian merchant; Bengali Hindu

2

lx: baaniyaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: baaniyaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg badcid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageero u fidi adoo gadaal ka riixaya.

2

badhitaal -ka: (magac, lab, keli) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageero u fidin oo gadaal ka riixid. Dh: badhikintaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale badhikintaal oo taageer. Dh: badhikintaal.

2

badhitaar -ka: (magac, lab, keli) cid kale badhikintaalid oo taageerid. Dh: badhikintaal.

waa la naqliyay ✓

min ka mid ah minanka faalka. Waa min dumarku iyo maahaysku iska leeyihiin. Sida kale, reeraha qaarkood maahine, uu fiicanyahay baa la yidhaa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ceebayn iyo yaraysi cid dad hortii loogu geysto oo dhalliilo loogu sheego.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: caadyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhicinta uu neef markaas rimay dhiciyo; qubeys.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: aadid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg ba'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadifad-da, Baadifad-ka)

2

Qofka baadida hela oo qabta oo kii lahaa ku sima, waxa la siiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Hanti la siiyo qof baadi sheega ama keena. la-mid: baadifur.

waa la naqliyay ✓

m.l Hanti la siiyo qof baadi sheega ama keena. la-mid: baadifur.

waa la naqliyay ✓

m. n. finder of a lost animal ~ object; reward payment

waa la naqliyay ✓

-da: (magar, dhedig, kell) qofka baadida hela abaalgudka la siiyo. Dh: abaalmarin.

waa la naqliyay ✓

1

de: finder of a lost animal or object; reward payment Someone who claims supernatural power to find a lost animal or object for a fee

2

lx: baadifad

3

pd: (-ka ~ -da)

4

ps: n1-m/f

5

key: baadifad

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Dad ama xoolo baadi ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Dad ama xoolo baadi ka dhigid. Tusaale: Saaxiibkaa yuusan ku baadiyeynin. m.f.dh, baadiyayn.

waa la naqliyay ✓

v. cause someone to lose something; disorient

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo cad ilaalinaysay lumi; wax aad baysay bacdi ka chig. Dh: baadiyec, lumi, faki, dayac, hallee.

2

baadiyee: (fal) qof, reer baadiye ka dhig. S wiilku soo adkaado baadiyee.

3

baadiyee: (fal) lumi oo daw qaldan mari baadi ha noqdee. Dh: baadihaller

4

baadiyee: (fal) dawga hanuunka ka leexi oo jidka shaydaanka mari.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lun ~ lumi

2

de: cause s.o. to lose s.t.; disorient

3

lx: baadiyee

4

pd: (baadiyeeyey)

5

ps: v2b=

6

key: baadiyee

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Baadi noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Baadi noqosho. m.f.dh, baadiyoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'xoolo' noqo haadi uo cid kale raac. Baraarkii labaa baadiyoobay Dh: lun, hallaw

2

baadiyow: (fal) baadiye noqo, reer miyi noco.

3

baadiyow: (fal) dawga hanuunka ka leexo; xaqa iyo caddaaladda ka leexo; dhaqanka iyo usluubta hallee. Dh: lun, hallaw. habaw

4

baadiyow -ga: (mogac, lab, keli) baadiye noqosho reer miyi iska dhigid ama ahaansho.

5

baadiyow -ga: (magac, lab, keli) xoolo la ilaalinayay on luna.

6

baadiyow -ga: (magac, lab, keli) iilashada qof ka baydha xaqa iyo caddaaladca: qof dhaqanka iyo asluubtu ka lumaan.

waa la naqliyay ✓

xi. Eray lagu xiriiriyo weer sababley ah. la-mid: maadaama.

waa la naqliyay ✓

xi. Eray lagu xiriiriyo weer sababley ah. la-mid: maadaama.

waa la naqliyay ✓

conj. since, in view of the fact that, because

waa la naqliyay ✓

(conj.) because (bikaaws); since (si nis); insofar as

waa la naqliyay ✓

1

de: since, in view of the fact that, because

2

lx: bacdamaa

3

ps: conj

4

key: bacdamaa

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) halka ay badhida iyo bowdadu iska galaan. Dh: badhijable.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badhan ahaan. Badhnaan buu igu siiyey xisaabta. Dh: barnaan, inqanaan.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) erey xisaabeed ah inta jeer ee ay tiro soo noqnoqotay. Badidhaca taxanahan ardaydu ha qoraan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: badxidhan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: badxidhan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) high wave season of the sea, that small boats can't navigate in the ocean, usually from June to August

waa la naqliyay ✓