badhitaalid

-da: (magac, dhedig, keli) ruux meel koraya sare u hinjin oo taageerid. Dh: badhitaarid, badhitaalid, baritaarid, baritaalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhid.

(fal) cid kale badhikintaal oo taageer. Dh: badhikintaal.

badhitaar -ka: (magac, lab, keli) cid kale badhikintaalid oo taageerid. Dh: badhikintaal.

-da: (magac, dhedig, keli) kala badhid; meesha kala badha wax dhigid ama gaadhid. Dh: bartamid.

m.f.dh eeg dhisaal².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageerid oo dhanka danbe ka riixid.

(tilmaame) eeg badhikintaalan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhikintaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageer oo gadaal ka riix. Dh: badhikintaalid.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale badhikintaalid oo taageerid. Dh: badhikintaalitaan.

m.dh la-mid: beytimmaalid.

m.f.dh eeg taadhisaar².

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg taadhisaar.

(tilmaame) taageero weyn haysta; gadaal laga riixaayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageer oo gadaal ka riix.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale badhikintaalid oo taageeritaan.

(Baddalid-da)

Beddelid.

m.dh la-mid: beddelid.

-da: (magac, dhedig, keli) doorin oo wixii wax aan ahayn ku beddelis. Baddalidda shaqaalaha waa laga fiirsadaa. Dh: beddelis.

-ha: (magac, lab, keli) dhulka labada hareero ka xiga badhaha dhulka ilaa shan dhigrii.

m.f.dh eeg bitaan.

(Dadaalid-da)

Dadaal la imaansho.

m.f.dh eeg dadaal². la-mid: dedaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qabad dheeraad ah oo muruq iyo maskax ah samayn si yool loo gaadho. Dh: dadaalis.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax kaydin.

v. keep, conserve (meat ~ milk); deposit (money in a bank)

(fal) qor dhigaal ah ku turuq.

de: keep, conserve (meat ~ milk); [ext.] deposit (money in a bank)

lx: dhigaali

pd: (dhigaaliyey)

ps: v2a=tr

key: dhigaali

(Fataalid-da)

Fataalnimo samayn.

m.f.dh eeg fataal².

-da: (magac, dhedig, keli) rag iyo dumar isu geyn. Dh: fataalis.

-ka: (magac, lab, keli) faaafitaanka war ama wax kale. Dh: fiditaan.

-da: (n) survival (sar vaay val); the act or process of surviving ~ badbaado

-da: (magac, dhedig, keli) nabadgalka laga nabadgalo dhibaato iyo col. Badbaadidda lama gartee, Allow adu noo jidbixi.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badcid.

m.l (-ayaal, m.l/dh) Qof shaqo hoosaadka xafiiska qabta; adeege.

-ha: (magac, lab, keli) qof cid kale u adeega; qof xafiisyada waraaqaha u kala qaada. Badhiwalihiina berri bashqadaha iigu soo dhiib. Dh: kaaliye, gacanyare.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhtamid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhtamid.

min ka mid ah minanka faalka. Waa min dumarku iyo maahaysku iska leeyihiin. Sida kale, reeraha qaarkood maahine, uu fiicanyahay baa la yidhaa.

Navigation, Sea

-da: (magac, dhedig, keli) bad marid iyo kalluumaysi.

-da: (magac, dhedig, keli) kibrid iyo isla weyni. Inan fiican buu ahaaye, badraamid buu bilaabay.

m.f.dh eeg bakhayl². la-mid: bakhiilid.

m.f.dh la-mid: bakhaylid.

-da: (magac, dhedig, keli) la waakasho oo cid wax u diidid. Siman baykhiilid laguma aqoone maxaa dhacay. Dh: bakhaylid.

-da: (magac, dhedig, keli) madaxa bud iyo waxii la mid ah kaga garaacid oo cardaadiqay lafta. Bashaaqid bud lays la dhiciyo inta nabarro la isgaarsiiyey.

(Bidhaamid-da)

Bidhaan muuqata yeelasho.

m.f.dh eeg bidhaan². la-mid: bidhaan¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) bidhaan muuqata yeelad. Dh: iftiimid, bildhaamid.

-ka: (magac, lab, keli) iftiimid ama nuurid. Dh: biritaan.

bidhitaan-ka: (magac, lab, keli) sare u dallicitaan. Bidhitaan buu ku saaray haanta awrka.

(Dhalaalid-da)

1. Muuqaal ifa haya yeelasho; bidhaamid; birbirid.

2. (bir, subag, kd.) sida biyaha u dareerid, kulayl dab ama qorraxeed aawadi; shiilmid; shubmid.

m.f.dh eeg dhalaal². la-mid: dhalalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shiilmid oo dareere u beddelmid.

dhalaalid -da: (magac, dhedig, keli) iftiimid oo wax meel dheer laga arkayo ahaan. Dhalaalidda xiddigaha samada dharaar lama arko.

m.f.dh eeg dhigaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) qori dhigaal ah, ku turgid.

m.l Dhul dhowr jeer la beeray oo loo nasinaayo in mar kale la beero.

m.f.dh eeg diihaal². la-mid: daahiilid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fadhid.

(Gantaalid-da)

Gantaal ku ridid, ku dhufasho.

-da: (magac, dhedig, keli) gantaal ku ridid ama ku dhufasho.

-da: (magac, dhedig, keli) meel hadh leh tegid. Kolka kulayl jiro xooluhu hadhgalidda way yagaanniin. Dh: hadhsi.

-ka: (magac, lab, keli) inta wax kale ka hadhay. Dh: hadhniin, haritaan.

hadhitaan-ka: (magac, lab, keli) cid socotay, raacid la'aan. Hadhitaanka iska daa oo soo soco. Dh: gadaalin, hadhniin. Li: raacid

-ka: (magac, lab, keli) wax kale ku xoojin ama ku adkays. Dh: ladhis, ladhniin.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u soocid. Ma laba saacadoodbaad madhitaanka koobka garawga ah ku jirtaa. Dh: xulitaan, soocitaan.

m.dh la-mid: socdaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) safrid; ambabbixid; socdaalid.

m.dh la-mid: shataarid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale xeelayn oo qatalid.

shitaarid -da: (magac, dhedig, keli) marada lagu kala xidho qol iyo wixii la mid ah, si aan laysu arag. Dh: sitaarad.

m.f.dh eeg taltaal.

-ka: (magac, lab, keli) wax wadhid; wadhniin.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

m.f.dh eeg baahitir². la-mid: baahitir¹.

-da: (magac, dhedig, keli) shey, qof ama koox wax tebaysa oo laga bi'iyo tabashada iyo baahida wax u haysa.

m.f.dh eeg baaltaag². la-mid: baaltaag¹.

m.f.dh eeg baashaal². la-mid: baashaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) ismaaweelinta nafteeda.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-da: (magac, dhedig, keli) samaynta falka ballanjebinta iyo weydaarashada wax la isku ogaa. Badhifuridda iga daa, anba been ma sheegee.

-ha: (magac, lab, keli) eeg badhijab.

badhijugle -ha: (magac, lab, keli) xagga dambe ee badhida oo uu qof u dhaco ama loo rido. Wiilkii yaraa badhijugle ayuu u dhacay. Dh: barijugle.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhqid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhikintaalis.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

(Dhantaalid-'da)

Wax u dhimid ama ka dhimid.

m.f.dh eeg dhantaal².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax u dhimid; dhib iin u yeesha gaadhsiin. Kala dhantaalidduu cadwgaagu kaaga dhawrsadaa. Dh: waxyeellayn.

-da: (magac, dhedig, keli) baahi wax ama qof loo qabay oo laga kaaftoomo. Dh: haqab-beelid.

(fal) cid meel koraysa, dabadiisa gacantaada ku taageer oo kor u qaad; taageero u fidi.

badhi'itaal -ka: (magac, lab, keli) cid meel koraysa, dabadiisa gacantaada ku taageerid oo kor u qaadid; taageero u fidin.

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhintay middiyo la dhicid oo gawricid. Bakhtiqaliddu waa fal anshixumo ah.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg barqamaal.