badhi'itaalid

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhikintaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageer oo gadaal ka riix. Dh: badhikintaalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale badhikintaalid oo taageerid. Dh: badhikintaalis.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale badhikintaalid oo taageerid. Dh: badhikintaalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhi'itaalid.

(tilmaame) taageero weyn haysta; gadaal laga riixaayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale oo meel sare higsanaysa, taageer oo gadaal ka riix.

(tilmaame) mid taageero haysta oo badhikintaalan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale badhikintaalid oo taageeris. Dh: badhikintaalis.

(fal) cid meel koraysa, dabadiisa gacantaada ku taageer oo kor u qaad; taageero u fidi. Geedkii uu fuulo ba ninkaan badhikintaalaayey. Dh: badhi'itaal, badhitaar, baritaar, barikintaal.

badhikintaal -ka: (magac, lab, keli) cid meel koraysa, dabadiisa gacantaada ku taageerid oo kor u qaadid; taageero u fidin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhikintaalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhikintaalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhqid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhxid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageerid oo dhanka danbe ka riixid.

(Dhantaalid-'da)

Wax u dhimid ama ka dhimid.

m.f.dh eeg dhantaal².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax u dhimid; dhib iin u yeesha gaadhsiin. Kala dhantaalidduu cadwgaagu kaaga dhawrsadaa. Dh: waxyeellayn.

(Dhiigaabid-da)

Dhiig soo deyn; dhiig ka imaansho.

m.f.dh eeg dhiigow. la-mid: dhiigid.

-ka: (magac, lab, keli) tirtirmitaanka wax jirey oo raadkiisa la waayey.

(tilmaame) eeg badhikintaalan.

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhintay middiyo la dhicid oo gawricid. Bakhtiqaliddu waa fal anshixumo ah.

-ka: (magac, lab, keli) fadhdhiyidda lafteeda.

(fal) qof intaad hinjisid meel sare gaarsii oo taageero u fidi. Dh: badhitaar, badhitaal, badhikintaal.

badhikintaar -ka: (magac, lab, keli) qofka oo intaad hinjisid meel sare gaarsiisid. Dh: badhikintaal, badhitaar, badhitaal.

m.dh la-mid: beytimmaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) budh lala dhaco keliya lagu maalo ama wax ku tara. Dh: budhkummaalis.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale badhikintaalid oo taageerid. Dh: badhikintaalitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg addimid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg akhirid.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

m.f.dh eeg baahitir². la-mid: baahitir¹.

-da: (magac, dhedig, keli) shey, qof ama koox wax tebaysa oo laga bi'iyo tabashada iyo baahida wax u haysa.

m.f.dh eeg baaltaag². la-mid: baaltaag¹.

m.f.dh eeg baashaal². la-mid: baashaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) ismaaweelinta nafteeda.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-da: (magac, dhedig, keli) samaynta falka ballanjebinta iyo weydaarashada wax la isku ogaa. Badhifuridda iga daa, anba been ma sheegee.

-ha: (magac, lab, keli) eeg badhijab.

badhijugle -ha: (magac, lab, keli) xagga dambe ee badhida oo uu qof u dhaco ama loo rido. Wiilkii yaraa badhijugle ayuu u dhacay. Dh: barijugle.

-ka: (magac, lab, keli) isa soo jiidashada ka dhexaysa xaynatamka dareeraha ee qaabka dhibcaha u yeela dareere khafiif iyo dhumuc yar isku darsaday.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhikintaalis.

m.f.dh eeg bashiican. la-mid: bishiicmid.

-da: (magac, dhedig, keli) in yar furnaan.

(Bashitshad-ka)

1. Neef la rabey in la ogaado kolkuu dhala hayo, oo cidla ku dhala.

2. Arrin aan sidii la rabey noqon oo aan lagu liibaanin.

m.l 1. Neef la rabay in la ogaado kolkuu dhalayo, oo cidla ku dhala. 2. Arrin aan sidii la rabay noqon oo aan lagu liibaanin. 3. la-mid: bashiishasho.

m. n., [collective] domestic animal that gives birth by itself without one's knowledge; something that turns out contrary

-ka: (magac, lab, keli) neef ida ah oo cidla' ku dhalay. Bashiishadka ka ilaali sabeenta ilmaha yaanay cidla' kaga imanin.

bashiishad -ka: (magac, lab, keli) arrin sidii la doonayey noqon weyday. Dh: xagaldaac.

cf: bishishiro

de: domestic animal that gives birth by itself without one's knowledge; [fig.] s.t. that turns out contrary to one's wishes, in which one did not succeed

lx: bashiishad

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: bashiishad

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

m.f.dh eeg dhacsaal².

-da: (magac, dhedig, keli) aad u daalid. Dhacsaalidda badan tamardarro ayaa laga qaadaa. Dh: daalid, rafaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) gellin danbe kol ay tahay, socdaal samayn.

m.f.dh eeg dhegtaag.

-da: (magac, dhedig, keli) shikiyid oo wixii la yidhaaba dhegaha la raacid. Dh: dhegtaagis.

m.f.dh eeg dhiibsan¹.

m.dh la-mid: dharbaaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dharbaaxo ku dhifasho. Dh: dharbaaxid. dhirbaaxo -da: (magac, dhedig, keli) gacantaada oo kala fidsan ruux ku dhufashadeed.

m.f.dh eeg dhirqaad.

m.f.dh eeg dhoolaal³.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la wado ku heesid.

-ka: (magac, lab, keli) qadhiidh yar afka ku shubasho; sonkor iyo wax la mid ah, far iyo suul ku qaadasho. Sonkortii oo dhan qadhiidhad ayuu ku idleeyey Dh: qadhiidhasho, qariirid.

qadhiidhad -ka: (magac, lab, keli) badar ama wax la mid ah qeeriin ku cunid; gorow iyo wixii la mid ah jimidh ka dhigasho. Dh: qariirid.

-da: (magac, dhedig, keli) qadhiidh yar afka ku shubasho; far iyo suul ku qaadasho. Dh: qadhiidhad, qariirid.

m.f.dh eeg shiiraar.

m.l la-mid: aakhir.

m.l la-mid: aakhir. aakhiro m.dh Meesha iyo nolosha dambe ee lagu noolaan doono marka adduunka laga tago.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aakhir.

-da: (magac, dhedig, keli) baahi wax ama qof loo qabay oo laga kaaftoomo. Dh: haqab-beelid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baayirid.

(Badi-badi) S, May Rottboellia cochinchinensis (Lour) Clayton. Gramineae.

-ka: (magac, lab, keli) ka shaqaysashada badaha iyo maaxiddeeda. Dh: badmarid.

-ka: (magac, lab, keli) nabaadiino qabid. Dh: badqabid, badqabis.

-ka: (magac, lab, keli) burburitaanka walax iyo waxii la mid ah. Dh: jejebitaan.

m.f.dh eeg bahardaac².

-da: (magac, dhedig, keli) si xun u fadhiisad; kala daadsanaan. Bahardaadiddaydaad ka garan daalka aan qabo.

-ka: (magac, lab, keli) sumcad riditaan; sharaf dhaawacitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg barqamaal.

-ka: (magac, lab, keli) dayacnaanta iyo cidla ku dhacitaan. Baylihitaan ha uga baqan geela intaan noolahay.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: beytimmaali.

-da: (magac, dhedig, keli) baylahtir la'aan; tashiil la'aan. Dh: bulqaasid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caddibaad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caddilid.

-ka: (magac, lab, keli) nijaasta iyo wasakhda ka maydhid, uskagga ka maydhid Daahiritaan baan ku ogaa masallaha.

m.f.dh eeg dhantaalan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) mid kala dhiman oo ay wax u dhimanyihiin ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) qayladhaan iyo canaan wada socda oo dad lagu guubaabiyo ama foojignaan fara badan oo qofku la fuloobo. Dh: qaylodhaan.

-ha: (magac, lab, keli) daruuro waaweyn oo ay ciiro ku dhex jirto, aad se aan u muuqan.

-ka: (magac, lab, keli) arrin socota docfaruurid ama fashilin.

m.f.dh eeg gam'iwaa².

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo iska waayitaan.

-ka: (magac, lab keli) hanjabitaan; cagajuglayn. Dh: handiditaan, cabsiin.

-ka: (magac,lab, keli) si isdabajoog ah u cunid ama u boobid.

hadiiditaan-ka: (magac, lab, keli) si aan kala go' lahayn ugu ridriditaan, ku miisitaan, ku weddemin.

-ka: (magac, lab, keli) garyaqaan aan garta si daacad ah u gelin oo dhibaato iyo eex ka taliya Ilaahoow.

-ka: (magac, lab, keli) eeg madiixid. madiixitaan -ka: (magac, lab, keli) dalxiisitaan oo tamashle ku jiritaan. Madiixitaan aan marwadaa kula socon waa nus.

-ka: (magac, lab, keli) labo isle'eg ka dhigitaan; badhtamaha gaadhitaan.