Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.l (-xyo, m.dh) (baayoloji) Tafiirta ay waalidkood ugu yaraan hal astaan ku kala duwanyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) (baay.) Tafiirta ay waalidkood ugu yaraan hal astaan ku kala duwanyihiin.

waa la naqliyay ✓

Dilute

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hoor, sida caano ribnaantiisa kayaree oo biyo ku dar. Dh: barax, xariir, bera.

2

badhax: (tilmaame) wax aan saafi ahayn; wax kale lagu fadhxay. Dh: barax.

3

badhax-a: (magac, lab, keli) hoor ribnaantiisii laga yareeyay sida caano la biyeeyay. Wiilku wuu soo harraadaye, badhax siiya. Dh: barax, bera, xariir.

4

badhax -a: (magac, lab, keli) selelka ama bibbadka baraarka; garanwaaga dhankay ciddu ka jirto, siiba marka uu ababka yahay ee uu hurdada kaga hadho maqasha. Badhaxa ka ilaali naylaha yaryar. Dh: barax.

waa la naqliyay ✓

f. n. spine, backbone

waa la naqliyay ✓

-da:(n) lower part of the back ~ arax

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xubin lafdhabarta ka mid ah oo ka kooban riciro iyo hilib; sabraha dushooda ama halka kulmisa; inta u dhaxaysa feedha u hoosaysa iyo miskaha, badhyaha na ka sarraysa ama halka dhabarku ku dhamaado; ilmaha la xanbaarsanyahay halka uu ku fadhhiisto. Adhaxda ka jab baan, ku aarsadayoo, itaal ba ka quustay aabbaday. Dh: arax. Wa: adhxo.

waa la naqliyay ✓

1

a: arax {N}

2

de: spine, backbone

3

lx: adhax

4

pd: (-da Pl: adhxo (/ha))

5

ps: n3-f, n2-f

6

key: adhax

waa la naqliyay ✓

1

badbax¹: m.l Guuridda reero xagga badda u guuraan si ay uga samatabbaxaan dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida.

2

badbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka b.: halis ka samatabbixid. 2. Ka b.: si looga samatabbaxo dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida xagga badda u guurid (reero).

waa la naqliyay ✓

1

badbax¹: m.l Guuridda reero xagga badda u guuraan si ay uga samatabbaxaan dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida.

2

badbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka b.: halis ka samatabbixid. 2. Ka b.: si looga samatabbaxo dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida xagga badda u guurid (reero).

waa la naqliyay ✓

v., [compound] survive ~ come through something

waa la naqliyay ✓

1

de: survive ~ come through s.t. (e.g., get out of some pressure or problem); With preposition ka

2

lx: badbax

3

pd: (badbaxay)

4

ps: v1=cmp

5

key: badbax

waa la naqliyay ✓

1

(Badhan-ka)

2

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

waa la naqliyay ✓

m. n. button

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) button (batan) ~ guluus

2

badhan: -badhnaa / badhnayd: (adj) half (haaf); halved. ~ badhan. Ex: koob badhan; half cup

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mid dhiman ama qaybsamay noqo.

2

badhan: (tilmaame) mid labo qaybood laga dhigay oo aan dhannayn; mid qayb ka maqantahay. Dh: baran, dhiman. Li: dhan.

3

badhan -ka: (magac, lab, keli) walax yar oo caag ka samaysan caag, loox iyo wixii la mid ah, dhexda na ku leh afar ama labo dalool oo lagu taxo shaadhadhka iyo wixii la mid ah. Dh: guluus, sureer.

waa la naqliyay ✓

1

de: button

2

lx: badhan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2c-m

5

syn: galuus ~ guluus {N < Eng}

6

key: badhan

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo wax jilicsan oo meel cidhiidhi ah mar ka soo dhacay.

2

badhaq-a: (magac, lab, keli) karti iyo adkaysi; samir iyo sugasho. Adkayso oo badhaq yeelo. Dh: baraq.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) subagga caanaha laga saaro. Badhar yalam ka siiyaye, miyaad badhi ku soo saartay. Dh: burcad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo shey ama in ka badan isku dar isku qas; isku laaq. Isku fadhax kuusha cad iyo ta guduudan. Dh: laaq.

2

fadhax-a: (magac, lab, keli) isku walaaq ama isku darka labo shey ama in ka badan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) khaayisy oo xumaaday ah; qudhun ah. Harag madhax ah urtii looma adkaysto. Dh: qudhun.

2

madhax: (fal) qudhun oo wax sida raq mannaanakhday ah noqo. Raqyahay madhax.

3

madhax-a: (maga, lab, keli) kayd meel la dhigto, wax xilligii la isticmaali lahaa dib looga dhigo waxana inta badan lagu magacaabaa raqda ay dugaaggu dhigtaan si ay mar dambe u cunaan. Dh: kayd.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (baayoloji) Kaarboohaydraytyo aan ku burburi karin falka asiidhada badhaxan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (baay.) Kaarboohaydraytyo aan ku burburi karin falka asiidhada badhaxan.

waa la naqliyay ✓

Badhax

waa la naqliyay ✓

Badhax

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo ku badi ama balax ka yeel. Innoo balaxi caanaha. Dh: badhax, xariir.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano biyo ku dar, isku laaq biyo iyo caano oo wax mid ah ka dhig. Barax bay na siiyeen kuwii boqolka soo maalay. Dh: badhax, xariir.

2

barax: (fal) 'baraar' kolba dhan cidla' ah u orod, markuu ababka yahay ee ay hurdo la tagto ama ka reebto maqasha. Dh: baydad, fako, bibbo.

3

barax-a: (magac, lab, keli) isku jir labo dareere siiba biyo iyo caano la isku daray, caano iyo biyo la isku daray oo noqday badhax. Barax bilaash laguma helo. Dh: badhax, xariir, bera.

4

barax -a: (magac, lab, keli) bibbadka baraarka, siiba markuu abab yahay ee ay hurdo la tagto ama ka reebto maqasha. Baraxa ka ilaali naylaha yaryar. Dh: baydad, fakad, badhax.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beer iyo waxii la mid ah biyo ku shub. Baalka duubataye biyee beerta. Dh: waraabi.

2

biyee: (fal) caano iyo wax la mid ah, biyo ku dar. Dh: badhax, xariir.

3

biyee: (fal) weel bannaan ama madhan biyo ka buuxi, biyo ku shub. Waysada ii biyee aakhiraa weerar loo yahaye. Dh: dhaami.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waxyaabo kala duwan isku dar oo badhax. Dh: doori, badhax, ladh.

2

calaalug -ga: (magac, lab, keli) hadal, biyo iyo wixii la mid ah oo aan sidii lagu yiqiinay ahayn oo badhxan. Dh: badhxan, doorsan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) caano biyo badan lagu daray. Dh: badhax, xariir.

2

cindiid -ka: (magac, lab, keli) (caano) biyo badan ku darid; badhxid; barxid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caanaha ka soo daadi ama ka soo daa halka daloosha ee daarka la dhaho ee ku taalla aagaanka dhiisha. Daari ciirta inay baxday aan fiirinnee.

2

daari: (fal) caano inyar oo biya ah ku shub oo badhax. Dh: badhax.

3

daari-ga: (magac, lab, keli) madaha beeraha u dhaxeeya. Daariga beerta reer Cumar xooluhu yeyna soo dhaafin. Dh: xad, soohdin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) fagal kimikaad aan dhanneyn oo u badhaxbixi kara kolba jihadii u fudud.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) caano iyo biyo la isku daray. Dh: badhax, xariir.

2

galax -a: (magac, lab, keli) weel biyaha lagu cabbo. Dh: kalax.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhiil caanaha lagu shubo. Galoon badhaxa uma dhaamin karo, geeddantada jaane.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daacadnimo badhaxla'.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kaarboohaydraytyo aan ku burburi karin falka asiidhada badhaxan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku wada dar oo is wada dhex geli. Ardayda isku mulaaq. Dh: fadhax. Li: kalsaar.

2

mulaaq-a: (magac, lab, keli) isku darid wax la isku daro oo la isku fadhxo si ay isku dhex galaan. Dh: fadhax, badhax.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) walax aan la tarrixin oo badhaxla'; midab car iyo beyr la' aan la tarraxin. Dhiiggu, waa casaan takhti ah. Dh: saafi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kale ku dar oo aan la nooc ahayn. Dh: barax.

2

tarrax -a: (magac, lab, keli) wax aan sooc ahayn; wax aan wax keliya ka koobnayn ee la weheliyo. Dh: badhax.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab madow ah oo badhax la'. Marada midabkeedu waa tukhni. Dh: guxul, dhuxul.

2

tukhni -ga: (magac, lab, keli) geed midab iyo iniin madow leh.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) badhax ama isku dar ka kooban laba cunto iyo wax ka badan. Wabiirad ayaan cunay ka samaysan malab iyo kimis.

2

wabiirad -ka: (magac, lab, keli) badar iyo wixii la mid ah, khamiirid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baadhashada la baadho qof si gardarro ah.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ama meel la baadhay oo gacanta la mariyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Baddhac-a)

2

Qof badda iyo waxa laga helo keliya ku nool oo aan meel kale ku noolaan karin.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] fisherman

waa la naqliyay ✓

-a (magac, lab, keli) qof badda ka dhex shaqaysta oo kalluun kala soo baxda. Baddhac budcad noqday baa belaayo leh. Dh: kalluumaysato.

waa la naqliyay ✓

1

de: fisherman

2

lx: baddhac

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: baddhac

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) budget (bajet) ~ miisaaniyad, bajad

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. middle, center

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) center (sen ter); the middle ~ bartan, bartame

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax cabbiran ama tirsan meesha xuddunta u ah ee kala rogta. Labada guri badhtankooga ayay gabadhu joogtay, kolkaan arkay. Dh: bartame, bartan.

2

badhtan -ka: (magac, lab, keli) goob xeeran ama shey xidhan gudihiisa. Xafiiska badhtankiisa ayaan fadhiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

a: bartan

2

de: middle, center

3

lx: badhtan

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-loc

6

key: badhtan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mid lagu jiro oo aan saafi ahayn noqo.

2

badhxan: (tilmaame) hoore cufnaantiisii la dhimay sida caano biyo lagu daray. Dh: barxan.

3

badhxan: (tilmaame) wax ka samaysan labo midab iyo in ka badan. Cabbaadh badhxan bay walaashay jaraha ku samaysatay. Dh: fadhxan.

4

badhxan: (tilmaame) maqal argagaxsan oo bibbanaysa, ka dib kolkii ay intii kale hurdo kaga hadhay. Nayl badhxan baan soo qabannay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Nin ka mid ah shaqaalaha maraakiibta ka shaqeeya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Nin ka mid ah shaqaalaha maraakiibta ka shaqeeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. seaman, sailor, 'old sea dog'; catfish species

waa la naqliyay ✓

-a / da: (n) sailor (seey·lar); seaman (sii man); mariner ~ badmareen

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) ruux badda mara oo ka dhex shaqeeyo; qof meheraddiisu tahay in uu khayraadka biyaha badda ka shaqaysto. Sidii badmaax biyaha quusiyoo yaxaas, beerka kala gooyey. Dh: badmareen.

2

badmaax -a: (magac, lab, keli) qofka maraakiibta ka shaqeeya ee dunida ugu kala goosha. Badmaax biyo ma liqaan. Dh: badmareen.

waa la naqliyay ✓

1

cf: badmar ~ badmareen

2

de: seaman, sailor, 'old sea dog'; catfish sp.

3

lx: badmaax

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: badmaax

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sureerrada shamiisyada iyo wixii la mid ah lagu taxo mikood. Surwaalka baldhan ayaa ka go'ay.

waa la naqliyay ✓

Madaxa fidsan ama ballaaran ee leebada oo seraaradaha iyo sanaadiiqda lagu kala furo. Madaxa ballaaran ee wax lagu kuunyeeyo laguna kala furo.

waa la naqliyay ✓

v. display

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhankaad u socotay maahee dhinac kale kacid. Dh: leexad, leexad, baydhid.

waa la naqliyay ✓

1

maydhax¹: m.dh (-xo, m.dh) la-mid: mayrax.

2

maydhax²: m.dh (-xo, m.dh) (botani) Nudo cunto gudbiya oo ay leeyihiin dhirta keliya. Cuntada waxay ka soo qaadaan halka lagu sameeyo, waxaanay geeyaan meelaha looga baahanyahay, sida meelaha korritaanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.dh) (botani) Nudo cunto gudbiya oo ay leeyihiin dhirta keliya. Cuntada waxay ka soo qaadaan halka lagu sameeyo, waxaanay geeyaan meelaha looga baahanyahay, sida meelaha korritaanka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jillaw jilicsan oo u dhaxaysa diirka iyo lafta laamaha geedaha oo inta la calaliyo ama la tumo xadhko iyo dufka kebdaha laga sameeyo. Hablihii maydhax bay soo diiranayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bar.

waa la naqliyay ✓

Half

waa la naqliyay ✓

num: half

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) half (haaf) ~ bar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qaybtami kara labo ka kala dhig; ha dhannaysiin. Labada beerood bannaankanaa kala badha.

2

badh -ka: (magac, lab, keli) walax labo laga dhigay meel ahaan; wax labo u qaybtami kara, qayb ahaan. Dh: bar, in, nus, qayb. Li: dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: half

2

lx: badh

3

pd: (-ka)

4

ps: num-m, n4-m

5

xe: 5:30, half past five

6

xv: bar {N}

7

key: badh

waa la naqliyay ✓

1

dhax¹: m.l Dh. ah: nafley hoygeeda habeen ka maqnaan.

2

dhax²: f.mg1 (-xay, -xday; dhixi) 1. Ku dh.: meel aan buuxin. 2. U dh.: Haweeney la qabo ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; dhixi) 1. Ku dh.: meel aan buuxin. 2. U dh.: Haweeney la qabo ahaansho. m.f.dh, dhixid.

waa la naqliyay ✓

v. spend a night away from home, stay out, not return home for the evening

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. an overnight stay away from home. 2. dhaxda: (adj) married (maandh). Ex: meeqa naagood baa kuu dhaxda? how many women are you married with?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) habeen maqnaw oo meel kale oo aan reerkaaga ahayn u hoyo. Caawa Haygeysa ku dhax. Dh: bari.

2

dhax: (fal) (u ~) haweenay, nin guurso oo reer yeelo.

3

dhax-a: (magac, lab, keli) maqnaasho habeen la maqnaado oo meel kale la baryo.

waa la naqliyay ✓

1

de: spend a night away from home, stay out, not return home for the evening

2

lx: dhax

3

pd: (dhaxay)

4

ps: v1=

5

xe: The old man liked women, so for revenge, the old lady used to spend some nights out.

6

xv: Odaygu wuu dumar jeclaa, markaasay habartuna aarsasho awgeed habeenno dhixi jirtey.

7

key: dhax

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey tilmaama weerar degdeg ah oo an loo meel dayin. Mar qudha ayuun buu libaaxii dagaal adhas kula yidhi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan; hayn la'aan. Dh: baahi.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aan hore u jirin ama aan la aqoon samee oo billaw. Dh: dhaqaaji, billaw, ambaqaad. Li: dhammee, gunaanad, gabagabee.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) (fiisikis) Dululaatiga laga dareemi karo xoog; xooggaasi oo uu sababay jiritaanka walax taalla bar ka mid ah dululaatiga. Noocyada b.da waxa ka mid ah: a) b.birlabeed, b) b. danabeed c) badad cufisjiidad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) (fiisikis) Dululaatiga laga dareemi karo xoog; xooggaasi oo uu sababay jiritaanka walax taalla bar ka mid ah dululaatiga. Noocyada b.da waxa ka mid ah: a) b.birlabeed, b) b. danabeed c) badad cufisjiidad.

waa la naqliyay ✓

Field

waa la naqliyay ✓

Field

waa la naqliyay ✓

m. n. duck, goose

waa la naqliyay ✓

Aan yarayn; ciiddaas ah; baddaas ah.

waa la naqliyay ✓

1

badan¹: m.l B.keenna, b.kiina iyo wixi lamida: inteenna badan, intiinna badan iyo wixi lamida.

2

badan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax aan tiradoodu yarayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

badan¹: m.l Badankeenna, badankiina iyo wixi lamida: inteenna badan, intiinna badan iyo wixi lamida.

2

badan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax aan tiradoodu yarayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

num., [adjective] many, much, a lot (of), numerous

2

badan [adverbial] [expression] very, quite

3

badan m. n. most, the majority (of)

waa la naqliyay ✓

1

(adj) many (meni); numerous, much, a lot, copious wax badan, tirabadan

2

-ka badan: more (moor)

3

-ugu badan: most (mowst)

4

-si badan: (adv) abundantly (a-ban dhentli)

waa la naqliyay ✓

1

Molto

2

Too much

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax tiro iyo cadad badan leh. Wuxuu aabbahay dhaqay xoolo badan. Li: yar.

2

badan -ka: (magac, lab, keli) jidhka aadamaha. Caashagan biyiyo oon, badankeyga kaba jaray adigaygu beeree! Dh: beden.

3

badan -ka: (magac, lab, keli) doon yar oo lagu kalluumaysto.

waa la naqliyay ✓

كثير

waa la naqliyay ✓

1

(Badar-ka)

2

Iniinaha la beerto oo la cuno oo dhan (sarreen, galley, meseggo).

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah dalagga la beerto oo leh iniino la cuno, lana keydin karo, sida: galleyda, masaggada, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah dalagga la beerto oo leh iniino la cuno, lana keydin karo, sida: galleyda, masaggada, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] grain; cereal crops

waa la naqliyay ✓