badhis — Macnaha & Turjumaada

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) baadigoobidda wax maqan oo la tebayo.

2

baadhis -ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah xiddigaha Soomaalidu ka awaalasheegaan. Waxay isgarab yihiin ururka iyo agaallicaanoodka. Xiddigtii baadhis caaway soo baxday.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhqin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo shey kala duwan isku daris. Dh: badhxid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicis.

waa la naqliyay ✓

1

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

2

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

waa la naqliyay ✓

f. n. buttocks; tail of sheep

waa la naqliyay ✓

1

(Badi) N, Og Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

2

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

3

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

4

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) rump (ramp); buttocks (ba tek); posterior (paas tiiri yar)~ bari, dool

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baruurta subagga badan leh ee idaha dabada kaga taalla. Dh: bari.

2

badhi -da: (magac, dhedig, keli) cadka buuran ee noolaha badhkii kaga yaalla gadaal ee lagu fadhiisto. Badhida ayuu fin iga soo baxayoo, ma fadhiisan karo. Dh: bari, sal.

waa la naqliyay ✓

1

a: bari

2

de: buttocks; tail of sheep

3

lx: badhi

4

pd: (-da)

5

ps: n2-f

6

key: badhi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: badiyid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baahin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bąahin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ballaadhashada. iyo faafidda wax meel keli ah ku kaabnaa.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cusub bilaabid. Dh: badcid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala qaybin; labo isle'eg ka dhigid. Badhid mooyaane si kale cadka uguma heshiinaynno. Dh: barid, qaybin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bidhidda dabka iyo wixii la mid ah.

2

bidhis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid wax u qaad; si fudud wax u dallacis. Haantan bidhisteedu midhidh iguma qaadan jirin markaa ninka ahaa.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fadhid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhin.

2

hadhis-ta: (magac, dhegig, keli) eeg hadhid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ladhid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhan u soocid; kala saarid oo inba dhan u saarid. Adhi jirtaa kala madhista adhigeeda taqaan.

2

madhis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madhin.

waa la naqliyay ✓

/badhis/ (n) qaybta sare ee dharka dumarka.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: abaahiyid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhoodidda awrka ee hasha uu u tego.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax qarsoon raadintii, si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado. Baadhid badan ka dib, waxa la ogaaday in uu Islaamku Madiina horteed Geeska Afrika soo gaadhay. Dh: baarid, raadin, ji, fatishid, baadhis.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dalagga midhaha ah, gaar ahaan bariiska qubka ama galka dusha kaga dahaadhan. Badhiiqa ka huf bariiska. Dh: bariiq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) murgidda iyo carshacarshoobidda hawl lahayay; qasmitaanka wax si wanaagsan u socday. Badhqidda ka ilaaliya ciyaarta. Dh: dhabqid, qasid, walaaqid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar ama shaqo uu qof garasho la'aan ama ula kac u laaqo oo u carshacarsheeyo. Dh: dhabqin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) isku daridda biyo iyo caano. Caanaha lo'du badhxidda kuma fiicna. Dh: barxid, xariirid.

2

badhxid -da: (magac, dhedig, keli) fadhxidda labo midab iyo wax ka badan la isku daro. Dh: fadhxid.

3

badhxid -da: (magac, dhedig, keli) bibbadka baraarka oo hurdo kaga hadha maqasha kale. Dh: barxid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) u hiloobidda iyo xiisaha wax kuu qabta. Baldhin baa ii haysa, Burco inaan tago.

waa la naqliyay ✓

1

(Bandhig-ga) 1. Alaab ganacsi ama masawirro ama wax kale oo si habaysan, meel fagaare ah, la isugu keeno si dadweynuhu u daawado, waxna uga iibsado.

2

2. Carwo yar.

waa la naqliyay ✓

1

bandhig¹: m.l 1. Keenidda meel fagaare ah wax-soo-saar warshadeed, beereed, faneed iyo wixi lamida si loo daawado. 2. la-mid: bandhigid.

2

bandhig²: f.g1 (-gay, -gtay) Alaab ganacsi ama faneed iyo wixi lamida meel fagaar ah dadweynaha ugu dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

bandhig¹: m.l Keenidda meel fagaare ah wax-soo-saar warshadeed, beereed, faneed iyo wixi lamida si loo daawado.

2

bandhig²: f.g1 (-gay, -gtay) Alaab ganacsi ama faneed iyo wixi lamida meel fagaar ah dadweynaha ugu dhigid. m.f.dh, bandhigid.

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] display; exhibit, present

2

bandhig: vl. n., [compound] display, exhibit, exhibition

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) show (shoow); display, exhibition (ek-sipi-shin) ~ carwo

2

bandhig: -ay tay: (v) to put something on public display; exhibit (ig-zibit)

waa la naqliyay ✓

1

Esposizione

2

Exhibition

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) marka wax dibadda loo soo saaro si loo wada arko. Dh: carwo.

waa la naqliyay ✓

عَرْضِ

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, lab, keli) calaamad dhibicdhibic ah. Bardhin madaw baa ku taalla shaadhkaaga. Dh: dhibic, bar.

waa la naqliyay ✓

Deflection

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhinicii loo socdey ma ahee dhinac kale u kicid. Dh: weecad.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dawga ka leexin oo dhan u weecis. Baydhinta ka daa oo gaadhiga saanigaa eryo. Dh: baydhsiin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: buudhin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg buudhin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg caydhin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg faadhid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kaa sarraysa gaadhid; wax kaa horreeya ama kaa tegay gaadhid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) diid oo gooni u saar. Waatay tolkii gawriyeen kuna giriifeene.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Xubno isku shaqo ah oo jirka nafleyda ka mid ah sida kuwa dheefshiidka, wareegga dhiigga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Xubno isku shaqo ah oo jirka nafleyda ka mid ah sida kuwa dheefshiidka, wareegga dhiigga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

System

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] system, array, display, method, procedure

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) makeup or make up; structure (istarak jar)-, method (methadh)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaabka guud ee samayska. Samaale waa dhakhtar ku takhasusay xanuunnada ku dhaca habdhiska kaadimareenka. Dh: qaabdhiska.

waa la naqliyay ✓

1

de: system, array, display, method, procedure

2

lx: habdhis

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: habdhis

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg laydhin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maydhid. maydhitaan -ka: (magac, lab, keli) dhiqitaan oo nadiif ka dhigitaan. Dh: maydhniin, dhaqitaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaadhid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) 'mici' saydhid.

2

saydhis-ta: (magac, dhedig, keli) 'biyo, hadhuudh iyo wixii la mid ah saydhid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg wadhfin.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhismo meel laga taago oo lagu xusuusanayo qofdhintay oo qabrigiisu meel kale ku yaal.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaadhid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sheep and goats; herd

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [plural] goats and sheep ~ ari

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) beer ba'day wixii ka soo hadha oo ka baxa; beertu kolka ay ba'do inta yar ee ay soo saarto. Dh: ari.

2

adhi -da: (magac, dhedig, keli) jeegada inteeda madaxa ka tirsan oo dhakada sare iyo qadaadka ama mergaagga u dhaxaysa. Markii budka lagu dhuftay ayuu askarigu adhida u dhacay.

3

adhi -ga: (magacwadareed) erey kulmiya riyaha iyo idaha oo ka sooca ishinka 'geela iyo lo'da iwm'. Adhi maganti ma bariiyo. Dh: ari.

waa la naqliyay ✓

1

a: ari

2

cf: lax, orgi, ri', wan

3

de: sheep and goats; herd

4

lx: adhi

5

pd: (-ga)

6

ps: n2-m-col

7

key: adhi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bar.

waa la naqliyay ✓

Half

waa la naqliyay ✓

num: half

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) half (haaf) ~ bar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qaybtami kara labo ka kala dhig; ha dhannaysiin. Labada beerood bannaankanaa kala badha.

2

badh -ka: (magac, lab, keli) walax labo laga dhigay meel ahaan; wax labo u qaybtami kara, qayb ahaan. Dh: bar, in, nus, qayb. Li: dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: half

2

lx: badh

3

pd: (-ka)

4

ps: num-m, n4-m

5

xe: 5:30, half past five

6

xv: bar {N}

7

key: badh

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhis-ka)

2

1. Wax inta laysu geeyo oo la isku kabkabo, qaab gaar ah loo yeelo ama si gaar ah loo hadoodilo (aqal, xero, kd.).

3

2. (harag, kd.) la kala baxsho oo la togo.

4

3. Waxa wax lagu dhisa hayo laftooda, sida qoryaha aqalka lagu dhisa hayo.

waa la naqliyay ✓

1

dhis¹: m.l 1. Dh. ah: harag iyo wixi lamida la togay. 2. la-mid: dhigid.

2

dhis²: m.l/dh Qoryaha, sarabka iyo wixi lamida ee guryaha qaarkood lagu dhiso.

3

dhis³: f.g1 (-say, -stay) 1. Aqal, dugsi, iyo wixi lamida samayn. 2. Xubno dowlad cusub magcaabid. 3. Qoys cusub asaasid. 4. Harag qoyan ama wax la mid ah inta la kala bixiyo engejin. 5. Qof qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

dhis¹: m.l/dh Qoryaha, sarabka iyo wixi lamida ee guryaha qaarkood lagu dhiso.

2

dhis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Aqal, dugsi, iyo wixi lamida samayn. 2. Xubno dowlad cusub magcaabid. 3. Qoys cusub asaasid. 4. Harag qoyan ama wax la mid ah inta la kala bixiyo engejin. 5. Qof qurxin. m.f.dh, dhisid.

waa la naqliyay ✓

Construct

waa la naqliyay ✓

1

v. build, set up, construct; institute, establish

2

dhis m. n., [collective] structure, building

3

dhis [feminine] n. frame, structure for huts; drying frame for hides

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. build (bildhy, construct (konis-tarakf) ~ rakibid. 2. establish (istaa-biliishy set up; found. —dhisan: (adj) 1. built (bilty, constructed (konis-taraktidhy, 2. elegant (e-ligent); having a graceful style

2

dhis -ta: (n) building material used for hut building

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal, deyr ama wax kale, taag oo waxa uu ka kooban yahay isku geegee oo isa saar adoo isku tubbaridaya. Aqal noo dhis.

2

dhis-ka: (magac, lab, keli) meel wax laga taagay oo wixii dhisme u baahnaa oo dhani ka socdo.

3

dhis -ka: (magac, lab, keli) aqal ama dhisme kale oo meel ka taagan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aadid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: abhin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg abhin.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey tilmaama weerar degdeg ah oo an loo meel dayin. Mar qudha ayuun buu libaaxii dagaal adhas kula yidhi.

waa la naqliyay ✓

Dooryaan cagaaranc

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ba'iyo jab qabid. Dh: ba'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Baahi-da)

2

Wax waxtar ah, ama lagamamaarmaan ah, haddana aan la haysan, tebidda la teba hayo; Wax in la helo ama la haysto la jeclaan lahaa, gaajada loo qabo.

waa la naqliyay ✓

1

baahi¹: m.dh 1. Dareen nafleyda ku dhaca marka ay muddo cunto moogaato; gaajo. 2. Xaalad cunto yari oo meel ka dhacda. 3. Dhibaato ay keento wax la'aantooda. Tusaale: “Biixi lacag buu baahi u qabaa”.

2

baahi²: f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid in ay wax u baahato badid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: war dad badan u sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

baahi:m.dh 1. Dareen nafleyda ku dhaca marka ay muddo cunto moogaato; gaajo. 2. Xaalad cunto yari oo meel ka dhacda. 3. Dhibaato ay keento wax la'aantooda. Tusaale: Biixi lacag buu baahi u qabaa.

2

bąahi: f.g2 (-iyay, -isay) U b.: war dad badan u sheegid. m.f.dh, bąahin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] hunger; need; demand (for something)

2

baahi v. spread out, cause to expand, propagate, promulgate

waa la naqliyay ✓

1

-yey say: (v) broadcast; announce; spread (ispareedh); cause to become widely seen or known; scatter or disseminate. Ex: akhbaarta baahi; spread the news

2

baahi -da: (n) 1. hunger (hangar) ~ gaajo 2. necessity (nasesati); need (niidh) Ex: baahidu waa hooyada wax soosaarka; necessity is the mother of invention

waa la naqliyay ✓