badhiwayne

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhid.

m.l (-nayaal, m.l/dh) Bayd faal, oo manjaha, iyo tan ka sarraysa min laba ka ah, madaxa iyo tan ka hoosaysana min hal.

-ta: (magac, dhedig, keli) duhur hadhimo cunid. Markaad safar tahay hadhimaynta haku daahin. Dh: qadayn.

(Badi-wein) N Digitaria diagonalis (Nees)Stapf. Gramineae.

N Digitaria rivae (Chiov.) Stapf. Gramineae.

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

N Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

N Heteropogon contortus (L) Roem. & Schult. Gramineae.

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

C Coelachyrum poaeflorum Chiov. Gramineae.

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

-ha: (magac, lab, keli) eeg badhijab.

badhijugle -ha: (magac, lab, keli) xagga dambe ee badhida oo uu qof u dhaco ama loo rido. Wiilkii yaraa badhijugle ayuu u dhacay. Dh: barijugle.

m.dh (-no, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

m.dh (-no, m.dh) (baay.) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

-ha: (magac, lab, keli) qof aan waxba haysan. Sadaqada baahanaha siiya. Dh: caydh.

baahane -ha: (magac, lab, keli) qof baryo badan oo mar walba weydiin u taagan.

m.f.dh eeg baahee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.

-ha: (magac, lab, keli) qof ama qalab war ama wax kale baahiya oo dhul badan gaadhsiiya.

m. n., loc. middle, center

-ka: (n) center (sen ter); the middle ~ bartan, bartame

-ka: (magac, lab, keli) wax cabbiran ama tirsan meesha xuddunta u ah ee kala rogta. Labada guri badhtankooga ayay gabadhu joogtay, kolkaan arkay. Dh: bartame, bartan.

badhtan -ka: (magac, lab, keli) goob xeeran ama shey xidhan gudihiisa. Xafiiska badhtankiisa ayaan fadhiyaa.

a: bartan

de: middle, center

lx: badhtan

pd: (-ka)

ps: n-m-loc

key: badhtan

(fal) mid lagu jiro oo aan saafi ahayn noqo.

badhxan: (tilmaame) hoore cufnaantiisii la dhimay sida caano biyo lagu daray. Dh: barxan.

badhxan: (tilmaame) wax ka samaysan labo midab iyo in ka badan. Cabbaadh badhxan bay walaashay jaraha ku samaysatay. Dh: fadhxan.

badhxan: (tilmaame) maqal argagaxsan oo bibbanaysa, ka dib kolkii ay intii kale hurdo kaga hadhay. Nayl badhxan baan soo qabannay.

(Badweyn-ta)

1. Bad weyn oo xeebta ka fog.

2. Badda qaybaheeda waaweyn oo shanta ah, mid ka mid ah (Badweynta Atlaantik, Badweynta Deggan, Dadweynta Hindi, Badweyn-Barafta Woqooyi iyo Badweyn-Barafta Koofure).

badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.

badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.

badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.

badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.

Ocean

f. n., [compound] ocean

-ta: (n) ocean (oow shin); sea (sii); high seas bad

-ta: (magac, lab, keli) bad ballac iyo baaxad ba leh; qaybaha waaweyn ee ay baduhu ukala baxaan.

badweyn -ta: (magac, dhedig, keli) badda inteeda baaxadda leh ama weyn ee xeebta ka fog. Warsame waa badmaaxoo, badweyntuu dabbaal ku tagaa.

de: ocean

lx: badweyn

pd: (-ta)

ps: n1-f-cmp

key: badweyn

-ta: (magac, dhedig, keli) hees balwo ah ku luqayn.

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu midkii reerka ku soo kordhiyay iftiin iyo faraxad; wiilkii u dhashay reer hore gabdho uun u lahaa. Dh: biriye.

-ta: (magac, dhedig, keli) ul gaaban oo madax buuran leh la dhicid, ku garaacid.

(Cadhayn-ta)

Cadho ku ridid.

m.f.dh eeg cadhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cadho ku ridid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel dheer jira meel aan fogayn keenid.

dhawayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel dheer ka yimid ama martabo leh si tixgelin iyo kalkacal ku jiro u istiqbaalid oo farxad ku qaabilid. Walaalkay soo dhawayn fiican ayaan kala kulmay. Dh: tarxiib.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, shilin ama dulin kale, ka daawayn.

(Dhigayn-ta)

Dhigo u yeelid.

m.f.dh eeg dhigee.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri dhigo u yeelid.

name-m peeled, husked; handsomeness (tall and slender)

(Dhirayn-ta)

1. Dhul aan dhir lahayn oo geedo lagu abuuro; dhir u yeelid, ku tallaalid.

2. Dhir udgoon cunnada ku darid; geedeyn.

m.f.dh eeg dhiree.

-ta: (n) forestation (foores-tey-shin)', afforestation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo ka beer.

(Dhitayn-ta)

Dhito ka dhigid; kaydin; dhigid.

m.f.dh eeg dhitee. la-mid: dhitays.

-ta: (magac, dhedig, keli) subag kolba inta malintii ay ciirtu dhasho meel ku kaydin. Dh: kaydin.

dhitayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax fudfud ah kolba dhito ridid ama meel dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel iftiin u soo tabayo, hagoogid oo hadh u yeelid. Dh: hadhays, harayn, dadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wasakh ku saydhin; uskagayn; wasakhayn; sarayn; sadhays.

sadhayn -ta: (magac, dhedig, keli) masabidid qof waxaanu qabin oo aad dusha kasaartid. Dh: qabadsiin.

-ha: (magac, lab, keli) qof aan wax u urursanayn oo hawlihiisa iniba meel ku firidhsan tahay. Baahsane inta ka ba'aysaa badan.

-ha: (magac, lab, keli) dhulka labada hareero ka xiga badhaha dhulka ilaa shan dhigrii.

m.l Wax tiradooda aad u badantahay qiimahooduna yaryahay.

m.l Wax tiradooda aad u badantahay qiimahooduna yaryahay.

-ga: (magac, lab, keli) wax meel kasta yaalla oo uu iibkiisu aad u riqiisay ama xoog u jabay. Badhaysiga jaadka, miyaan mijin boobay! Dh: badhayso.

-ka: (magac, lab, keli) halka ay badhida iyo bowdadu iska galaan. Dh: badhijable.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badhan ahaan. Badhnaan buu igu siiyey xisaabta. Dh: barnaan, inqanaan.

-ha: (magac, lab, keli) ruuxa ciyaar ama hawl la hayay qasa ee carshacarsheeya. Badhqiyow ciyaarta bannaanka ka joog. Dh: dhabqiye.

-ha: (magac, lab, keli) meel ama walax la qaybiyay inta u dhaxaysa. Hadduu qalad soo bixiyo, badhtame waa laga noqdaa. Dh: bartame, kalabadh, made, soodin, wadaage.

m.l la-mid: badxidhan.

m.l la-mid: badxidhan.

-ka: (n) high wave season of the sea, that small boats can't navigate in the ocean, usually from June to August

-ka: (magic, lab, keli) eeg badxir.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kolla iftiimiya kolla bakhtiyaya ahaan. Dh: biglayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin iyo talo si hagar ama dhagari ku jirto u qabad; hawl si aan qummanayn loo qabto.

bidixayn -ta: (magac, dhedig, keli) xagta bidix ka lissid.

m.l Ummad inteeda la xukumo ee aan maamulka siyasiga wax ka hayn.

m.l Ummad inteeda la xukumo ee aan maamulka siyasiga wax ka hayn.

m. n., [collective], [compound] public, population, people

-ha: (n) population (popileey-shin) the common people; society (so-saayati)

Pubblico

Public

-ha: (magac, lab, keli) dad isku hal dal ama magaalo wada deggan oo isku dan ah. Dh: bulsho.

de: public, population, people

lx: dadweyne

pd: (/ha)

ps: n7-m-col-cmp

key: dadweyne

-ha: (magac, lab, keli) xilli barwaaqo ku beegan gu'ga badhtankiisa. Awr gaal dhasaynaha haduu golongoloo qooqo.

m. n., [compound] guide

de: guide Lit: chin-driver

lx: gadhwade

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: gadhwade

-ha: (magac, lab, keli) nin hoggaan sita.

-ga: (magac, lab, keli) qof ama neef inuu hadho la moodayo oo hadhi waaya. Hadhiwaa xaqiisu ma hallaabo.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddig keli ah oo la moodo in ay ceeryaan saaran tahay. Wuxuu jiraa labo bilood oo habeenkiina ay dhalalo kugu dhacdo dharaartiina ceeryaan kugu dul joogo.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadimays, dibindaabyeyn; luggoyn.

(Nadiyayn-ta)

Nadi la dhicid; jeedlid.

m.f.dh eeg nadiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nadi la dhicid: jeedal ku ulayn. Dh: jeedalin, ulayn.

(Baadiyayn-ta)

Baadi ka dhigid; lumin; habaabin.

m.f.dh eeg baadiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) luminta xoolo qof ilaalinayay. Sahal waa nin baadiyayn badan. Dh: lumin, fakin, hallayn, dayacid.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof reer magaal ahaa, baadiye ka dhigid; dhaqanka baadiyaha u yeelis. Dh: miyiyeyn.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale qaldid oo khatalid. Dh: lumin.

baadiyayn -ta: (magac, dhedig, keli) jidka hagaagsan ee diintu tilmaantay ka leexin oo gaalnimo u horseedid. Li: hanuunin.

-ka: (magac, lab, keli) faaafitaanka war ama wax kale. Dh: fiditaan.

-ha: (magac, lab, keli) unugga ka dhasha bacriminta hal xawo iyo hal ugxan.

m.f.dh eeg bacrimee. la-mid: bacrimays, bacrimin, bacrimis.

-ta: (magac, dhedig, keli) bacrin ku samayn oo meel si fiican wax uga baxaan ka dhigid. Dh: nafaqayn, bacrimin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badcid.

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo liibaan. Badhaadhe iyo baahila'aan ku noolaw. Dh: baraare, guul, barwaaqo, farxad, ladnaan, raynrayn, sareedo, liibaan. Li: basanbaas, luufluuf, saxariir, saranseer.

badhaadhe -ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah khudaarta dheriga lagu daro oo ah budhuq dhulka hoostiisa ku samaysanta oo buurbuurn.

(fal) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageero u fidi adoo gadaal ka riixaya.

badhitaal -ka: (magac, lab, keli) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageero u fidin oo gadaal ka riixid. Dh: badhikintaal.

(fal) cid kale badhikintaal oo taageer. Dh: badhikintaal.

badhitaar -ka: (magac, lab, keli) cid kale badhikintaalid oo taageerid. Dh: badhikintaal.

(tilmaame) ciyaar iyo wixii la mid ah oo aan sidii loo baahnaa u socon. Dh: dhabqisan.

(fal) wax dhig badhtamaha ama dhexda; dhexda gaadh. Dh: bartamee.

min ka mid ah minanka faalka. Waa min dumarku iyo maahaysku iska leeyihiin. Sida kale, reeraha qaarkood maahine, uu fiicanyahay baa la yidhaa.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la bandhigay ahaansho (alaab).

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la bandhigay ahaansho (alaab). m.f.dh, bandhignaan.

der. [adjective] exhibited, on display; in the open air (out of doors)

-bandhignaa / bandhignayd: (adj) exhibited (ig zibitidh); displayed (dis paleeyidh)