badhtaman

m. n., loc. middle, center

-ka: (n) center (sen ter); the middle ~ bartan, bartame

-ka: (magac, lab, keli) wax cabbiran ama tirsan meesha xuddunta u ah ee kala rogta. Labada guri badhtankooga ayay gabadhu joogtay, kolkaan arkay. Dh: bartame, bartan.

badhtan -ka: (magac, lab, keli) goob xeeran ama shey xidhan gudihiisa. Xafiiska badhtankiisa ayaan fadhiyaa.

a: bartan

de: middle, center

lx: badhtan

pd: (-ka)

ps: n-m-loc

key: badhtan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badhan ahaan. Badhnaan buu igu siiyey xisaabta. Dh: barnaan, inqanaan.

-ha: (magac, lab, keli) meel ama walax la qaybiyay inta u dhaxaysa. Hadduu qalad soo bixiyo, badhtame waa laga noqdaa. Dh: bartame, kalabadh, made, soodin, wadaage.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhid.

(fal) wax dhig badhtamaha ama dhexda; dhexda gaadh. Dh: bartamee.

-da: (magac, dhedig, keli) kala badhid; meesha kala badha wax dhigid ama gaadhid. Dh: bartamid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhtamid.

-ka: (magac, lab, keli) labo isle'eg ka dhigitaan; badhtamaha gaadhitaan.

(tilmaame) mid taageero haysta oo badhikintaalan.

(tilmaame) eeg badhikintaalan.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhqid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhxid.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

(Badhan-ka)

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

m. n. button

-ka: (n) button (batan) ~ guluus

badhan: -badhnaa / badhnayd: (adj) half (haaf); halved. ~ badhan. Ex: koob badhan; half cup

(fal) mid dhiman ama qaybsamay noqo.

badhan: (tilmaame) mid labo qaybood laga dhigay oo aan dhannayn; mid qayb ka maqantahay. Dh: baran, dhiman. Li: dhan.

badhan -ka: (magac, lab, keli) walax yar oo caag ka samaysan caag, loox iyo wixii la mid ah, dhexda na ku leh afar ama labo dalool oo lagu taxo shaadhadhka iyo wixii la mid ah. Dh: guluus, sureer.

de: button

lx: badhan

pd: (-ka)

ps: n2c-m

syn: galuus ~ guluus {N < Eng}

key: badhan

m. n. cheek

a: dhaban

de: cheek

lx: dhaman

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhaman

(fal) mid lagu jiro oo aan saafi ahayn noqo.

badhxan: (tilmaame) hoore cufnaantiisii la dhimay sida caano biyo lagu daray. Dh: barxan.

badhxan: (tilmaame) wax ka samaysan labo midab iyo in ka badan. Cabbaadh badhxan bay walaashay jaraha ku samaysatay. Dh: fadhxan.

badhxan: (tilmaame) maqal argagaxsan oo bibbanaysa, ka dib kolkii ay intii kale hurdo kaga hadhay. Nayl badhxan baan soo qabannay.

(Badnaan-ta)

Wax badan ahaan.

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

f. n., [abstract] (adj.): multiplication; increase, increment; proliferation; abundance; abundant, numerous

-ta: (n) abundance (a ban densi); a great or plentiful amount ~ tiro badnaan

-ta: (magac, lab, keli) wax aanay tiradiisu yarayn; ahaanshaha wax tiro badan. Li: yaraan.

de: multiplication; increase, increment; proliferation; abundance; [atr.] abundant, numerous

lx: badnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: badnaan

m.l/dh (-nno, m.dh) Qof isla weyni iyo kibir badan.

m.l/dh (-nno, m.dh) Qof isla weyni iyo kibir badan.

-ka: (magac, lab, keli) cid gardarro iyo kibir badan. Dh: batraan, cawaandi, kibraanni.

-ka: (magac, lab, keli) midabyo noocyo kala duwan ah oo budo ah. Inta biyo lagu milo ayaa xoolaha isku jira lagu kala suntadaa. Bakhaan xoolaha lagu suntiyo tiftaha kabadda bilicda siiya ayay Caasha soo gadatay.

(Bidhaan-ta)

Muuqaal yar oo meel fog laga arko; iftiin ama dhalaal yar oo meel ka bilig yiraahda; birbir.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa. 3. la-mid: bidhaamid.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid. m.f.dh, bidhaamid.

f. n. blinking light; appearance, object seen in the distance

bidhaan v. blink (of a light), twinkle; appear in the distance

-ta: (n) something that appears from a distance; distance sight. Ex: bidhaantiisii baan waayey; I lost sight of him

bidhaan: - bidhaamay / bidhaantay: (v) to emit [light] in slight, periodic gleams; twinkle (tuwing-kel) ~ iftiimay

(fal) bildhaan muuqata yeelo, ha lagu arko. Geel baa goshaa ka bidhaamaya. Dh: iftiin.

bidhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax meel kaaga muuqanaya oo ay ishu qabanayso. Dhabantaa bidhaan geel baa ka muuqata. Dh: bildhaan.

Uskag badan leh; wasakhi ku dhooban tahay.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Dhar iyo wixi lamida wax la dhaamay ahaansho.

der. [adjective] dirty, messy, all messed up

(tilmaame) uskag badan leh. Nin dhaaman waa laga dheeraadaa. Dh: dhaboolagan.

de: dirty, messy, all messed up

lx: dhaaman

pd: (dhaamnaa)

ps: adj-der

key: dhaaman

-ka: (magac, lab, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: aadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ba'id.

m.f.dh eeg baahan. la-mid: baahnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qabitaanka baahida ama haqab.

baddalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) la-mid: beddelan¹.

baddalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) la-mid: beddelan².

der. [adjective] changed, different, substituted, transformed

-baddalnaa / baddalnayd: (adj) changed (jan-jidh); transformed (taraanis-foormidh); different (dif-rent)

(tilmaame) sidii lagu ogaa si ka duwan ah, doorsan oon astaamihii hore lahayn. Ninkii oo baddalan ayaa noo soo noqday. Dh: doorsan.

bw: beddelan

de: changed, different, substituted, transformed

lx: baddalan

nt: baddalan (baddalmay) [v1=inch]

pd: (baddalnaa)

ps: adj-der

key: baddalan

-ka: (magac, lab, keli) carar iyo didmo ku jirid.

baqitaan-ka: (magac, lab, keli) dareemidda baqis ama cabsi.

-ka: (magac, lab, keli) waxbaritaan, u dhigitaanka cashir. Baritaanka Soomaaliga berri baa la bilaabi.

baritaan -ka: (magac, lab, keli) (is ~) isbaritaanka dad aan is aqoonin.

-ka: (magac, lab, keli) basid aan wax ba ka soo hadhin gubo.

-ka: (magac, lab, keli) ka tegitaan; ka baxniin.

-ka: (magac, lab, keli) wax lagugu lahaa bixintiisa, magadhabitaankiisa.

beditaan -ka: (magac, lab, keli) ciyaar intii lagaa dhaliyey dib u dhalitaankeeda. Beditaanka kubbadda lagu kala nasiib roonaaye.

-ka: (magac, lab, keli) dareensi malayn ah. Shaki iyo biditaan baad haysaa.

biditaan -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh duulitaankii. Biditaanka diyaaradda ayuu sugayaa. Dh: haaditaan, lalitaan.

biditaan-ka: (magac, lab, keli) gu'itaan timaha. Biditaanka timaha ka ilaali. Dh: rifmitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fagan ahaan.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Wax gadaan loo yeelay ahaansho.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Wax gadaan loo yeelay ahaansho. m.f.dh, gadaamanaan.

(tilmaame) dhinacyada oo dhan laga istaagay oo la hareereeyey.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baaqi soo noqday oo wax kale ka soo hadhay ahaan. Dh: harnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ladhan oo la dheereeyey ama la xoojiyay ahaan. Dh: larnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madhan oo faaruq ah ahaan. Dh: marnaan, madhni. Li: buuxnaan, buuxni.

-ka: (magac, lab, keli) xiraad la'aan ku seexasho. Qaditaanka martida saakaa la ogaaday.

qaditaan-ka: (magac, lab, keli) wax qaday oon waxba helin ahaan. Qaditaanka waan ugu tala galay.

-ka: (magac, lab, keli) jilicid oo cabbaar biyo ku jiritaan. Raditaan ku tun gallayda haddi kale waad ku daali.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wadhan ahaan; warnaan.

-ka: (magac, lab, keli) kaxayn; wadniin.

-ka: (magac, lab, keli) qaaditaan hanti ciddii lahayd hoos ahaan looga qaato.

-ka: (magac, lab, keli) kala maqnaansho daba dheeraaday. Baaditaan baan ku kala maqnqyn.

-ka: (magac, lab, keli) faaafitaanka war ama wax kale. Dh: fiditaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badcid.

(fal) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageero u fidi adoo gadaal ka riixaya.

badhitaal -ka: (magac, lab, keli) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageero u fidin oo gadaal ka riixid. Dh: badhikintaal.

(fal) cid kale badhikintaal oo taageer. Dh: badhikintaal.

badhitaar -ka: (magac, lab, keli) cid kale badhikintaalid oo taageerid. Dh: badhikintaal.

(tilmaame) ciyaar iyo wixii la mid ah oo aan sidii loo baahnaa u socon. Dh: dhabqisan.

m.l (-nno, m.dh) (dii.) Waxay ka mid yihiin wadaaddada ugu sareeya Hinduuga.

m.l (-nno, m.dh) (dii.) Waxay ka mid yihiin wadaaddada ugu sareeya Hinduuga.

m.dh la-mid: bedertamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad ama wax kale baratan u samayn. Barataminta awrta waxa ka fiican ta fardaha. Dh: baratansiin.

-ka: (magac, lab, keli) iftiimid ama nuurid. Dh: biritaan.

bidhitaan-ka: (magac, lab, keli) sare u dallicitaan. Bidhitaan buu ku saaray haanta awrka.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fadhid.

-ka: (magac, lab, keli) inta wax kale ka hadhay. Dh: hadhniin, haritaan.

hadhitaan-ka: (magac, lab, keli) cid socotay, raacid la'aan. Hadhitaanka iska daa oo soo soco. Dh: gadaalin, hadhniin. Li: raacid

-ka: (magac, lab, keli) wax kale ku xoojin ama ku adkays. Dh: ladhis, ladhniin.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u soocid. Ma laba saacadoodbaad madhitaanka koobka garawga ah ku jirtaa. Dh: xulitaan, soocitaan.

La takhtaray; daweysan.

f.g4 (-rnaa, -rnayd) Daawaysan.

der. [adjective] medically treated, under treatment

de: medically treated, under treatment

initial: t

lx: takhtaran

pd: (takhtarnaa)

ps: adj-der

key: takhtaran

-ta: (magac, dheddig, keli) dhiil caano lagu lulayo, kodhe iyo wixii la mid ah, si aan xoog ahayn u walhin oo kolba dhinac u yara lulid. Dh: weedhaamin.